Tại thượng đỉnh EU, Chủ tịch Nghị viện châu Âu Roberta Metsola nói xuất hiện tín hiệu hợp tác xây dựng với chính phủ mới của Hungary do Magyar Péter lãnh đạo, đặc biệt về cải cách lập pháp và Ukraine. Bà nêu khả năng đưa việc rút đơn kiện và việc khép thủ tục theo Điều 7 đối với Hungary vào chương trình nghị sự, nhưng mọi quyết định phải qua tham vấn và bỏ phiếu trong Nghị viện.

Metsola cho biết Magyar Péter mời bà thăm Hungary và, giống các thủ tướng khác, ông sẵn sàng phát biểu trước Nghị viện châu Âu. Bà nhấn mạnh mong muốn hợp tác vì lợi ích của châu Âu và Hungary.

Về đơn kiện của Nghị viện châu Âu đối với Ủy ban châu Âu liên quan việc giải phóng một phần nguồn vốn cho Hungary, Metsola nhắc lại Nghị viện hành động vì cho rằng một số bảo đảm thủ tục chưa được tôn trọng đầy đủ trong đánh giá điều kiện pháp quyền và tư pháp. Theo bà, vụ việc ở giai đoạn cuối, cần cân nhắc bước đi khả dĩ và quyết định phải dựa trên đồng thuận với các nghị sĩ.

Nếu có quyết định chính trị khép thủ tục Điều 7 với Hungary, ủy ban chuyên trách của Nghị viện sẽ phải lập báo cáo và sau đó toàn thể Nghị viện bỏ phiếu. Ở tầm rộng hơn, Metsola kêu gọi tận dụng đà chính trị cho ba ưu tiên: mở rộng, năng lực cạnh tranh và khung tài chính 7 năm; coi mở rộng là đầu tư địa chính trị vào an ninh châu Âu.

Bà cho biết tiến trình mở rộng đã tăng tốc: các nước thành viên bật đèn xanh mở những chương đầu đàm phán với Ukraine và Moldova; Montenegro tạm thời khép thêm hai chương đàm phán, và công việc hiệp ước liên quan đang triển khai. Mở rộng cần vừa tham vọng vừa đáng tin, dựa trên công trạng và sẵn sàng bàn về hội nhập dần; nếu tôn trọng tiêu chí, điều kiện và cải cách, Liên minh sẽ mạnh hơn, công bằng hơn và an toàn hơn.

Về cạnh tranh, sức mạnh châu Âu phụ thuộc vào đổi mới, đầu tư và khả năng cạnh tranh; cần đưa nguồn lực đến đúng nơi và dỡ bỏ rào cản cản trở doanh nghiệp tăng trưởng, đổi mới. Metsola đề cao lộ trình “một châu Âu, một thị trường” với định hướng chung, thời hạn rõ và cơ chế báo cáo; nhấn mạnh trọng tâm thực thi, Nghị viện đã thông qua nhiều gói đơn giản hóa và xử lý nhanh các đề xuất về hội nhập thị trường và giám sát.

Về khung tài chính đa niên, bà nói sức mạnh toàn cầu của EU phụ thuộc vào một ngân sách chung vững và linh hoạt. Nghị viện sẵn sàng đàm phán, coi khuôn khổ đàm phán do chủ tịch luân phiên Cyprus đưa ra là bước tiến, đồng thời kêu gọi nguồn thu mới của EU để giảm áp lực ngân sách quốc gia và tránh chuyển gánh nặng nợ cho thế hệ sau. Nghị viện giữ lập trường chỉ đàm phán con số khi có đề xuất cụ thể; 18 ủy ban đang làm việc và có thể tăng tốc, kể cả nếu mốc thời gian thực tế là tháng 12. Việc thông qua lập trường ngân sách đòi hỏi đa số đủ điều kiện, cần vận động chính trị đáng kể để bảo đảm ủng hộ.