Tin Séc
Mừng tháng 2 năm 1948 hay búa liềm? Từ tháng 1 sẽ thành tội hình sự
Chia sẻ:NH
Phát hành:Chủ Nhật, 28 tháng 12, 2025
Tóm tắt
Ladislav Kudrna, Giám đốc Viện Nghiên cứu Chế độ Toàn trị (Ústav pro studium totalitních režimů), nêu quan điểm về sửa đổi Điều 403 Bộ luật Hình sự có hiệu lực từ tháng 1, hình sự hóa việc tuyên truyền và ủng hộ chủ nghĩa cộng sản. Theo ông, cần đặt cộng sản và quốc xã ngang hàng trong xử lý hình sự, với mức phạt từ 1 đến 5 năm tù.
Ông cho rằng hành vi bị cấm bao gồm tuyên truyền ý thức hệ cộng sản, chủ nghĩa Marx–Lenin và các biểu tượng, cũng như tán dương cách thức giành quyền lực và hậu quả của các chế độ cộng sản. Ví dụ: tôn vinh Tháng Hai 1948 ở Cộng hòa Séc, sử dụng cờ búa liềm, bán đồ lưu niệm in chân dung Lenin hay Stalin, hoặc mặc đồng phục cộng sản ở nơi công cộng, kể cả dạ hội hóa trang. Việc áp dụng sẽ phụ thuộc thực tiễn xét xử, tương tự các vụ tuyên truyền quốc xã.
Kudrna nhấn mạnh việc thực thi thuộc các cơ quan tố tụng, trong khi luật năm 1993 về tính phi pháp của chế độ cộng sản vẫn có hiệu lực. Ông bác bỏ lo ngại kiểm duyệt: Tòa án Hiến pháp (Ústavní soud) đã bác đơn khiếu nại của một đảng cộng sản ngoài Nghị viện, và nghiên cứu khoa học, giảng dạy, hay nghệ thuật mô tả chế độ toàn trị không bị hạn chế nếu không cổ súy.
Về ranh giới thực tế, Kudrna phân biệt giữa ghi nhận lịch sử và ca ngợi chế độ: cảm ơn Hồng quân vì giải phóng năm 1945 là chấp nhận được, nhưng tán dương cuộc đảo chính 1948 hoặc lãnh tụ như Stalin, Lenin, Gottwald là vấn đề. Trích dẫn Lenin trong công trình học thuật thì không sao; dùng trích dẫn để bày tỏ ngưỡng mộ chế độ lại có thể vi phạm. Biểu tượng như quả anh đào tự thân vô nghĩa; chỉ khi gắn với nội dung ca tụng chế độ mới bị xem xét.
Viện Nghiên cứu Chế độ Toàn trị ủng hộ sửa đổi luật và đang tham gia bồi thường cho nạn nhân trong chiến dịch Asanace và “giám sát bảo vệ”, đồng thời đề xuất khen thưởng người tham gia kháng chiến thứ ba như Marta Kubišová. Kudrna ghi nhận vai trò then chốt của Martin Mejstřík trong việc thúc đẩy sửa đổi. Với Đảng Cộng sản Séc và Morava (KSČM), đổi tên không miễn trừ trách nhiệm nếu tiếp tục cổ súy; theo ông, tại trụ sở ở đường Politických vězňů vẫn có đồ tuyên truyền.
Ông không kỳ vọng lệnh cấm sẽ dẫn tới sự marginal hóa hoàn toàn của cộng sản: nền tảng ủng hộ vẫn rộng và không chỉ thuộc về thế hệ cũ. Ở phương Tây, cộng sản đôi khi còn được “nương tay” về mặt ý thức hệ so với quốc xã; một bộ phận giới trẻ vẫn tự nhận Marx–Lenin, cả trong và ngoài các tổ chức như Stačilo! hay Đảng Cộng sản Tiệp Khắc (Komunistická strana Československa). Lối ra dài hạn theo ông là giáo dục lịch sử toàn diện để tăng sức đề kháng trước chủ nghĩa cực đoan, tránh tô hồng lợi ích xã hội rời khỏi bối cảnh bạo lực của các chế độ toàn trị.
Ông cho rằng hành vi bị cấm bao gồm tuyên truyền ý thức hệ cộng sản, chủ nghĩa Marx–Lenin và các biểu tượng, cũng như tán dương cách thức giành quyền lực và hậu quả của các chế độ cộng sản. Ví dụ: tôn vinh Tháng Hai 1948 ở Cộng hòa Séc, sử dụng cờ búa liềm, bán đồ lưu niệm in chân dung Lenin hay Stalin, hoặc mặc đồng phục cộng sản ở nơi công cộng, kể cả dạ hội hóa trang. Việc áp dụng sẽ phụ thuộc thực tiễn xét xử, tương tự các vụ tuyên truyền quốc xã.
Kudrna nhấn mạnh việc thực thi thuộc các cơ quan tố tụng, trong khi luật năm 1993 về tính phi pháp của chế độ cộng sản vẫn có hiệu lực. Ông bác bỏ lo ngại kiểm duyệt: Tòa án Hiến pháp (Ústavní soud) đã bác đơn khiếu nại của một đảng cộng sản ngoài Nghị viện, và nghiên cứu khoa học, giảng dạy, hay nghệ thuật mô tả chế độ toàn trị không bị hạn chế nếu không cổ súy.
