Tóm tắt
Tại trung tâm Krakow (Ba Lan), một người đàn ông nổ súng bừa bãi từ ô tô trên quảng trường chợ chính vào chiều thứ Bảy, giết 6 người và làm hơn chục người bị thương. Cảnh sát tỉnh Małopolskie (Polizei der Woiwodschaft Kleinpolen) thông báo trên mạng xã hội X (X) rằng trong số nạn nhân tử vong có ba phụ nữ Ba Lan và một công dân Vương quốc Anh. Tỉnh trưởng Małopolskie (Woiwode der Woiwodschaft Kleinpolen) Krzysztof Jan Klęczar cho biết ít nhất 15 người bị thương, theo Hãng thông tấn PAP (PAP); trên kênh Polsat News (Polsat News), ông nói thêm 12 người nguy kịch hoặc nguy hiểm đến tính mạng. Phát ngôn viên cảnh sát vùng Maksymilian Kosowski nêu có 5 người bị thương đến từ Đức, Vương quốc Anh, Bồ Đào Nha, Áo và Nga. Bộ Ngoại giao Đức (Auswärtiges Amt) xác nhận một công dân Đức bị thương; Tổng lãnh sự quán Đức tại Krakow (Generalkonsulat Krakau) đang liên hệ với nhà chức trách.
Nghi phạm là người Ba Lan 24 tuổi tên Michał O., từng được cảnh sát biết đến. Hắn lái xe vào quảng trường khoảng 15 giờ và bắn ra từ trong xe. Theo kênh TVN24 (TVN24), kẻ tấn công mặc trang phục kiểu quân sự, dùng súng trường dài kiểu quân sự, có thể là AR-15 bán tự động; nhiều vũ khí và đạn dược khác bị thu giữ trong xe. Cảnh sát nổ súng trấn áp, nghi phạm đáp trả nhưng bị bắt trong tình trạng trọng thương; ba cảnh sát bị thương, trong đó một người nguy kịch. Video trên mạng xã hội cho thấy một cảnh sát đã trúng đạn vẫn đơn độc đấu súng và chặn được nghi phạm.
Quy mô tội ác rõ hơn khi lực lượng chức năng lục soát ngôi nhà của nghi phạm cách Krakow khoảng hai giờ lái xe. Do nghi ngờ có chất nổ, họ dùng drone ghi hình và phát hiện ba thi thể. Sáng Chủ nhật, cảnh sát xác nhận đó là cha mẹ và chị gái của nghi phạm, theo đài RMF FM (RMF FM) dẫn lời người phát ngôn Trung ương Cảnh sát Ba Lan tại Warsaw (polnische Polizeizentrale in Warschau).
Bộ trưởng Nội vụ Marcin Kierwiński cho biết mọi dấu hiệu cho thấy nghi phạm “bị mê hoặc bởi các ý thức hệ cực hữu”. Thủ tướng Donald Tusk viết trên X rằng cảnh sát, cơ quan an ninh và viện công tố đang làm mọi cách để sớm công bố thông tin về động cơ; ông gửi lời chia buồn tới gia đình các nạn nhân và kêu gọi giới chính trị không lợi dụng thảm kịch. Karol Nawrocki thông báo để quốc tang trong Chủ nhật và thứ Hai; Bộ trưởng Quốc phòng gọi đây là một “hành động khủng bố”.
Trong bối cảnh chính trị, ngoài PiS đang dịch phải và phân rã, các lực lượng cánh hữu khác ở Ba Lan gia tăng ảnh hưởng; liên minh dân túy Konfederacja và đảng cực hữu KKP của Grzegorz Braun được cho là chiếm khoảng 40% cử tri. Gần đây xuất hiện thêm các vụ tấn công nhằm vào người Ukraine và luận điệu công kích Đức. Khoảng một tháng trước đã xảy ra loạt đâm dao ở trường học; Tusk quy nguyên nhân cho chủ nghĩa cực đoan bạo lực, hư vô đang lớn mạnh, bị kích động bởi sự tôn vinh bạo lực trên mạng xã hội.
Nhân chứng mô tả cảnh hỗn loạn khi vụ nổ súng xảy ra: đám đông hoảng loạn tháo chạy, bàn ghế đổ ngổn ngang; một số người trốn trong phòng phía sau. Theo lời kể, chiếc xe lao tới và kẻ tấn công bắn ra từ cửa sổ, đội mũ bảo hộ hoặc đeo mặt nạ nên không thấy mặt.
