Tin Hungary
Áo sơ mi ngắn tay bắt buộc, tắm nhanh, hàng khổng lồ ở cây xăng – cả thế giới oằn mình trước tác động của chiến tranh với Iran
Chia sẻ:DNnet
Phát hành:Thứ Bảy, 4 tháng 4, 2026
Tóm tắt
Năm tuần chiến sự quanh Iran và việc đóng Eo biển Hormuz đang gây chấn động kinh tế toàn cầu, từ giá xăng dầu, khí đốt đến phân bón và nhựa. Nhiều nước châu Á và châu Âu khẩn bàn giải pháp tiết kiệm nhiên liệu, trong khi Mỹ cũng chịu giá xăng tăng. Donald Trump liên tục rút ngắn mốc thời gian kết thúc chiến dịch; Marco Rubio nói xung đột kéo dài “vài tuần chứ không phải vài tháng”, song khả năng can thiệp trên bộ để mở lại Hormuz vẫn được úp mở. Báo Wall Street Journal (Wall Street Journal) cho biết Nhà Trắng có thể chấp nhận chấm dứt chiến sự ngay cả khi Hormuz chưa mở, còn chuyên gia cảnh báo trật tự năng lượng chỉ ổn định sau nhiều tháng ngay cả khi tuyến này thông suốt. Trang Axios (Axios) tổng hợp cho thấy Tổng thống Mỹ đã nhiều lần ám chỉ “gần kết thúc”, nhưng giá cả và nguồn cung chưa hạ nhiệt.
Ở châu Á, Philippines ban bố tình trạng khẩn cấp năng lượng; xem xét khởi động lại nhà máy nhiệt điện than, chuyển sang tuần làm 4 ngày và hỗ trợ 5.000 peso (khoảng 27.600 forint) cho tài xế xe ôm đình công. Thái Lan, nơi gần 68% nhu cầu năng lượng dựa vào khí, ngừng xuất khẩu khí (trừ sang Lào và Myanmar), kêu gọi tiết kiệm điện, hạn chế công tác nước ngoài, đặt điều hòa ở 26–27°C, yêu cầu công chức mặc áo sơ mi ngắn tay. Nhiều nơi mua xăng trong hoảng loạn, dự tính tắt bớt đèn quảng cáo và đóng cửa trạm xăng sau 22 giờ; thiếu dầu diesel khiến một số lò hỏa táng dừng hoạt động.
Sri Lanka giới hạn mỗi xe chỉ được mua 15 lít xăng, chuyển cơ quan công sang tuần làm 4 ngày và làm việc từ xa; Pakistan áp dụng học trực tuyến ở đại học, dừng 60% xe công, giảm lương nghị sĩ 25% và hoãn công tác nước ngoài. Hàn Quốc mở chiến dịch tiết kiệm toàn quốc, kêu gọi tắm nhanh, giặt/hút bụi cuối tuần, đi lại công cộng hoặc xe đạp, áp trần giá nhiên liệu lần đầu sau 30 năm và sớm khởi động 5 lò phản ứng hạt nhân đang bảo trì. Ai Cập tạm hãm các dự án nhà nước tiêu tốn nhiều nhiên liệu ít nhất hai tháng, áp dụng làm việc từ xa và giới nghiêm giờ mở cửa hàng quán đến 21 giờ, đồng thời giảm chiếu sáng công cộng và bảng quảng cáo.
Tại Australia, công suất lọc dầu nội địa đã bị xóa sổ nhiều năm, 90% nhiên liệu phụ thuộc nhập từ châu Á nên rủi ro nguồn cung đặc biệt cao. Dư luận bàn về khả năng tem phiếu cho xăng dầu; tồn kho chỉ đủ khoảng 30 ngày cho diesel và kerosene, 39 ngày cho xăng. Việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, còn các hãng bay Hàn Quốc kêu gọi chính phủ siết xuất khẩu, càng làm gia tăng bất định. Người dân đổ xô mua, hàng trăm trạm báo hết một số loại; giá diesel tăng trung bình 50% kể từ khi bùng nổ chiến sự, Sydney lập kỷ lục đắt đỏ, nạn khoan trộm bồn dầu bùng phát khiến nông dân phải ngủ canh. Chính phủ liên bang giảm thuế nhiên liệu; bang Victoria cho đi lại công cộng miễn phí một tháng, Tasmania miễn vé xe buýt và phà ba tháng.
