Tóm tắt
Sau buổi làm việc với các đại sứ Liên minh châu Âu tại București, Nicușor Dan nhấn mạnh Nhà nước vẫn vận hành và ông mong có một Chính phủ (Guvernul) với đầy đủ thẩm quyền. Trách nhiệm thuộc về các đảng, những người cần tiếp tục đàm phán để đạt ít nhất 233 phiếu tại Nghị viện (Parlamentul) cho việc phê chuẩn. Ông không ấn định thời hạn vì cho rằng không giúp đạt thỏa thuận.
Ông không đặt điều kiện về nội dung thỏa thuận giữa các đảng, chỉ yêu cầu “233 phiếu chắc chắn”. Theo ông, vị thế các bên đã linh hoạt hơn nhưng chưa đủ để hình thành đa số; có thể triệu tập kỳ họp bất thường nếu cần. Có đồng thuận chính trị về thâm hụt, PNRR, SAFE và tiến trình gia nhập Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Khả năng Chính phủ Bolojan tiếp tục lâm thời đến mùa thu không bị loại trừ.
Về hai đề cử thủ tướng, ông nói không chọn giữa Sorin Grindeanu của Đảng Dân chủ Xã hội (Partidul Social Democrat - PSD) và Siegfried Mureșan của Đảng Tự do Quốc gia (Partidul Național Liberal - PNL), Liên minh Cứu Romania (Uniunea Salvați România - USR) và Liên minh Dân chủ Hungary tại Romania (Uniunea Democrată Maghiară din România - UDMR), vì “chắc chắn” nội các hiện tại không thể được thông qua. Ông không muốn “chơi trò lập chính phủ”, thừa nhận các bên đều có sai lầm, và gửi thông điệp tới người ủng hộ rằng các quyết định của ông dựa trên lý trí. Kịch bản bầu cử trước thời hạn theo ông sẽ không thay đổi cơ bản tương quan lực lượng và chỉ kéo dài bất ổn.
Về lịch trình, đây là ngày cuối trước kỳ nghỉ để có thể chỉ định thủ tướng; sau đó Nghị viện nghỉ hè, nhưng có thể họp bất thường vào tháng 7–8. Dù vậy, việc huy động nghị sĩ có thể khó khăn do kế hoạch nghỉ. Hiện không có đa số vì PSD tuyên bố không bỏ phiếu cho Siegfried Mureșan, còn PNL không ủng hộ Sorin Grindeanu.
Trên lĩnh vực an ninh, ông cho biết đã có báo cáo sơ bộ về vụ “drone hải quân” và đã thiết lập đường dây trực tiếp với Ukraine cho các sự cố tương tự. Về kinh tế, các đợt đánh giá của các hãng xếp hạng dự kiến vào tháng 7–8 và tháng 10; ông sẽ tham gia khi cần, đề nghị lãnh đạo đảng sẵn sàng làm việc với đoàn đánh giá để thể hiện sự đồng thuận trên các vấn đề nền tảng và tránh bị hạ bậc xuống “junk”. Nếu duy trì chính phủ lâm thời trong mùa hè, ông kỳ vọng tiến trình PNRR mang tính kỹ thuật và cam kết OECD sẽ được giữ vững, sau các cuộc trao đổi nhằm trấn an đối tác châu Âu.
Về khía cạnh thể chế, ông ghi nhận vấn đề nhiệm kỳ của một số bộ trưởng lâm thời đã hết là câu chuyện hiến pháp cần đánh giá thêm. Với Cơ quan Dịch vụ Không lưu Romania (ROMATSA), ông không bình luận về thẩm phán mà nhấn mạnh sự bất tương xứng trong Luật chống phân biệt đối xử và Luật của Cơ quan Liêm chính Quốc gia (Agenția Națională de Integritate - ANI). Tại Hội đồng Tối cao Quốc phòng (Consiliul Suprem de Apărare a Țării - CSAT), các phương án dự phòng đã được tính đến nếu phán quyết của Tòa Phúc thẩm (Curtea de Apel) được Tòa Tối cao (Înalta Curte) xác nhận.
Ông nói sẵn sàng làm trung gian tại Điện Cotroceni (Palatul Cotroceni) nếu được yêu cầu; hiện các bên vẫn thảo luận và đã có một phần linh hoạt, song chưa đủ đa số. Ông nhấn mạnh sẽ chỉ định ngay khi có 233 phiếu; cho biết “không hiểu vì sao Chính phủ Tomac không qua được” trước đó; và về việc Ilie Bolojan thay đổi thông điệp, ông mong muốn sự thẳng thắn khi PNL ủng hộ một chính phủ thiểu số PSD. Về liên minh tại Nghị viện châu Âu, ông dự định quyết định giữa Renew và PPE vào 1/1/2027; về khả năng một thủ tướng của Liên minh vì Thống nhất Người Romania (Alianța pentru Unirea Românilor - AUR), ông nói chỉ có ý nghĩa khi ngay lúc đề cử đã tồn tại đa số.
Ông không đặt điều kiện về nội dung thỏa thuận giữa các đảng, chỉ yêu cầu “233 phiếu chắc chắn”. Theo ông, vị thế các bên đã linh hoạt hơn nhưng chưa đủ để hình thành đa số; có thể triệu tập kỳ họp bất thường nếu cần. Có đồng thuận chính trị về thâm hụt, PNRR, SAFE và tiến trình gia nhập Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Khả năng Chính phủ Bolojan tiếp tục lâm thời đến mùa thu không bị loại trừ.
Về hai đề cử thủ tướng, ông nói không chọn giữa Sorin Grindeanu của Đảng Dân chủ Xã hội (Partidul Social Democrat - PSD) và Siegfried Mureșan của Đảng Tự do Quốc gia (Partidul Național Liberal - PNL), Liên minh Cứu Romania (Uniunea Salvați România - USR) và Liên minh Dân chủ Hungary tại Romania (Uniunea Democrată Maghiară din România - UDMR), vì “chắc chắn” nội các hiện tại không thể được thông qua. Ông không muốn “chơi trò lập chính phủ”, thừa nhận các bên đều có sai lầm, và gửi thông điệp tới người ủng hộ rằng các quyết định của ông dựa trên lý trí. Kịch bản bầu cử trước thời hạn theo ông sẽ không thay đổi cơ bản tương quan lực lượng và chỉ kéo dài bất ổn.
Về lịch trình, đây là ngày cuối trước kỳ nghỉ để có thể chỉ định thủ tướng; sau đó Nghị viện nghỉ hè, nhưng có thể họp bất thường vào tháng 7–8. Dù vậy, việc huy động nghị sĩ có thể khó khăn do kế hoạch nghỉ. Hiện không có đa số vì PSD tuyên bố không bỏ phiếu cho Siegfried Mureșan, còn PNL không ủng hộ Sorin Grindeanu.
Trên lĩnh vực an ninh, ông cho biết đã có báo cáo sơ bộ về vụ “drone hải quân” và đã thiết lập đường dây trực tiếp với Ukraine cho các sự cố tương tự. Về kinh tế, các đợt đánh giá của các hãng xếp hạng dự kiến vào tháng 7–8 và tháng 10; ông sẽ tham gia khi cần, đề nghị lãnh đạo đảng sẵn sàng làm việc với đoàn đánh giá để thể hiện sự đồng thuận trên các vấn đề nền tảng và tránh bị hạ bậc xuống “junk”. Nếu duy trì chính phủ lâm thời trong mùa hè, ông kