Tóm tắt
Từ giữa tháng 9 đến 23/10, ít nhất 177 cuộc biểu tình diễn ra tại 12 nước châu Âu, xoay quanh yêu cầu cải thiện giáo dục, tăng khả năng tiếp cận nhà ở và kiềm chế chi phí sinh hoạt. Theo phân tích của báo El País (El País), khoảng 80% sự kiện tập trung ở Pháp, Tây Ban Nha, Ý, Bồ Đào Nha và Bỉ, với mức độ gần tiệm cận những tháng căng thẳng nhất của khủng hoảng khu vực đồng euro 2010–2012.
Dù nổ ra cùng thời điểm, các cuộc biểu tình không hợp thành một phong trào phối hợp. Luka Leszić từ Liên minh Sinh viên châu Âu (European Students' Union) lý giải mùa thu là lúc sinh viên trở lại trường và trực tiếp cảm nhận thay đổi về học phí, học bổng và điều kiện học tập, tạo lực đẩy huy động xuống đường.
Tại Pháp, biểu tình khởi phát từ tháng 9 bằng việc chặn trường học, đòi thêm giáo viên, giảm sĩ số và sửa chữa cơ sở vật chất. Ngày 17/10 có 550.000 người tham gia theo Bộ Nội vụ Pháp (Ministère de l'Intérieur). Sau các vụ bạo động, hơn 2.000 người bị bắt, gần 1.000 cảnh sát bị thương và Paris áp dụng hạn chế đối với tụ tập đông người.
Tại Bỉ, sinh viên phản đối tăng phí và cắt giảm chi tiêu giáo dục. Ở Ý, một phần biểu tình nhắm vào quy định giới hạn tỷ lệ học sinh, sinh viên nước ngoài ở mức 30%. Tại Hy Lạp, ngày 21/10 có hơn 10.000 giáo viên tham gia đình công.
Khủng hoảng nhà ở là tâm điểm ở Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Cuối tháng 9, Madrid ghi nhận ít nhất 25.000 người biểu tình theo số liệu nhà chức trách, trong khi ban tổ chức ước tính 300.000 người; làn sóng sau đó lan ra hàng chục thành phố khác. Ở Bồ Đào Nha, người biểu tình phản đối dự luật nới lỏng thủ tục trục xuất; bối cảnh chung là giá cả leo thang khi từ năm 2022, chỉ số giá tiêu dùng tại Liên minh châu Âu tăng tổng cộng 23,6% theo Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat).
Tại khu vực Balkan, vấn đề nổi bật là cáo buộc tham nhũng. Ở Albania, người biểu tình đòi Thủ tướng Edi Rama từ chức, cáo buộc chính phủ liên hệ với tội phạm có tổ chức; tháng 10 xảy ra bạo loạn và đốt phá trụ sở công. Ở Serbia, phong trào sinh viên bùng lên sau vụ sập nhà ga ở Novi Sad năm 2024 làm 16 người thiệt mạng, góp phần dẫn tới tổng tuyển cử trước thời hạn dự kiến diễn ra Chủ nhật 25/10.
Ở Đức, quy mô biểu tình nhỏ hơn, phản đối nghĩa vụ quân sự, tăng chi tiêu quốc phòng và siết phúc lợi xã hội. Dù đa số ôn hòa, đã có bắt giữ trong 49 cuộc và cảnh sát bị thương ở ít nhất 30 cuộc. Tháng 11 dự kiến có thêm biểu tình và đình công tại Pháp, Tây Ban Nha, Đức, Ý và Bồ Đào Nha; tổng cộng 80% sự kiện tập trung ở năm nước này.
Dù nổ ra cùng thời điểm, các cuộc biểu tình không hợp thành một phong trào phối hợp. Luka Leszić từ Liên minh Sinh viên châu Âu (European Students' Union) lý giải mùa thu là lúc sinh viên trở lại trường và trực tiếp cảm nhận thay đổi về học phí, học bổng và điều kiện học tập, tạo lực đẩy huy động xuống đường.
Tại Pháp, biểu tình khởi phát từ tháng 9 bằng việc chặn trường học, đòi thêm giáo viên, giảm sĩ số và sửa chữa cơ sở vật chất. Ngày 17/10 có 550.000 người tham gia theo Bộ Nội vụ Pháp (Ministère de l'Intérieur). Sau các vụ bạo động, hơn 2.000 người bị bắt, gần 1.000 cảnh sát bị thương và Paris áp dụng hạn chế đối với tụ tập đông người.
Tại Bỉ, sinh viên phản đối tăng phí và cắt giảm chi tiêu giáo dục. Ở Ý, một phần biểu tình nhắm vào quy định giới hạn tỷ lệ học sinh, sinh viên nước ngoài ở mức 30%. Tại Hy Lạp, ngày 21/10 có hơn 10.000 giáo viên tham gia đình công.
Khủng hoảng nhà ở là tâm điểm ở Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Cuối tháng 9, Madrid ghi nhận ít nhất 25.000 người biểu tình theo số liệu nhà chức trách, trong khi ban tổ chức ước tính 300.000 người; làn sóng sau đó lan ra hàng chục thành phố khác. Ở Bồ Đào Nha, người biểu tình phản đối dự luật nới lỏng thủ tục trục xuất; bối cảnh chung là giá cả leo thang khi từ năm 2022, chỉ số giá tiêu dùng tại Liên minh châu Âu tăng tổng cộng 23,6% theo Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat).
Tại khu vực Balkan, vấn đề nổi bật là cáo buộc tham nhũng. Ở Albania, người biểu tình đòi Thủ tướng Edi Rama từ chức, cáo buộc chính phủ liên hệ với tội phạm có tổ chức; tháng 10 xảy ra bạo loạn và đốt phá trụ sở công. Ở Serbia, phong trào sinh viên bùng lên sau vụ sập nhà ga ở Novi Sad năm 2024 làm 16 người thiệt mạng, góp phần dẫn tới tổng tuyển cử trước thời hạn dự kiến diễn ra Chủ nhật 25/10.
Ở Đức, quy mô biểu tình nhỏ hơn, phản đối nghĩa vụ quân sự, tăng chi tiêu quốc phòng và siết phúc lợi xã hội. Dù đa số ôn hòa, đã có bắt giữ trong 49 cuộc và cảnh sát bị thương ở ít nhất 30 cuộc. Tháng 11 dự kiến có thêm biểu tình và đình công tại Pháp, Tây Ban Nha, Đức, Ý và Bồ Đào Nha; tổng cộng 80% sự kiện tập trung ở năm nước này.