Căng thẳng Ba Lan–Ukraine leo thang sau quyết định cuối tháng 5 của Wołodymyr Zełenski đặt tên một đơn vị Lực lượng Vũ trang theo “Anh hùng UPA”. Ở Ba Lan, động thái này vấp làn sóng chỉ trích từ Thủ tướng Donald Tusk, Bộ Quốc phòng (Ministerstwo Obrony Narodowej), Phó thủ tướng Władysław Kosiniak-Kamysz và Bộ Ngoại giao (Ministerstwo Spraw Zagranicznych). Ngày 19/6, Karol Nawrocki thông báo đã quyết định tước Order Orła Białego của Zełenski.

Trong chương trình “Bez Doktryny”, Bartosz Grodecki, người đứng đầu Cục An ninh Quốc gia (Biuro Bezpieczeństwa Narodowego), nói tương lai xử lý xung đột “phụ thuộc nhiều vào chính Ukraine và cách tiếp cận vấn đề mà họ thực chất đã gây ra”. Ông nhấn mạnh Ba Lan vẫn hỗ trợ Ukraine và hai nước có kẻ thù chung là Liên bang Nga, đồng thời cảnh báo mối đe dọa còn treo trên các nước Baltic và toàn sườn đông NATO.

Grodecki mô tả đây là xung đột mang tính biểu tượng nhưng rất nghiêm trọng với Ba Lan. Theo ông, khi ký quyết định đặt tên đơn vị theo “Bohaterów UPA”, Zełenski đã cân đong được–mất và chọn gửi thông điệp hướng nội, chấp nhận kích hoạt cảm xúc tiêu cực tại Ba Lan.

Ông gọi vấn đề UPA là “vết thương chưa lành trong tim người Ba Lan”, cho rằng phía Ukraine né tránh và khai thác nó về mặt chính trị, dù biết chắc sẽ chạm vào cảm xúc về phẩm giá của Ba Lan.

Grodecki khẳng định quyết định tước Order Orła Białego của tổng thống Ba Lan là phù hợp. Ông nhắc rằng sau khi cơ quan thẩm quyền xem xét, tổng thống từng cho Ukraine thời gian để thực hiện một cử chỉ hòa giải nhưng điều đó đã không diễn ra.

Về nỗ lực ngoại giao, Grodecki kể lại cuộc gặp với Kyryło Budanow, chánh văn phòng tổng thống Ukraine. Phía Ukraine đề xuất lập ủy ban lịch sử chung và không leo thang tranh cãi; tuy nhiên, ông nhận định đó là cách đẩy gánh nặng cảm xúc sang Ba Lan và kết luận “ai bắt đầu thì người đó leo thang”, ám chỉ trách nhiệm thuộc về Ukraine.