Tóm tắt
Phiên tòa lần ba xét xử những người bị cáo buộc đặt hàng sát hại nhà báo Ján Kuciak diễn ra tại Tòa Hình sự Đặc biệt (Špecializovaný trestný súd) nhấn mạnh vào các chi tiết. Nhân chứng chủ chốt Peter Tóth, cựu nhà báo và cựu cán bộ Cơ quan Tình báo Slovakia (Slovenská informačná služba), người từng hợp tác với Marian Kočner, mô tả lệnh theo dõi Kuciak bắt đầu ngày 4/10/2017; đến tháng 2/2018 Kuciak và hôn thê Martina Kušnírová bị bắn chết tại Veľká Mača. Kočner bị truy tố với cáo buộc đặt hàng vụ án mạng.
Tóth kể đã cùng Kočner làm dự án “Na pranieri” nhằm bôi nhọ các nhà báo “dòng chính”, nhưng đến 9/2018 ông chuyển sang hợp tác với cảnh sát sau khi nhận ra dự án là tấm bình phong. Luật sư Roman Kvasnica của gia đình nạn nhân đánh giá Tóth quan trọng ngang Zoltán Andruskó, người khai Alena Zsuzsová nhận đơn sát hại từ Kočner. Dù Tóth và Andruskó từng khai buộc tội, Kočner và Zsuzsová trước đó được tuyên trắng án; Tóth từ chối khai năm 2022 nhưng tháng 6/2026 đã trả lời mọi câu hỏi. Chủ tọa Miroslav Mazúch và các thẩm phán tập trung vào phần theo dõi; luật sư bào chữa Marek Para gọi đây là phần “quyết định”.
Phiên xử căng thẳng kéo dài ba ngày, mỗi ngày khoảng tám giờ. Tóth phàn nàn Kočner nhìn chằm chằm và làm mặt hề; chủ tọa nhắc Kočner giữ “mặt lạnh”. Trước giờ nghỉ trưa, Kočner xin vắng mặt tiếp do khó chịu vì bất dung nạp histamin.
Theo Tóth, Kuciak không phải người của công chúng, nên việc xác định nơi ở và xe cộ khó khăn. Ông nhờ Kočner lấy dữ liệu từ cảnh sát; Kočner khoe quen biết Norbert Bödör và theo lời Tóth đã cung cấp “sơ đồ quan hệ” kiểu “mạng nhện” do cảnh sát lập, từ đó lần ra địa chỉ và xe. Nhóm bắt đầu ghi nhận trước tòa soạn Aktuality ở phố Prievozská, Bratislava; sau đó Kočner nhắn “Veľká Mača 558”, chính xác nơi Kuciak sinh sống.
Tóth nhấn mạnh theo dõi không mang lại thông tin giá trị; lãnh đạo nhóm giám sát Miroslav Kriak coi lịch sinh hoạt của Kuciak rất đơn giản, gọi anh là “như thầy tu”. Nhật ký có chi tiết về nhà có chòi vườn và ít thấy đèn sáng; Tóth khẳng định không ai xâm nhập khuôn viên, có thể quan sát qua cổng mở. Chi tiết này được chú ý vì kẻ sát nhân Miroslav Marček từng ẩn nấp trong chòi vườn.
Nhóm chụp khoảng 20 ảnh; Tóth giao bốn ảnh cho cảnh sát và nhận ra trong hồ sơ. USB chứa ảnh từng được ông nộp lại cho Kočner khi kết thúc theo dõi; đây là một mắt xích buộc Kočner. Tóth cũng nộp điện thoại iPhone 10 Bentley của Kočner do Karolína Kočnerová đưa, qua đó ông từng liên lạc với Alena Zsuzsová lưu dưới tên khác và chỉ nhận ra sau khi bà này bị bắt 9/2018. Ông thừa nhận đã xóa phần lớn “rác thông tin” để tiết kiệm dung lượng, tiêu hủy máy tính xách tay năm 2020 và cũng hủy đa số các “moták” gửi ra từ trại giam; thẩm phán Marek Filo chất vấn lý do xóa.
