Tóm tắt
Một hố sụt lớn vừa được khảo sát tại khu vực Chà Nòi - Khe Gát thuộc Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng bởi 24 thành viên của Hiệp hội Hang động Mỹ (NSS), Công ty Thám hiểm Jungle Boss và Ban Quản lý vườn. Đợt khảo sát diễn ra từ 23 đến 29/7/2025 và thông tin được công bố sau khi hoàn thành sơ bộ vào ngày 22/10/2026. Hố sụt hiện chưa được đặt tên.
Hố có dạng vách mở rộng từ trên xuống dưới như bát úp ngược, miệng bầu dục dài khoảng 190 m, rộng 140 m. Bên trong nơi dài nhất khoảng 250 m, ngang 200 m và độ sâu 120 m. Đây là dạng địa hình karst hình thành do đá vôi bị nước bào mòn lâu dài, tạo khoảng rỗng khiến trần hang sụp xuống.
Vách đá quanh hố dựng đứng. Vườn quốc gia đã ghi nhận 5 hố sụt lớn, trong đó có hố Kong phát hiện năm 1997; hố mới được đánh giá rộng hơn nhưng nông hơn so với hố Kong. Diện tích hố sụt khoảng 2,18 ha, thuộc khoảnh 8, tiểu khu 603, nằm trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt.
Đáy hố là rừng nguyên sinh xanh tốt với nhiều cây cổ thụ, cho thấy hố sụt đã hình thành từ hàng triệu năm. Bên trong còn có hàng triệu vỏ sò, vỏ ốc chất đống, phản ánh hệ sinh thái từng rất phong phú và vẫn đang sinh sôi dưới lòng vực.
Để tiếp cận đáy, đoàn thiết lập hệ thống dây và thiết bị bảo hộ, đu xuống các vách gần như thẳng đứng tới khoảng 120 m. Địa hình trong hố phức tạp với vách đá, đá vụn, thảm thực vật, kèm dấu hiệu sạt lở; vật liệu tích tụ ở chân vách gây khó khăn cho tiếp cận. Đoàn ghi nhận một khe nứt cao khoảng 5 m, sâu 12–15 m; dưới vách có khe nứt nhưng không có luồng khí, các dòng chảy bị lớp đất đá lấp kín, không lộ lối thông trực tiếp.
Thảm thực vật rừng phát triển ở nhiều vị trí xen lẫn đá vụn. Các chuyên gia ghi nhận dấu hiệu khỉ sinh sống và nghe âm thanh đàn khỉ phát ra từ thành hố. Việc đánh giá thành phần loài và mức độ đa dạng sinh học cần các cuộc điều tra, khảo sát chuyên ngành.
Theo chuyên gia NSS Kevin Ditamore, nước ở đây thoát qua hàng trăm lỗ và khe nhỏ li ti, chưa phát hiện cửa mở lớn hay luồng gió từ đáy. Ông Nguyễn Văn Úy của Jungle Boss, thành viên NSS với 20 năm khám phá hang động, nhận định đây là một trong những hố sụt lớn nhất từng ghi nhận tại Phong Nha - Kẻ Bàng. Giám đốc Vườn quốc gia Phạm Hồng Thái coi đây là phát hiện mới, minh chứng hệ kiến tạo karst xuất hiện từ khoảng 400 triệu năm trước; Ban Quản lý sẽ phối hợp nghiên cứu để làm rõ kích thước, địa mạo, cấu trúc địa chất, hệ khe nứt, dấu hiệu sạt lở và khả năng tồn tại khoảng rỗng ngầm, đồng thời điều tra thảm thực vật và động vật phục vụ quản lý, nghiên cứu và bảo tồn.
Hố có dạng vách mở rộng từ trên xuống dưới như bát úp ngược, miệng bầu dục dài khoảng 190 m, rộng 140 m. Bên trong nơi dài nhất khoảng 250 m, ngang 200 m và độ sâu 120 m. Đây là dạng địa hình karst hình thành do đá vôi bị nước bào mòn lâu dài, tạo khoảng rỗng khiến trần hang sụp xuống.
Vách đá quanh hố dựng đứng. Vườn quốc gia đã ghi nhận 5 hố sụt lớn, trong đó có hố Kong phát hiện năm 1997; hố mới được đánh giá rộng hơn nhưng nông hơn so với hố Kong. Diện tích hố sụt khoảng 2,18 ha, thuộc khoảnh 8, tiểu khu 603, nằm trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt.
Đáy hố là rừng nguyên sinh xanh tốt với nhiều cây cổ thụ, cho thấy hố sụt đã hình thành từ hàng triệu năm. Bên trong còn có hàng triệu vỏ sò, vỏ ốc chất đống, phản ánh hệ sinh thái từng rất phong phú và vẫn đang sinh sôi dưới lòng vực.
Để tiếp cận đáy, đoàn thiết lập hệ thống dây và thiết bị bảo hộ, đu xuống các vách gần như thẳng đứng tới khoảng 120 m. Địa hình trong hố phức tạp với vách đá, đá vụn, thảm thực vật, kèm dấu hiệu sạt lở; vật liệu tích tụ ở chân vách gây khó khăn cho tiếp cận. Đoàn ghi nhận một khe nứt cao khoảng 5 m, sâu 12–15 m; dưới vách có khe nứt nhưng không có luồng khí, các dòng chảy bị lớp đất đá lấp kín, không lộ lối thông trực tiếp.
Thảm thực vật rừng phát triển ở nhiều vị trí xen lẫn đá vụn. Các chuyên gia ghi nhận dấu hiệu khỉ sinh sống và nghe âm thanh đàn khỉ phát ra từ thành hố. Việc đánh giá thành phần loài và mức độ đa dạng sinh học cần các cuộc điều tra, khảo sát chuyên ngành.
Theo chuyên gia NSS Kevin Ditamore, nước ở đây thoát qua hàng trăm lỗ và khe nhỏ li ti, chưa phát hiện cửa mở lớn hay luồng gió từ đáy. Ông Nguyễn Văn Úy của Jungle Boss, thành viên NSS với 20 năm khám phá hang động, nhận định đây là một trong những hố sụt lớn nhất từng ghi nhận tại Phong Nha - Kẻ Bàng. Giám đốc Vườn quốc gia Phạm Hồng Thái coi đây là phát hiện mới, minh chứng hệ kiến tạo karst xuất hiện từ khoảng 400 triệu năm trước; Ban Quản lý sẽ phối hợp nghiên cứu để làm rõ kích thước, địa mạo, cấu trúc địa chất, hệ khe nứt, dấu hiệu sạt lở và khả năng tồn tại khoảng rỗng ngầm, đồng thời điều tra thảm thực vật và động vật phục vụ quản lý, nghiên cứu và bảo tồn.