Ấn Độ thiếu khí nghiêm trọng do khoảng 60% nhu cầu khí phải nhập LNG, mà chừng 90% đi qua Hormuz; chỉ vài tàu được cho qua khiến người dân xếp hàng mua bình gas nấu ăn. Chính phủ cắt nguồn khí cấp cho nhà hàng, khách sạn; thực đơn bỏ các món đun lâu hoặc chuyển đốt củi, giảm số bàn phục vụ. Nhiều nhà máy ngừng hoạt động: phần lớn ngành gốm sứ trị giá khoảng 750 tỷ rúpia (khoảng 2690 tỷ forint) bị ảnh hưởng, ước 400.000 lao động; các lò thủy tinh và một số cơ sở thép nhỏ cũng dừng hoặc giảm sản lượng; lò hỏa táng dùng khí phải đóng cửa. Báo New York Times (The New York Times) dẫn Henning Gloystein của Nhóm Eurasia (Eurasia Group) lưu ý cú sốc thật sự sẽ lộ diện khi các chuyến hàng khởi hành trước phong tỏa cập cảng xong mà lô mới không đến.
Cú sốc không chỉ ở trạm xăng: giá polyethylen và polypropylene tăng đẩy chi phí hầu như mọi hàng hóa vì bao bì nhựa, còn vải sợi tổng hợp như polyester, acrylic tăng hơn 10% nên quần áo cũng đắt lên. Gián đoạn ethylene làm đội giá sơn, mỹ phẩm và chất tẩy rửa. Qatar cung cấp khoảng một phần ba hélium toàn cầu đã dừng sản xuất từ đầu tháng 3 do tập kích, đe dọa chuỗi bán dẫn then chốt cho chip phục vụ trí tuệ nhân tạo, y tế (máy MRI) và nghiên cứu. Với phân bón, các nước vùng Vịnh chiếm 20% nguồn ammónia, phosphat, lưu huỳnh và gần một nửa urê giao dịch toàn cầu; thiếu hụt đúng mùa gieo trồng có thể kéo giảm năng suất và đẩy giá lương thực tăng, làm lạm phát lan rộng.
Các nước nghèo chịu thiệt hại nặng nhất; ở Sudan, một nửa dân số đã suy dinh dưỡng, nguy cơ nạn đói tăng cao. Dubai, đầu mối hậu cần viện trợ quốc tế hai thập kỷ qua, trở thành điểm nghẽn khi Hormuz bị phong tỏa, buộc các tổ chức xoay sở tuyến thay thế. Báo Washington Post (The Washington Post) cho biết Chương trình Lương thực Thế giới phải vòng qua châu Phi để đưa thực phẩm tới Ethiopia, Sudan và Nam Sudan; tuyến hàng vào Afghanistan qua Iran bị gián đoạn khiến hàng nghìn tấn đồ ăn cho trẻ em phải đi đường vòng. Tổ chức Y tế Thế giới, Bác sĩ Không Biên giới (Médecins Sans Frontières) và Tổ chức Cứu Trợ Trẻ Em (Save the Children) cũng gặp khó tương tự trong phân phối cứu trợ.
Ở châu Á, Philippines ban bố tình trạng khẩn cấp năng lượng; xem xét khởi động lại nhà máy nhiệt điện than, chuyển sang tuần làm 4 ngày và hỗ trợ 5.000 peso (khoảng 27.600 forint) cho tài xế xe ôm đình công. Thái Lan, nơi gần 68% nhu cầu năng lượng dựa vào khí, ngừng xuất khẩu khí (trừ sang Lào và Myanmar), kêu gọi tiết kiệm điện, hạn chế công tác nước ngoài, đặt điều hòa ở 26–27°C, yêu cầu công chức mặc áo sơ mi ngắn tay. Nhiều nơi mua xăng trong hoảng loạn, dự tính tắt bớt đèn quảng cáo và đóng cửa trạm xăng sau 22 giờ; thiếu dầu diesel khiến một số lò hỏa táng dừng hoạt động.
