Tóm tắt
Đàm phán khí hậu của Liên Hợp Quốc tại Antalya kéo dài hai tuần và thêm 44 giờ vẫn không đạt được đồng thuận, sau khi dự thảo thỏa thuận cuối do đồng chủ tịch là Thổ Nhĩ Kỳ và Australia đưa ra bị đánh giá quá yếu. Gần 200 quốc gia tham dự, và kỳ họp này trở thành COP dài nhất, vượt kỷ lục COP25 ở Madrid năm 2019.
Sau hơn hai tuần thương lượng, Chủ tịch phía Thổ Nhĩ Kỳ của Hội nghị các Bên lần thứ 31 (COP31), Murat Kurum, thông báo văn bản không được thông qua, khẳng định còn nhiều bên phản đối và sẽ không có bản mới. Ông rời phòng khi các phái đoàn đang phát biểu. Đồng chủ trì đàm phán từ phía Australia, Chris Bowen, gọi kết quả là “rất đáng thất vọng”, nêu bất đồng về nhiên liệu và tài chính khí hậu là điểm nghẽn; lần gần nhất thất bại kiểu này là Copenhagen 2009.
Liên minh châu Âu phản đối mạnh dự thảo vì không đề cập nhiên liệu hóa thạch, mà họ coi là động lực chính của biến đổi khí hậu. Bộ trưởng khí hậu Ireland Darragh O’Brien, nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU (Council of the EU), nói không thể chấp nhận một quyết định khí hậu thiếu tham chiếu tới quá trình chuyển dịch khỏi các nhiên liệu này. Phía Ireland cáo buộc COP31 bị “các quốc gia dầu mỏ bắt giữ” và kêu gọi khởi động lại tiến trình; Panama cũng tuyên bố không ủng hộ vì văn bản không tương xứng với quy mô và tính khẩn cấp của khủng hoảng.
Đại diện Nga chỉ trích EU khi phần lớn hỗ trợ cho các nước đang phát triển là các khoản vay theo lãi suất thị trường, đồng thời cảnh báo tránh những “khẩu hiệu” về loại bỏ nhanh nhiên liệu hóa thạch. Nga viện dẫn rằng ngay cả các kịch bản tham vọng nhất của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) để giữ 1,5°C cũng đòi hỏi cắt giảm sâu việc sử dụng, nhưng không phải loại bỏ hoàn toàn. Người phát ngôn phái đoàn Trung Quốc cho biết Bắc Kinh chấp thuận bản dự thảo mới nhất.
Theo các quan sát viên, Ả Rập Xê Út và một số nhà sản xuất dầu lớn gây sức ép loại bỏ mọi tham chiếu tới nhiên liệu hóa thạch khỏi văn bản. Một số nước khác, trong đó có nhóm các quốc gia châu Phi, Trung Quốc và Pakistan, không phản đối thỏa thuận dù vẫn bày tỏ dè dặt.
Mohamed Adow, giám đốc tổ chức tư duy Power Shift Africa (Power Shift Africa), công kích EU, cho rằng khối này không thể phủi tay khỏi hệ quả mà mình góp phần tạo ra. Với các quốc gia đang hứng chịu mất mùa, nhà cửa tàn phá và nợ nần gia tăng, ông coi đây là sự buông bỏ của các nước giàu, đồng thời chỉ trích “sự đạo đức giả” khi châu Âu thúc giục người khác từ bỏ nhiên liệu hóa thạch nhưng lại mở rộng sử dụng trong nước.
Tiến trình COP vẫn là cơ chế trung tâm để các quốc gia phối hợp giới hạn nóng lên toàn cầu. Cuộc họp thường niên mang ý nghĩa phát tín hiệu về thiện chí hợp tác và đóng góp tài chính cho các biện pháp ứng phó với hệ quả của nhiệt độ tăng.
Sau hơn hai tuần thương lượng, Chủ tịch phía Thổ Nhĩ Kỳ của Hội nghị các Bên lần thứ 31 (COP31), Murat Kurum, thông báo văn bản không được thông qua, khẳng định còn nhiều bên phản đối và sẽ không có bản mới. Ông rời phòng khi các phái đoàn đang phát biểu. Đồng chủ trì đàm phán từ phía Australia, Chris Bowen, gọi kết quả là “rất đáng thất vọng”, nêu bất đồng về nhiên liệu và tài chính khí hậu là điểm nghẽn; lần gần nhất thất bại kiểu này là Copenhagen 2009.
Liên minh châu Âu phản đối mạnh dự thảo vì không đề cập nhiên liệu hóa thạch, mà họ coi là động lực chính của biến đổi khí hậu. Bộ trưởng khí hậu Ireland Darragh O’Brien, nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU (Council of the EU), nói không thể chấp nhận một quyết định khí hậu thiếu tham chiếu tới quá trình chuyển dịch khỏi các nhiên liệu này. Phía Ireland cáo buộc COP31 bị “các quốc gia dầu mỏ bắt giữ” và kêu gọi khởi động lại tiến trình; Panama cũng tuyên bố không ủng hộ vì văn bản không tương xứng với quy mô và tính khẩn cấp của khủng hoảng.
Đại diện Nga chỉ trích EU khi phần lớn hỗ trợ cho các nước đang phát triển là các khoản vay theo lãi suất thị trường, đồng thời cảnh báo tránh những “khẩu hiệu” về loại bỏ nhanh nhiên liệu hóa thạch. Nga viện dẫn rằng ngay cả các kịch bản tham vọng nhất của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) để giữ 1,5°C cũng đòi hỏi cắt giảm sâu việc sử dụng, nhưng không phải loại bỏ hoàn toàn. Người phát ngôn phái đoàn Trung Quốc cho biết Bắc Kinh chấp thuận bản dự thảo mới nhất.
Theo các quan sát viên, Ả Rập Xê Út và một số nhà sản xuất dầu lớn gây sức ép loại bỏ mọi tham chiếu tới nhiên liệu hóa thạch khỏi văn bản. Một số nước khác, trong đó có nhóm các quốc gia châu Phi, Trung Quốc và Pakistan, không phản đối thỏa thuận dù vẫn bày tỏ dè dặt.
Mohamed Adow, giám đốc tổ chức tư duy Power Shift Africa (Power Shift Africa), công kích EU, cho rằng khối này không thể phủi tay khỏi hệ quả mà mình góp phần tạo ra. Với các quốc gia đang hứng chịu mất mùa, nhà cửa tàn phá và nợ nần gia tăng, ông coi đây là sự buông bỏ của các nước giàu, đồng thời chỉ trích “sự đạo đức giả” khi châu Âu thúc giục người khác từ bỏ nhiên liệu hóa thạch nhưng lại mở rộng sử dụng trong nước.
Tiến trình COP vẫn là cơ chế trung tâm để các quốc gia phối hợp giới hạn nóng lên toàn cầu. Cuộc họp thường niên mang ý nghĩa phát tín hiệu về thiện chí hợp tác và đóng góp tài chính cho các biện pháp ứng phó với hệ quả của nhiệt độ tăng.

