Theo Đài RT (RT), Mỹ ban hành giấy miễn trừ tạm thời cho ngành dầu mỏ Iran sau vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên tại Thụy Sĩ, cho phép sản xuất, bán, vận chuyển và nhập khẩu dầu thô, sản phẩm dầu mỏ và hóa dầu của Iran trong 60 ngày. Bộ Tài chính Mỹ (U.S. Department of the Treasury) thông báo cùng ngày, còn Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đăng trên X xác nhận Giấy phép Chung X.

Giấy phép Chung X bao trùm các dịch vụ liên quan đến thương mại năng lượng như quản lý tàu biển, bảo hiểm, cung cấp thủy thủ đoàn, tiếp nhiên liệu, phân cấp kỹ thuật và sửa chữa khẩn cấp. Các bên mua được phép thanh toán bằng USD cho Iran, Chính phủ Iran hoặc các thực thể Iran đang bị trừng phạt đối với giao dịch nằm trong phạm vi giấy phép.

Khác với Giấy phép Chung U ban hành tháng 3/2026 chỉ áp dụng cho lượng dầu đã bốc lên tàu trước mốc thời hạn, Giấy phép Chung X còn cho phép hoạt động sản xuất. Giấy phép cũng tạm thời cho phép nhập khẩu vào Mỹ dầu thô, sản phẩm dầu mỏ và hóa dầu có xuất xứ từ Iran, đình chỉ các hạn chế nhập khẩu thông thường.

Việc cấp phép là một phần của Bản Ghi nhớ Islamabad do Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký ngày 17/6 theo hình thức từ xa, trong đó Washington cam kết ngay lập tức miễn trừ đối với xuất khẩu dầu mỏ của Iran.

Cuối tuần qua, Washington và Tehran nhất trí lộ trình 60 ngày hướng tới thỏa thuận cuối cùng tại khu nghỉ dưỡng Buergenstock (Thụy Sĩ), với vai trò trung gian của Qatar và Pakistan. Chưa có tuyên bố chung, nhưng các bên trung gian nói đã thống nhất về đàm phán kỹ thuật tiếp theo và thành lập ủy ban cấp cao giám sát chính trị, nhận báo cáo định kỳ và giám sát các nhóm công tác về chương trình hạt nhân, trừng phạt và cơ chế giải quyết tranh chấp để bảo đảm thực thi Bản Ghi nhớ Islamabad. Ngoại trưởng Pakistan Shehbaz Sharif gặp phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu tại Burgenstock ngày 21/6.

Phía Tehran cho biết đàm phán tập trung vào các biện pháp kinh tế thực tiễn như giải phóng tài sản bị phong tỏa và dỡ bỏ hạn chế với cảng biển, vận tải biển. Iran sở hữu trữ lượng hydrocarbon lớn, thuộc nhóm hàng đầu về dầu thô và khí đốt tự nhiên, nhưng nhiều năm qua đối mặt hạn chế do trừng phạt của Mỹ lên vận tải biển, bảo hiểm, kênh ngân hàng quốc tế và tìm kiếm khách hàng.

Bất chấp trừng phạt, Iran vẫn xuất khẩu dầu, với Trung Quốc là khách hàng lớn nhất; phần lớn do các nhà máy lọc dầu độc lập Trung Quốc mua vào dù đối mặt rủi ro bị trừng phạt. Bản tin liên quan cũng cho biết giá dầu giảm sau khi Mỹ tạm dỡ trừng phạt, Iran bác tuyên bố của Mỹ về việc cho phép thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) quay lại, cùng một số tin thế giới khác.