Tóm tắt
Mỹ rút máy bay ném bom B-1 khỏi căn cứ không quân Fairford ở Anh sau một sự cố an ninh nghiêm trọng buộc triển khai robot xử lý bom và sơ tán 85 hộ dân. Washington viện dẫn các đe dọa tiềm tàng dù Tehran phủ nhận liên quan, khiến năng lực tác chiến đối phó Iran của Mỹ bị đặt dấu hỏi.
Fairford trước đây đóng vai trò bàn đạp giúp Mỹ nhanh chóng tăng cường nhịp độ phi vụ đánh vào Iran. Theo Dania Thafer từ Diễn đàn Gulf International (Gulf International Forum) và Christoph Bergs của Viện Nghiên cứu Dịch vụ Hoàng gia Liên hợp (Royal United Services Institute), việc rút B-1 làm giảm khả năng “dồn dập” phi vụ, dù năng lực tấn công cốt lõi vẫn còn. Chiến dịch ném bom kéo dài có thể khó khăn hơn tùy vị trí bố trí khí tài khác.
B-1 có thể mang ít nhất 34 tấn vũ khí thường, phù hợp cho oanh kích chính xác vào nhiều mục tiêu trong chiến dịch dài ngày, gồm trận địa phòng không, bãi phóng tên lửa đạn đạo và cơ sở của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC). Rút B-1 khỏi Anh có thể buộc Mỹ bay tầm xa từ lãnh thổ Mỹ hoặc các căn cứ xa, kéo dài thời gian bay, tăng mệt mỏi phi hành đoàn và nhu cầu tiếp dầu trên không.
Arun Dawson từ Đại học King's College London (King's College London) cho rằng quyết định cho thấy có thể có đe dọa cụ thể nhắm vào máy bay, phi hành đoàn hoặc căn cứ; Mỹ muốn bảo toàn lực lượng khi chưa dự báo leo thang ngắn hạn. Giáo sư David Des Roches, cựu quan chức Lầu Năm Góc, nhận định rủi ro đã vượt lợi ích; sự cố bộc lộ điểm yếu khi máy bay “lộ thiên” dễ tổn thương trước UAV hay đạn cối.
Hai phương án tái triển khai nổi bật là Diego Garcia ở Ấn Độ Dương hoặc các căn cứ tại Vùng Vịnh. Diego Garcia an toàn hơn trước đe dọa từ Iran nhưng xa hơn và phụ thuộc năng lực hạ tầng tiếp nhận thêm máy bay; trong khi Vùng Vịnh rút ngắn cự ly, giảm tiếp dầu nhưng đòi hỏi đàm phán giảm rủi ro chính trị vì các nước sở tại lo ngại bị coi là tham gia trực tiếp và hứng trả đũa. Fairford từng là giải pháp trung gian “hữu ích”.
Khi Fairford không còn khả thi, Dawson đánh giá Diego Garcia là lựa chọn hợp lý hơn nhờ khoảng cách an toàn và môi trường bảo đảm an ninh. Trước mắt, năng lực ném bom của Mỹ nhắm vào Iran chỉ bị suy giảm chứ không bị triệt tiêu; mức độ tác động còn tùy việc chính quyền Tổng thống Donald Trump có coi cần thiết phải tấn công vào thời điểm này hay không.
Nhóm tác chiến tàu sân bay Theodore Roosevelt và Lực lượng Viễn chinh Thủy quân Lục chiến Makin Island dự kiến đến Trung Đông vào tháng 11 sẽ bổ sung đáng kể sức mạnh không quân. Dù tiêm kích hạm không sánh được tải trọng B-1, số lượng lớn mang lại thêm phương án tác chiến ở cự ly gần. Sự kiện nhấn mạnh tầm quan trọng lẫn điểm yếu của mạng lưới liên minh và căn cứ hải ngoại của Mỹ; nếu bị tấn công hoặc hạn chế chính trị, hệ quả có thể lan rộng, ảnh hưởng cách Mỹ tổ chức lực lượng, bố trí khí tài và duy trì hoạt động ở nước ngoài.
Fairford trước đây đóng vai trò bàn đạp giúp Mỹ nhanh chóng tăng cường nhịp độ phi vụ đánh vào Iran. Theo Dania Thafer từ Diễn đàn Gulf International (Gulf International Forum) và Christoph Bergs của Viện Nghiên cứu Dịch vụ Hoàng gia Liên hợp (Royal United Services Institute), việc rút B-1 làm giảm khả năng “dồn dập” phi vụ, dù năng lực tấn công cốt lõi vẫn còn. Chiến dịch ném bom kéo dài có thể khó khăn hơn tùy vị trí bố trí khí tài khác.
B-1 có thể mang ít nhất 34 tấn vũ khí thường, phù hợp cho oanh kích chính xác vào nhiều mục tiêu trong chiến dịch dài ngày, gồm trận địa phòng không, bãi phóng tên lửa đạn đạo và cơ sở của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC). Rút B-1 khỏi Anh có thể buộc Mỹ bay tầm xa từ lãnh thổ Mỹ hoặc các căn cứ xa, kéo dài thời gian bay, tăng mệt mỏi phi hành đoàn và nhu cầu tiếp dầu trên không.
Arun Dawson từ Đại học King's College London (King's College London) cho rằng quyết định cho thấy có thể có đe dọa cụ thể nhắm vào máy bay, phi hành đoàn hoặc căn cứ; Mỹ muốn bảo toàn lực lượng khi chưa dự báo leo thang ngắn hạn. Giáo sư David Des Roches, cựu quan chức Lầu Năm Góc, nhận định rủi ro đã vượt lợi ích; sự cố bộc lộ điểm yếu khi máy bay “lộ thiên” dễ tổn thương trước UAV hay đạn cối.
Hai phương án tái triển khai nổi bật là Diego Garcia ở Ấn Độ Dương hoặc các căn cứ tại Vùng Vịnh. Diego Garcia an toàn hơn trước đe dọa từ Iran nhưng xa hơn và phụ thuộc năng lực hạ tầng tiếp nhận thêm máy bay; trong khi Vùng Vịnh rút ngắn cự ly, giảm tiếp dầu nhưng đòi hỏi đàm phán giảm rủi ro chính trị vì các nước sở tại lo ngại bị coi là tham gia trực tiếp và hứng trả đũa. Fairford từng là giải pháp trung gian “hữu ích”.
Khi Fairford không còn khả thi, Dawson đánh giá Diego Garcia là lựa chọn hợp lý hơn nhờ khoảng cách an toàn và môi trường bảo đảm an ninh. Trước mắt, năng lực ném bom của Mỹ nhắm vào Iran chỉ bị suy giảm chứ không bị triệt tiêu; mức độ tác động còn tùy việc chính quyền Tổng thống Donald Trump có coi cần thiết phải tấn công vào thời điểm này hay không.
Nhóm tác chiến tàu sân bay Theodore Roosevelt và Lực lượng Viễn chinh Thủy quân Lục chiến Makin Island dự kiến đến Trung Đông vào tháng 11 sẽ bổ sung đáng kể sức mạnh không quân. Dù tiêm kích hạm không sánh được tải trọng B-1, số lượng lớn mang lại thêm phương án tác chiến ở cự ly gần. Sự kiện nhấn mạnh tầm quan trọng lẫn điểm yếu của mạng lưới liên minh và căn cứ hải ngoại của Mỹ; nếu bị tấn công hoặc hạn chế chính trị, hệ quả có thể lan rộng, ảnh hưởng cách Mỹ tổ chức lực lượng, bố trí khí tài và duy trì hoạt động ở nước ngoài.

