Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) nhận định thị trường nhà ở xuất hiện nhiều dấu hiệu thiếu bền vững khi giá tăng nóng vượt xa khả năng chi trả. Nhu cầu chủ yếu nằm ở phân khúc vừa túi tiền nhưng ba năm qua nguồn cung lại nghiêng về bất động sản cao cấp phục vụ đầu tư, đầu cơ. Ngay cả các khu vực vùng ven cũng ngày càng đắt đỏ, chỉ thấp hơn trung tâm một chút, nên cần “hãm phanh” đà tăng giá để hạn chế rủi ro cho nền kinh tế.

Trong 9 tháng đầu năm, tổng nguồn cung toàn thị trường vượt 100.000 sản phẩm, tăng 22% so với cả năm 2024. Tại Hà Nội, căn hộ 80-200 triệu đồng/m2 chiếm 42% nguồn cung, phân khúc 50-80 triệu đồng/m2 chiếm khoảng 21%. Căn hộ bình dân chỉ chiếm 3% lượng mở bán và đều là nhà ở xã hội, cho thấy nhà thương mại giá rẻ gần như biến mất.

VARS cho rằng đà tăng giá chủ yếu làm gia tăng tài sản cho nhóm đã sở hữu bất động sản, trong khi phần lớn người dân “cảm nhận nghèo đi” vì chi phí nhà ở tăng nhanh hơn thu nhập. Bộ Xây dựng ghi nhận giá căn hộ tại Hà Nội và TP HCM bình quân 70-80 triệu đồng/m2, tăng gần 6% so với đầu năm; một số dự án hạng sang vượt 150 triệu đồng/m2. Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết thu nhập bình quân người lao động 9 tháng tăng khoảng 10%, đạt 8,3 triệu đồng/tháng; khu vực đô thị khoảng 10 triệu đồng/tháng, trong khi tỷ lệ thất nghiệp thanh niên vẫn trên 10%.

VARS kiến nghị cơ quan quản lý xây dựng bộ tiêu chí theo dõi và cảnh báo sớm để đánh giá, giám sát thị trường. Hệ thống chỉ số này giúp phát hiện kịp thời các diễn biến bất thường như tăng giá bất hợp lý hoặc suy giảm thanh khoản cục bộ, từ đó có biện pháp điều tiết phù hợp. Đồng thời cần đẩy nhanh hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai và nhà ở nhằm tăng minh bạch, giảm rủi ro, hạn chế đầu cơ và thao túng giá.

Đại diện Bộ Xây dựng cho biết đang xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thị trường bất động sản, kết nối với hệ thống thông tin đất đai để công khai tiến độ, giá bán và pháp lý của từng dự án. Bộ cũng đề xuất từ năm 2026, tổ chức, cá nhân có thể phải kê khai các bất động sản sở hữu (số lượng, giá giao dịch, hình thức sở hữu, tình trạng pháp lý...), qua đó tăng minh bạch, hỗ trợ quản lý và hạn chế tình trạng đầu cơ, găm hàng đẩy giá.