Sri Lanka giới hạn mỗi xe chỉ được mua 15 lít xăng, chuyển cơ quan công sang tuần làm 4 ngày và làm việc từ xa; Pakistan áp dụng học trực tuyến ở đại học, dừng 60% xe công, giảm lương nghị sĩ 25% và hoãn công tác nước ngoài. Hàn Quốc mở chiến dịch tiết kiệm toàn quốc, kêu gọi tắm nhanh, giặt/hút bụi cuối tuần, đi lại công cộng hoặc xe đạp, áp trần giá nhiên liệu lần đầu sau 30 năm và sớm khởi động 5 lò phản ứng hạt nhân đang bảo trì. Ai Cập tạm hãm các dự án nhà nước tiêu tốn nhiều nhiên liệu ít nhất hai tháng, áp dụng làm việc từ xa và giới nghiêm giờ mở cửa hàng quán đến 21 giờ, đồng thời giảm chiếu sáng công cộng và bảng quảng cáo.
Tại Australia, công suất lọc dầu nội địa đã bị xóa sổ nhiều năm, 90% nhiên liệu phụ thuộc nhập từ châu Á nên rủi ro nguồn cung đặc biệt cao. Dư luận bàn về khả năng tem phiếu cho xăng dầu; tồn kho chỉ đủ khoảng 30 ngày cho diesel và kerosene, 39 ngày cho xăng. Việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, còn các hãng bay Hàn Quốc kêu gọi chính phủ siết xuất khẩu, càng làm gia tăng bất định. Người dân đổ xô mua, hàng trăm trạm báo hết một số loại; giá diesel tăng trung bình 50% kể từ khi bùng nổ chiến sự, Sydney lập kỷ lục đắt đỏ, nạn khoan trộm bồn dầu bùng phát khiến nông dân phải ngủ canh. Chính phủ liên bang giảm thuế nhiên liệu; bang Victoria cho đi lại công cộng miễn phí một tháng, Tasmania miễn vé xe buýt và phà ba tháng.
Ấn Độ thiếu khí nghiêm trọng do khoảng 60% nhu cầu khí phải nhập LNG, mà chừng 90% đi qua Hormuz; chỉ vài tàu được cho qua khiến người dân xếp hàng mua bình gas nấu ăn. Chính phủ cắt nguồn khí cấp cho nhà hàng, khách sạn; thực đơn bỏ các món đun lâu hoặc chuyển đốt củi, giảm số bàn phục vụ. Nhiều nhà máy ngừng hoạt động: phần lớn ngành gốm sứ trị giá khoảng 750 tỷ rúpia (khoảng 2690 tỷ forint) bị ảnh hưởng, ước 400.000 lao động; các lò thủy tinh và một số cơ sở thép nhỏ cũng dừng hoặc giảm sản lượng; lò hỏa táng dùng khí phải đóng cửa. Báo New York Times (The New York Times) dẫn Henning Gloystein của Nhóm Eurasia (Eurasia Group) lưu ý cú sốc thật sự sẽ lộ diện khi các chuyến hàng khởi hành trước phong tỏa cập cảng xong mà lô mới không đến.
Cú sốc không chỉ ở trạm xăng: giá polyethylen và polypropylene tăng đẩy chi phí hầu như mọi hàng hóa vì bao bì nhựa, còn vải sợi tổng hợp như polyester, acrylic tăng hơn 10% nên quần áo cũng đắt lên. Gián đoạn ethylene làm đội giá sơn, mỹ phẩm và chất tẩy rửa. Qatar cung cấp khoảng một phần ba hélium toàn cầu đã dừng sản xuất từ đầu tháng 3 do tập kích, đe dọa chuỗi bán dẫn then chốt cho chip phục vụ trí tuệ nhân tạo, y tế (máy MRI) và nghiên cứu. Với phân bón, các nước vùng Vịnh chiếm 20% nguồn ammónia, phosphat, lưu huỳnh và gần một nửa urê giao dịch toàn cầu; thiếu hụt đúng mùa gieo trồng có thể kéo giảm năng suất và đẩy giá lương thực tăng, làm lạm phát lan rộng.