Về ranh giới thực tế, Kudrna phân biệt giữa ghi nhận lịch sử và ca ngợi chế độ: cảm ơn Hồng quân vì giải phóng năm 1945 là chấp nhận được, nhưng tán dương cuộc đảo chính 1948 hoặc lãnh tụ như Stalin, Lenin, Gottwald là vấn đề. Trích dẫn Lenin trong công trình học thuật thì không sao; dùng trích dẫn để bày tỏ ngưỡng mộ chế độ lại có thể vi phạm. Biểu tượng như quả anh đào tự thân vô nghĩa; chỉ khi gắn với nội dung ca tụng chế độ mới bị xem xét.
Viện Nghiên cứu Chế độ Toàn trị ủng hộ sửa đổi luật và đang tham gia bồi thường cho nạn nhân trong chiến dịch Asanace và “giám sát bảo vệ”, đồng thời đề xuất khen thưởng người tham gia kháng chiến thứ ba như Marta Kubišová. Kudrna ghi nhận vai trò then chốt của Martin Mejstřík trong việc thúc đẩy sửa đổi. Với Đảng Cộng sản Séc và Morava (KSČM), đổi tên không miễn trừ trách nhiệm nếu tiếp tục cổ súy; theo ông, tại trụ sở ở đường Politických vězňů vẫn có đồ tuyên truyền.
Ông không kỳ vọng lệnh cấm sẽ dẫn tới sự marginal hóa hoàn toàn của cộng sản: nền tảng ủng hộ vẫn rộng và không chỉ thuộc về thế hệ cũ. Ở phương Tây, cộng sản đôi khi còn được “nương tay” về mặt ý thức hệ so với quốc xã; một bộ phận giới trẻ vẫn tự nhận Marx–Lenin, cả trong và ngoài các tổ chức như Stačilo! hay Đảng Cộng sản Tiệp Khắc (Komunistická strana Československa). Lối ra dài hạn theo ông là giáo dục lịch sử toàn diện để tăng sức đề kháng trước chủ nghĩa cực đoan, tránh tô hồng lợi ích xã hội rời khỏi bối cảnh bạo lực của các chế độ toàn trị.
DNnet sử dụng AI để tóm tắt tin tức được thành viên chia sẻ. Nội dung và bản quyền của tin ảnh thuộc về trang tin gốc. Bạn có thể xem cụ thể tại link của trang tin gốc hay trao đổi, phản ảnh tại đây.
Tin Séc
Chấm dứt ngân sách tạm thời: Chính phủ thông qua ngân sách năm nay tại Hạ viện
Chính phủ được 103 phiếu thông qua ngân sách năm nay tại Hạ viện, chấm dứt tạm thời; thâm hụt 310 tỷ korun. Thêm 800 triệu korun cho thể thao, phần...
Otázky Václava Moravce tạm thời được thay bằng Chương trình đặc biệt của ČT24 với Lukáš Dolanský
Chủ nhật này, Otázky Václava Moravce tạm thay bằng đặc biệt ČT24 về ngân sách do Lukáš Dolanský và Vanda Kofroňová dẫn. Dài 90 phút, kế hoạch tiếp...
Phái đoàn Hungary lên đường kiểm tra đường ống Družba, Ukraine coi họ là khách du lịch
Hungary và Slovakia cử phái đoàn tới Kyiv để khôi phục dầu Nga qua Družba. Ukraine coi họ chỉ là khách du lịch. Budapest dọa ngừng trung chuyển và...
Máy bay không người lái rơi gần Sân bay quốc tế Dubai, bốn người bị thương
Hai máy bay không người lái Iran rơi gần Sân bay quốc tế Dubai, bốn người bị thương; sân bay vẫn hoạt động. KLM và một số hãng hủy chuyến đến 28/3....
Chỉ trích kinh tế nhưng ai cũng hỏi về con cái: Kinh tế gia Markéta Šichtařová là ai
Kinh tế gia Markéta Šichtařová nổi lên nhờ video giải thích kinh tế cùng Vladimír Pikora và sáng lập Next Finance. Gia nhập chính trị với Svobodní,...
Babiš có quyền hạn mới: Thủ tướng sẽ phê duyệt các chuyến bay chuyên cơ cho chính trị gia, kể cả tổng thống
Chính phủ của Andrej Babiš giao thủ tướng quyền phê duyệt chuyến bay chuyên cơ cho các chức danh hiến định, đồng thời bỏ quy định "không hạn chế". Lý...
Moravec có điều khoản không cạnh tranh sáu tháng sau khi rời truyền hình
Václav Moravec chịu điều khoản không cạnh tranh 6 tháng từ 10/3/2026, không được làm cho các media khác. Ông muốn hủy và hoàn tiền nhận theo điều...
Šichtařová chưa đáp ứng điều kiện luật định để từ nhiệm, Válková nói
Helena Válková khẳng định thư từ nhiệm của Markéta Šichtařová thiếu công chứng, nên vô hiệu; bà vẫn là nghị sĩ. Từ nhiệm hợp lệ phải tuyên bố tại Hạ...
Công cụ tính: Các chính trị gia sẽ chia tiền lương của bạn như thế nào
Nghị sĩ Cộng hòa Séc bàn ngân sách 2026 với chi 2,427 nghìn tỷ Kč và bội chi 310 tỷ Kč. Công cụ tính cho thấy lương hưu ngốn gần 30% lương giả định,...
Bình luận: Trump sa vào bẫy Iran
Xung đột Mỹ–Iran leo thang, Mỹ tăng quân giữa loạt cảnh báo. Bối cảnh từ chính biến 1953, khủng hoảng 1979 đến các can thiệp của Mỹ. Động cơ của...
Xem tiếp