Lãnh đạo châu Âu bày tỏ chia buồn và đoàn kết: Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gọi vụ việc là gây sốc; Đại diện cấp cao của EU về đối ngoại Kaja Kallas nói đây là “thảm kịch vượt khỏi biên giới Ba Lan”; Thủ tướng Đức Friedrich Merz khẳng định Đức sát cánh cùng Ba Lan và chúc các nạn nhân sớm bình phục. Krakow, thành phố lớn thứ hai Ba Lan với hơn 800.000 dân, là điểm đến du lịch nổi tiếng với quảng trường chính, Lâu đài Wawel và Nhà thờ chính tòa, thuộc Di sản Thế giới UNESCO.
Nghi phạm là người Ba Lan 24 tuổi tên Michał O., từng được cảnh sát biết đến. Hắn lái xe vào quảng trường khoảng 15 giờ và bắn ra từ trong xe. Theo kênh TVN24 (TVN24), kẻ tấn công mặc trang phục kiểu quân sự, dùng súng trường dài kiểu quân sự, có thể là AR-15 bán tự động; nhiều vũ khí và đạn dược khác bị thu giữ trong xe. Cảnh sát nổ súng trấn áp, nghi phạm đáp trả nhưng bị bắt trong tình trạng trọng thương; ba cảnh sát bị thương, trong đó một người nguy kịch. Video trên mạng xã hội cho thấy một cảnh sát đã trúng đạn vẫn đơn độc đấu súng và chặn được nghi phạm.
Quy mô tội ác rõ hơn khi lực lượng chức năng lục soát ngôi nhà của nghi phạm cách Krakow khoảng hai giờ lái xe. Do nghi ngờ có chất nổ, họ dùng drone ghi hình và phát hiện ba thi thể. Sáng Chủ nhật, cảnh sát xác nhận đó là cha mẹ và chị gái của nghi phạm, theo đài RMF FM (RMF FM) dẫn lời người phát ngôn Trung ương Cảnh sát Ba Lan tại Warsaw (polnische Polizeizentrale in Warschau).
Bộ trưởng Nội vụ Marcin Kierwiński cho biết mọi dấu hiệu cho thấy nghi phạm “bị mê hoặc bởi các ý thức hệ cực hữu”. Thủ tướng Donald Tusk viết trên X rằng cảnh sát, cơ quan an ninh và viện công tố đang làm mọi cách để sớm công bố thông tin về động cơ; ông gửi lời chia buồn tới gia đình các nạn nhân và kêu gọi giới chính trị không lợi dụng thảm kịch. Karol Nawrocki thông báo để quốc tang trong Chủ nhật và thứ Hai; Bộ trưởng Quốc phòng gọi đây là một “hành động khủng bố”.
Trong bối cảnh chính trị, ngoài PiS đang dịch phải và phân rã, các lực lượng cánh hữu khác ở Ba Lan gia tăng ảnh hưởng; liên minh dân túy Konfederacja và đảng cực hữu KKP của Grzegorz Braun được cho là chiếm khoảng 40% cử tri. Gần đây xuất hiện thêm các vụ tấn công nhằm vào người Ukraine và luận điệu công kích Đức. Khoảng một tháng trước đã xảy ra loạt đâm dao ở trường học; Tusk quy nguyên nhân cho chủ nghĩa cực đoan bạo lực, hư vô đang lớn mạnh, bị kích động bởi sự tôn vinh bạo lực trên mạng xã hội.
Nhân chứng mô tả cảnh hỗn loạn khi vụ nổ súng xảy ra: đám đông hoảng loạn tháo chạy, bàn ghế đổ ngổn ngang; một số người trốn trong phòng phía sau. Theo lời kể, chiếc xe lao tới và kẻ tấn công bắn ra từ cửa sổ, đội mũ bảo hộ hoặc đeo mặt nạ nên không thấy mặt.
Lãnh đạo châu Âu bày tỏ chia buồn và đoàn kết: Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gọi vụ việc là gây sốc; Đại diện cấp cao của EU về đối ngoại Kaja Kallas nói đây là “thảm kịch vượt khỏi biên giới Ba Lan”; Thủ tướng Đức Friedrich Merz khẳng định Đức sát cánh cùng Ba Lan và chúc các nạn nhân sớm bình phục. Krakow, thành phố lớn thứ hai Ba Lan với hơn 800.000 dân, là điểm đến du lịch nổi tiếng với quảng trường chính, Lâu đài Wawel và Nhà thờ chính tòa, thuộc Di sản Thế giới UNESCO.