Ukraine đẩy mạnh sử dụng drone tầm xa tấn công các cơ sở dầu khí và mục tiêu chiến lược sâu trong lãnh thổ Nga, gây áp lực an ninh ở hậu phương và buộc Matxcơva tăng cường phòng thủ, theo Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW).

Ngày 31-5, quân đội Ukraine xác nhận đánh trúng nhà máy lọc dầu Saratov và một số cơ sở dầu mỏ khác; đặc biệt là trạm bơm dầu Lazarevo ở vùng Kirov, cách khu vực do Ukraine kiểm soát hơn 1.200 km, theo Hãng tin AP (Associated Press). Tổng thống Volodymyr Zelensky gọi đây là “biện pháp trừng phạt tầm xa”, cho biết các đòn đánh còn nhằm vào căn cứ trên bờ biển Caspi và nhiều vùng như Yaroslavl, Ryazan, Voronezh, Volgograd, Rostov, Novgorod, Nizhny Novgorod và Krasnodar trong bán kính 300–1.200 km. Saratov cách biên giới Kazakhstan khoảng 150 km, và Ukraine ngày càng dựa vào drone sản xuất trong nước; phía Đài RT (RT) nói các vụ tấn công trúng cả hạ tầng dân sự và khu nhà ở, Matxcơva cáo buộc đó là “tấn công khủng bố”.

Theo trang tin Vot Tak (Vot Tak), từ năm 2022 đến nay các nhà máy lọc dầu ở Nga đã bị tấn công ít nhất 159 lần. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Kiev thực hiện 32 vụ, gần bằng tổng 34 vụ của cả năm 2024. Ukraine coi cơ sở năng lượng là mục tiêu quân sự hợp pháp vì cung cấp nhiên liệu và tài chính cho chiến dịch của Nga, nhằm bào mòn khả năng tiến hành chiến tranh của đối phương.

Chuỗi đòn đánh tầm xa còn buộc Nga phải phân tán nguồn lực: máy bay ném bom bị đẩy lùi xa tiền tuyến, các tàu của Hạm đội Biển Đen rút khỏi Crimea về Novorossiysk, và phòng không tăng cường quanh Matxcơva. Nhà nghiên cứu Mykola Bielieskov của Viện Nghiên cứu chiến lược quốc gia Ukraine (National Institute for Strategic Studies) nói Ukraine đang “dùng chính sự rộng lớn của Nga chống lại Nga” trong một cuộc chiến tiêu hao.

Dù vậy, báo Washington Post (The Washington Post) nhận định điều này không đồng nghĩa Ukraine ở ngưỡng thắng thế. Tiền tuyến vẫn căng thẳng; Nga gần đây tiến hành một trong những đợt không kích lớn nhất bằng drone và tên lửa, có cả tên lửa siêu vượt âm Oreshnik. Nga hiện kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ Ukraine và đôi bên còn xa một thắng lợi quân sự mang tính quyết định.

Chuyên gia Michel Duclos của Viện Montaigne (Institut Montaigne) đánh giá Nga vẫn đáng gờm trên ba mặt trận: tiền tuyến, hạ tầng năng lượng và đàm phán ngoại giao. Trả lời Đài CBS News (CBS News), ông Zelensky cho biết Ukraine giành lại thế chủ động từ tháng 12 năm ngoái và muốn thúc đẩy đàm phán với Matxcơva trước mùa đông, khi nguy cơ Nga tăng cường đánh vào hạ tầng năng lượng. Cùng lúc, trong tháng 5 Nga phóng kỷ lục khoảng 8.150 drone vào Ukraine, khiến Kiev tiếp tục kêu gọi phương Tây hỗ trợ phòng không.