Đảng Cánh tả (Lewica) kêu gọi các thị trưởng, chủ tịch thành phố và xã chuẩn bị để cơ quan hộ tịch phục vụ các cặp đồng giới muốn đăng ký hôn nhân đã kết ở nước ngoài. Trong khi đó, Bộ Nội vụ và Hành chính (Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji - MSWiA) soạn hướng dẫn cho lãnh đạo cơ quan, lo ngại tình trạng áp dụng pháp luật không thống nhất giữa các địa phương và đặt câu hỏi liệu chỉ thị hành chính có đủ để giải quyết nhu cầu của các cặp đôi hay không.

Một phán quyết tháng 3 của Tòa án Hành chính Tối cao (Naczelny Sąd Administracyjny - NSA), dựa trên phán quyết của Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - TSUE), yêu cầu chính quyền cho phép hai người đàn ông đăng ký hôn nhân đã kết ở nước ngoài. Trở ngại kỹ thuật là mẫu biểu hiện hành hiện chỉ có các mục ‘chồng’ và ‘vợ’, khiến việc đăng ký không thể thực hiện theo khuôn mẫu hiện hành. Tranh luận nội bộ chính phủ leo thang, trong bối cảnh còn phải điều chỉnh hệ thống của chính quyền địa phương và Cơ quan Bảo hiểm Xã hội (Zakład Ubezpieczeń Społecznych - ZUS).

Bộ Số hóa (Ministerstwo Cyfryzacji) do Krzysztof Gawkowski lãnh đạo đã đề xuất đổi mẫu thành ‘người phối ngẫu thứ nhất’ và ‘người phối ngẫu thứ hai’. MSWiA của Marcin Kierwiński chưa chấp thuận, cho rằng cách gọi này mang tính định giá; một phương án trung tính hơn được nêu ra là dùng các trạng thái như ‘trong hôn nhân’, ‘góa vợ’, ‘góa chồng’.

MSWiA muốn giải pháp mang tính hệ thống thay vì chỉ sửa mẫu biểu, cho rằng sửa mẫu chủ yếu giúp cập nhật hệ thống CNTT mà không thay đổi thực quyền của các cặp đôi. Nhóm do bộ trưởng Maciej Berek phụ trách đang cân nhắc một danh mục hạn chế áp dụng cho hôn nhân đồng giới để phân biệt với hôn nhân truyền thống; Berek thừa nhận giải pháp luật định là tốt nhất nhưng khó được tổng thống chấp thuận. Ông cũng cảnh báo nguy cơ ‘lưỡng hệ’ ở cấp địa phương, nhấn mạnh phán quyết TSUE áp dụng cho người đã chuyển trung tâm đời sống ra nước ngoài, và hệ thống pháp luật Ba Lan không dựa trên án lệ.

Nguy cơ lớn nhất là sự khác biệt giữa các Cơ quan Hộ tịch (Urząd Stanu Cywilnego - USC): nơi thì tiếp nhận mọi hồ sơ, nơi từ chối, nơi chỉ chấp nhận trường hợp đã ‘chuyển hẳn trung tâm đời sống’ ra ngoài Ba Lan. MSWiA thừa nhận đang chuẩn bị hướng dẫn nhưng vì phán quyết NSA ràng buộc một cặp cụ thể, các USC có thể hiểu và áp dụng khác nhau, dẫn tới tình trạng song trùng pháp lý.

Lewica vẫn thúc đẩy, yêu cầu lãnh đạo địa phương sẵn sàng phục vụ và thậm chí thông tin cho người dân về khả năng đăng ký dựa trên các phán quyết của NSA và TSUE. Thứ trưởng lao động Sebastian Gajewski cho rằng không cần sửa luật, chỉ cần tạo môi trường pháp lý - kỹ thuật cho việc ‘sao lục’ giấy tờ kết hôn nước ngoài phù hợp pháp luật Ba Lan và EU. Ông lưu ý quyết định của USC có thể bị kháng lên tỉnh trưởng (wojewoda), và với thẩm quyền chỉ đạo từ trung ương, cấp thứ hai này có thể thống nhất cách hiểu; các tranh chấp cuối cùng có thể ra tòa và theo thời gian hình thành đường lối xét xử ổn định.

Bài kiểm tra đầu tiên sẽ là thi hành phán quyết NSA tại Warszawa, nơi cơ quan đang chờ hồ sơ trở lại để thử ghi vào sổ. Vấn đề kỹ thuật có thể nảy sinh ở phần mềm trung tâm ‘Źródło’ phục vụ Hệ thống Đăng ký Nhà nước (System Rejestrów Państwowych - SRP), vì số định danh PESEL chứa thông tin giới tính; hệ thống có thể không chấp nhận nếu không có điều chỉnh trung ương, thậm chí cần thay đổi pháp lý.

Về quyền lợi, cần tách bạch việc ghi vào sổ USC với việc được hưởng chế độ như khai thuế chung. Lewica tuyên bố ZUS sẽ đối xử các cặp này như hôn nhân, nhưng hiện tại ZUS nhấn mạnh chỉ tiến hành với cặp đã thắng ở NSA và chỉ sau khi nhận giấy tờ từ USC. ZUS cho biết họ hành động theo hồ sơ hành chính; một số chế độ như trợ cấp goá có điều kiện riêng (ví dụ cộng đồng tài sản), nên cách ‘sao lục’ có gắn quyền này hay không còn phụ thuộc vào giải pháp cuối cùng, nhiều khả năng cần ít nhất một nghị định để cập nhật sổ sách và chỉnh sửa hệ thống.