Tóm tắt
Sửa đổi Bộ luật Tố tụng Hình sự về nhân chứng hợp tác lần thứ hai không được thông qua tại Quốc hội Slovakia (Národná rada Slovenskej republiky). Martin Klus nhìn nhận đây là tín hiệu đầu tiên cho thấy chính phủ không còn đa số ổn định, đồng thời cuộc bỏ phiếu là phép thử sức mặc cả của nhóm quanh Tomáš Taraba.
Nhóm của Taraba giữ nguyên lập trường yêu cầu hoãn, cho thấy họ khó bị thuyết phục đổi ý trong thời gian ngắn. Liên minh cầm quyền vì thế gặp hạn chế trong khả năng thông qua đề xuất và phải tính toán kỹ lịch họp, hoãn biểu quyết để bảo đảm đủ phiếu — một thực tế không bình thường ở Quốc hội.
Về vai trò của phe đối lập, Klus cho rằng không có nhiều ảnh hưởng trong bối cảnh hiện nay. Những thông điệp công khai kiểu “bẻ gãy” hay “mua chuộc” nhóm của Taraba bị đánh giá là phản tác dụng nếu muốn thương lượng ở các chủ đề khác, chẳng hạn các sửa đổi luật bầu cử mà nhóm này đã công khai phản đối.
Theo Klus, nhóm của Taraba không bộc lộ bất đồng giá trị cốt lõi với việc siết quy định về nhân chứng hợp tác, mà chủ yếu đặt vấn đề về tính hợp hiến và nhu cầu thảo luận rộng hơn. Tổng công tố Maroš Žilinka trước đó cũng phê phán dự thảo và cảnh báo nguy cơ vi hiến, lập luận này sau đó được nhóm của Taraba nhắc lại.
Thất bại của dự luật làm tăng trọng lượng chính trị cho bộ ba nghị sĩ quanh Taraba. Liên minh sẽ cần lá phiếu của họ cho các đề xuất tiếp theo, mở ra khả năng trao đổi ủng hộ theo chương trình riêng; trong khi Taraba đang chuẩn bị lập đảng của mình và cần thời gian xây dựng tổ chức cũng như củng cố vị thế trong thăm dò.
Klus xem đây là tín hiệu cảnh báo sớm cho cách vận hành của chính phủ khi thiếu đa số bền vững. Phép thử kế tiếp có thể là các nỗ lực bãi nhiệm bộ trưởng, ví dụ trường hợp Bộ trưởng Văn hóa Martina Šimkovičová (được Đảng Dân tộc Slovakia (Slovenská národná strana, SNS) đề cử), người từng bị Roman Malatinec thuộc nhóm Taraba chỉ trích; nếu nhóm này ủng hộ bãi nhiệm, hệ quả đối với liên minh sẽ lớn hơn hẳn so với một dự luật không qua.
Liên quan đến Bộ Môi trường (Ministerstvo životného prostredia), Thủ tướng Robert Fico (Đảng Hướng – Dân chủ Xã hội (Smer-SD)) đề nghị Tổng thống Peter Pellegrini hủy ủy nhiệm ông điều hành bộ, nhưng Tổng thống tạm thời giữ nguyên cho đến khi có quyết định tiếp theo. Klus nhận định Fico khó thoái thác trách nhiệm, nỗ lực đẩy trách nhiệm sang Tổng thống và SNS không đạt hiệu quả; đồng thời hoài nghi khả năng Filip Kuffa trở thành bộ trưởng, điều mà các đối tác trong liên minh có thể cũng thấy nhẹ nhõm khi quyết định nằm ở Tổng thống.
Nhóm của Taraba giữ nguyên lập trường yêu cầu hoãn, cho thấy họ khó bị thuyết phục đổi ý trong thời gian ngắn. Liên minh cầm quyền vì thế gặp hạn chế trong khả năng thông qua đề xuất và phải tính toán kỹ lịch họp, hoãn biểu quyết để bảo đảm đủ phiếu — một thực tế không bình thường ở Quốc hội.
Về vai trò của phe đối lập, Klus cho rằng không có nhiều ảnh hưởng trong bối cảnh hiện nay. Những thông điệp công khai kiểu “bẻ gãy” hay “mua chuộc” nhóm của Taraba bị đánh giá là phản tác dụng nếu muốn thương lượng ở các chủ đề khác, chẳng hạn các sửa đổi luật bầu cử mà nhóm này đã công khai phản đối.
Theo Klus, nhóm của Taraba không bộc lộ bất đồng giá trị cốt lõi với việc siết quy định về nhân chứng hợp tác, mà chủ yếu đặt vấn đề về tính hợp hiến và nhu cầu thảo luận rộng hơn. Tổng công tố Maroš Žilinka trước đó cũng phê phán dự thảo và cảnh báo nguy cơ vi hiến, lập luận này sau đó được nhóm của Taraba nhắc lại.
Thất bại của dự luật làm tăng trọng lượng chính trị cho bộ ba nghị sĩ quanh Taraba. Liên minh sẽ cần lá phiếu của họ cho các đề xuất tiếp theo, mở ra khả năng trao đổi ủng hộ theo chương trình riêng; trong khi Taraba đang chuẩn bị lập đảng của mình và cần thời gian xây dựng tổ chức cũng như củng cố vị thế trong thăm dò.
Klus xem đây là tín hiệu cảnh báo sớm cho cách vận hành của chính phủ khi thiếu đa số bền vững. Phép thử kế tiếp có thể là các nỗ lực bãi nhiệm bộ trưởng, ví dụ trường hợp Bộ trưởng Văn hóa Martina Šimkovičová (được Đảng Dân tộc Slovakia (Slovenská národná strana, SNS) đề cử), người từng bị Roman Malatinec thuộc nhóm Taraba chỉ trích; nếu nhóm này ủng hộ bãi nhiệm, hệ quả đối với liên minh sẽ lớn hơn hẳn so với một dự luật không qua.
Liên quan đến Bộ Môi trường (Ministerstvo životného prostredia), Thủ tướng Robert Fico (Đảng Hướng – Dân chủ Xã hội (Smer-SD)) đề nghị Tổng thống Peter Pellegrini hủy ủy nhiệm ông điều hành bộ, nhưng Tổng thống tạm thời giữ nguyên cho đến khi có quyết định tiếp theo. Klus nhận định Fico khó thoái thác trách nhiệm, nỗ lực đẩy trách nhiệm sang Tổng thống và SNS không đạt hiệu quả; đồng thời hoài nghi khả năng Filip Kuffa trở thành bộ trưởng, điều mà các đối tác trong liên minh có thể cũng thấy nhẹ nhõm khi quyết định nằm ở Tổng thống.

