Đầu tuần trước tác động lên giá thế giới còn nhẹ, nhưng sau khi Iran tấn công vài tàu và giao thông qua eo Hormuz đình trệ, thị trường đảo chiều mạnh. Châu Á chịu thiệt lớn nhất vì dầu và LNG đi qua đây; Hàn Quốc, Nhật Bản phụ thuộc 70–75%, châu Âu khoảng 20%. Với khí, Qatar cung cấp 12–13% cho châu Âu, năng lực vận chuyển hạn chế khiến cuộc chạy đua giành hàng đẩy cả giá năng lượng lẫn cước vận tải tăng vọt.

Giá Brent từ vùng 60–70 USD/thùng đầu tháng 2, quanh 77 USD vào 27/2 đã nhảy vượt 107 USD, tương ứng tăng gần 20% trong ngày và 55% trong tháng do lo ngại nguồn cung khi sản lượng Iran và tuyến Vịnh Ba Tư bị đe dọa. Israel bắn phá cơ sở năng lượng Iran, còn Iran dọa tấn công mỏ dầu và nhà máy lọc của các nước lân cận, ám chỉ mục tiêu 150 USD/thùng. Rủi ro phong tỏa trên biển kéo dài và đòn UAV nhắm vào tàu chở dầu, nhà máy lọc làm gián đoạn nặng nề; một sự cố nhỏ cũng có thể khiến nhà máy như Százhalombatta giảm công suất hàng tháng trời.

Giá khí tại châu Âu cho kỳ hạn tháng 4 đã tăng hơn gấp đôi so với hai tuần trước. Dầu khí không chỉ phục vụ nhiên liệu và sưởi ấm mà còn là đầu vào cho hóa chất, phân bón từ khí tự nhiên, vật liệu cách nhiệt và nhiều ngành công nghiệp khác, nên chi phí leo thang hoặc thiếu hụt đầu vào đang hiện hữu.

Dòng vốn tháo chạy khỏi tiền tệ mới nổi khiến forint có tuần tệ nhất, EUR đã vượt 400 forint trước khi hạ nhiệt; USD mạnh lên. Chỉ số biến động VIX của Sở Giao dịch Quyền chọn Chicago (CBOE) lên 29,49 ngày 6/3 (từ 23,75), tăng từ 18 lên 29 chỉ trong 10 ngày; theo Nhật báo Phố Wall (The Wall Street Journal - WSJ), biến động lan sang thị trường Vùng Vịnh, cổ phiếu dầu khí hưởng lợi trong bối cảnh né rủi ro. Vàng ban đầu vọt từ 5100 lên trên 5300 USD/ounce rồi lùi khoảng 5049; bạc cũng rơi 8% sau đỉnh chiến sự. Năng lượng tăng giá, còn công nghệ và tiêu dùng giảm; lợi suất trái phiếu đi lên, giá trái phiếu và chứng khoán chịu áp lực, các sàn mở cửa với đà giảm mới.

Iran bầu lãnh đạo mới là con trai vị giáo chủ quá cố, điều Hoa Kỳ phản đối. Năng lực tác chiến bằng UAV cho phép Iran gây tổn hại kéo dài đối với các nước ven Vịnh và thương mại dầu, LNG; khó áp đặt thay đổi chế độ chỉ bằng không kích. Ở Hoa Kỳ đã nhắc đến kịch bản 8–10 tuần, hoặc lâu hơn nếu cần. Nếu thương mại dầu khí không sớm phục hồi, nhiều nền kinh tế sẽ đối mặt lạm phát cao hơn và suy giảm tăng trưởng; kịch bản có thể dao động giữa suy thoái toàn cầu và một nhịp hồi nếu xung đột sớm kết thúc, trong bối cảnh mức độ bất định rất lớn.

Bối cảnh lịch sử được nhắc lại: khi Iran tiến hành quốc hữu hóa đầu tư dầu mỏ nước ngoài, Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) can thiệp lật đổ chính quyền và đưa Shah lên nắm quyền; năm 1979, Shah bị lật đổ và hình thành chế độ tôn giáo hiện nay. Sau các cuộc chiến Iraq và Afghanistan, Iran gia tăng ảnh hưởng khu vực; hiện nỗ lực định hình lại cán cân quyền lực bị so sánh với chiến tranh Iraq tốn khoảng 2.000 tỷ USD và nhiều sinh mạng, kết thúc không như kỳ vọng. Iran có 92 triệu dân, khoảng 52% địa hình là núi, khó bị chiếm đóng về mặt quân sự; nếu không khơi dậy được nổi dậy trong nước, chiến dịch có nguy cơ thất bại.

Ở Hungary, chính phủ thông báo rồi quyết định can thiệp mới vào giá xăng, tái áp trần và bán rẻ cho xe biển số Hungary, biện pháp từng bị Liên minh châu Âu bác bỏ. Trần giá có thể kích cầu và làm trầm trọng thêm nguy cơ thiếu hụt, trở thành một yếu tố nội địa đáng chú ý giữa cú sốc năng lượng toàn cầu.