Khi được hỏi, Tóth nói không biết có nhóm nào khác cũng theo dõi Kuciak, gợi ý tư liệu USB đều từ một người đặt hàng là Kočner. Phía bào chữa chú trọng vặn vẹo ngôn từ trong các phát biểu và chất lượng ảnh giám sát. Sau cuộc gọi đe dọa với Kuciak tháng 9/2017, Kočner ra lệnh dồn lực vào nhà báo; đến rạng sáng 21/2/2018 gửi tin nhắn chấm dứt nhóm của Kriak. Cùng ngày, Kuciak và Kušnírová bị sát hại; công chúng chỉ biết tin năm ngày sau.
Tóth kể đã cùng Kočner làm dự án “Na pranieri” nhằm bôi nhọ các nhà báo “dòng chính”, nhưng đến 9/2018 ông chuyển sang hợp tác với cảnh sát sau khi nhận ra dự án là tấm bình phong. Luật sư Roman Kvasnica của gia đình nạn nhân đánh giá Tóth quan trọng ngang Zoltán Andruskó, người khai Alena Zsuzsová nhận đơn sát hại từ Kočner. Dù Tóth và Andruskó từng khai buộc tội, Kočner và Zsuzsová trước đó được tuyên trắng án; Tóth từ chối khai năm 2022 nhưng tháng 6/2026 đã trả lời mọi câu hỏi. Chủ tọa Miroslav Mazúch và các thẩm phán tập trung vào phần theo dõi; luật sư bào chữa Marek Para gọi đây là phần “quyết định”.
Phiên xử căng thẳng kéo dài ba ngày, mỗi ngày khoảng tám giờ. Tóth phàn nàn Kočner nhìn chằm chằm và làm mặt hề; chủ tọa nhắc Kočner giữ “mặt lạnh”. Trước giờ nghỉ trưa, Kočner xin vắng mặt tiếp do khó chịu vì bất dung nạp histamin.
Theo Tóth, Kuciak không phải người của công chúng, nên việc xác định nơi ở và xe cộ khó khăn. Ông nhờ Kočner lấy dữ liệu từ cảnh sát; Kočner khoe quen biết Norbert Bödör và theo lời Tóth đã cung cấp “sơ đồ quan hệ” kiểu “mạng nhện” do cảnh sát lập, từ đó lần ra địa chỉ và xe. Nhóm bắt đầu ghi nhận trước tòa soạn Aktuality ở phố Prievozská, Bratislava; sau đó Kočner nhắn “Veľká Mača 558”, chính xác nơi Kuciak sinh sống.
Tóth nhấn mạnh theo dõi không mang lại thông tin giá trị; lãnh đạo nhóm giám sát Miroslav Kriak coi lịch sinh hoạt của Kuciak rất đơn giản, gọi anh là “như thầy tu”. Nhật ký có chi tiết về nhà có chòi vườn và ít thấy đèn sáng; Tóth khẳng định không ai xâm nhập khuôn viên, có thể quan sát qua cổng mở. Chi tiết này được chú ý vì kẻ sát nhân Miroslav Marček từng ẩn nấp trong chòi vườn.
Nhóm chụp khoảng 20 ảnh; Tóth giao bốn ảnh cho cảnh sát và nhận ra trong hồ sơ. USB chứa ảnh từng được ông nộp lại cho Kočner khi kết thúc theo dõi; đây là một mắt xích buộc Kočner. Tóth cũng nộp điện thoại iPhone 10 Bentley của Kočner do Karolína Kočnerová đưa, qua đó ông từng liên lạc với Alena Zsuzsová lưu dưới tên khác và chỉ nhận ra sau khi bà này bị bắt 9/2018. Ông thừa nhận đã xóa phần lớn “rác thông tin” để tiết kiệm dung lượng, tiêu hủy máy tính xách tay năm 2020 và cũng hủy đa số các “moták” gửi ra từ trại giam; thẩm phán Marek Filo chất vấn lý do xóa.
Khi được hỏi, Tóth nói không biết có nhóm nào khác cũng theo dõi Kuciak, gợi ý tư liệu USB đều từ một người đặt hàng là Kočner. Phía bào chữa chú trọng vặn vẹo ngôn từ trong các phát biểu và chất lượng ảnh giám sát. Sau cuộc gọi đe dọa với Kuciak tháng 9/2017, Kočner ra lệnh dồn lực vào nhà báo; đến rạng sáng 21/2/2018 gửi tin nhắn chấm dứt nhóm của Kriak. Cùng ngày, Kuciak và Kušnírová bị sát hại; công chúng chỉ biết tin năm ngày sau.