Các nước nghèo chịu thiệt hại nặng nhất; ở Sudan, một nửa dân số đã suy dinh dưỡng, nguy cơ nạn đói tăng cao. Dubai, đầu mối hậu cần viện trợ quốc tế hai thập kỷ qua, trở thành điểm nghẽn khi Hormuz bị phong tỏa, buộc các tổ chức xoay sở tuyến thay thế. Báo Washington Post (The Washington Post) cho biết Chương trình Lương thực Thế giới phải vòng qua châu Phi để đưa thực phẩm tới Ethiopia, Sudan và Nam Sudan; tuyến hàng vào Afghanistan qua Iran bị gián đoạn khiến hàng nghìn tấn đồ ăn cho trẻ em phải đi đường vòng. Tổ chức Y tế Thế giới, Bác sĩ Không Biên giới (Médecins Sans Frontières) và Tổ chức Cứu Trợ Trẻ Em (Save the Children) cũng gặp khó tương tự trong phân phối cứu trợ.
DNnet sử dụng AI để tóm tắt tin tức được thành viên chia sẻ. Nội dung và bản quyền của tin ảnh thuộc về trang tin gốc. Bạn có thể xem cụ thể tại link của trang tin gốc hay trao đổi, phản ảnh tại đây.
Tin Hungary
Nga tiến hành không kích dữ dội vào Ukraine bằng oanh tạc cơ chiến lược, tên lửa và máy bay không người lái
Nga mở cuộc tấn công đường không lớn vào Ukraine với Tu-95, Tu-160, tên lửa và gần 500 UAV. Nhiều tỉnh như Dnyipropetrovszk, Harkiv, Kijev, Szumi,...
Iran bắn rơi máy bay Mỹ, mở thêm đòn tấn công ở Trung Đông – Cập nhật từng phút chiến sự Iran ngày thứ Bảy
Ngày 36, Iran bắn rơi F-15E của Mỹ; cứu được 1 phi công, 1 người mất tích. Tên lửa, UAV nhằm Israel và Vùng Vịnh; 2 Black Hawk trúng đạn. Hormuz tê...
Bất ngờ trong câu chuyện Iran: F-15E của Mỹ bị bắn hạ, liệu Mỹ có thực sự kiểm soát không phận?
Iran bắn hạ một F-15E của Mỹ; một thành viên tổ lái đã được giải cứu, người còn lại đang bị truy tìm. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran rà soát hiện...
Donald Trump đổi ý: có thể chuẩn bị bước đi lớn tại eo biển Hormuz
Trump viết trên Truth Social rằng Mỹ có thể dễ dàng mở eo biển Hormuz, đưa dầu ra và kiếm “một gia tài”. Trước đó ông xem đây không phải trách nhiệm...
Iran nhận đề nghị ngừng bắn bí mật từ Mỹ nhưng đã từ chối
Nguồn tin cho biết Iran bác đề nghị ngừng bắn 48 giờ từ Mỹ chuyển qua nước trung gian. Washington chưa xác nhận thông tin. Xung đột leo thang từ...
J.P. Morgan gióng hồi chuông cảnh báo: đợt tăng giá dầu có thể tàn phá nền kinh tế
J.P. Morgan dự báo dầu có thể lên 120–130 USD/thùng, thậm chí 150 USD nếu eo biển Hormuz tắc nghẽn đến giữa tháng 5. Kịch bản cơ sở: trên 100...
Iran bắn hạ một tiêm kích Mỹ, đã cứu được một thành viên tổ lái
Nguồn tin Mỹ xác nhận một tiêm kích bị bắn rơi trên bầu trời Iran; CNN nói một phi công đã được cứu, người còn lại chưa rõ. Hình ảnh gợi ý đó là...
Orbán tổ chức mít-tinh lớn ở Budapest với J.D. Vance
Orbán Viktor tổ chức mít-tinh tại Budapest với Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance. Chiều thứ Ba ở MTK Sportpark; trước đó họp báo tại tu viện Karmelita....
Orbán Viktor và Phó tổng thống Mỹ tổ chức sự kiện vận động chung vào thứ Ba tại Budapest
Orbán Viktor và Phó tổng thống Mỹ J. D. Vance tổ chức sự kiện vận động chung tại Budapest ngày 7/4 lúc 17:00 ở MTK Sportpark. Vance đến sáng cùng...
Xem tiếp
