Các thông điệp giữa đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi được coi là liên lạc trực tiếp đầu tiên được xác nhận giữa Washington và Tehran kể từ khi giao tranh nổ ra. Dù vậy, chính phủ hai bên công khai bác bỏ việc đang đàm phán, phản ánh những nỗ lực gấp gáp và rời rạc nhằm tìm lối thoát cho xung đột, theo trang tin Axios (Axios) và một nguồn báo chí Thổ Nhĩ Kỳ tối 16/3.

Những trao đổi này phủ bóng bởi tranh cãi xem ai là bên chủ động và các tường thuật mâu thuẫn về nội dung, trong khi phía Mỹ hoài nghi liệu trong giới lãnh đạo Iran có ai đủ thẩm quyền quyết định hòa bình sau các tổn thất gần đây. Phát biểu ngày 16/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói phía Iran muốn đạt thỏa thuận và đã liên hệ, nhưng ông không rõ những người ấy là ai và có thực quyền hay không.

Ông Trump cho hay nhiều quan chức cấp cao Iran đã thiệt mạng, thậm chí suy đoán Mojtaba Khamenei có thể không còn tại vị do chưa xuất hiện công khai. Dù nghi ngờ, ông vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại, nhấn mạnh các tiếp xúc dạng này đôi khi mang lại kết quả tích cực.

Về câu hỏi ai khởi xướng liên lạc, một quan chức Mỹ nói với Axios rằng Abbas Araghchi chủ động mở kênh và Washington không hề tìm đến trước. Ngược lại, trang tin Drop Site News (Drop Site News) dẫn nguồn Iran cho biết Steve Witkoff mới là người gửi trước và Araghchi đã phớt lờ. Hai bên không tiết lộ số lượng hay chi tiết nội dung, ngoài việc các trao đổi xoay quanh khả năng chấm dứt chiến sự; cả hai dường như có lý do chiến lược để tỏ ra không sốt sắng đàm phán.

Trên chiến trường, ngày 16/3, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Đô đốc Brad Cooper nói Mỹ đã phá hủy hơn 100 tàu của lực lượng hải quân Iran bằng sự phối hợp hỏa lực trên không, bộ và biển, và sẽ tiếp tục nhanh chóng làm suy giảm khả năng Iran đe dọa tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz và khu vực lân cận.

Ông Cooper nêu rõ mục tiêu của Chiến dịch Cơn Thịnh nộ Khủng khiếp là loại bỏ các mối đe dọa tên lửa đạn đạo, thiết bị bay không người lái và hải quân của Iran, đồng thời phá hủy toàn bộ hệ thống sản xuất hậu thuẫn các năng lực đó. Theo ông, đánh vào bệ phóng và đánh chặn chỉ là một phần phòng thủ; triệt tiêu chuỗi sản xuất phía sau mới là bước then chốt và Mỹ đang triển khai hướng này.

Bổ sung góc nhìn, Thiếu tướng tình báo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) Shlomi Binder đánh giá bộ máy quân sự của Iran đang trong tình trạng căng thẳng nghiêm trọng sau các đòn không kích của Israel và Mỹ.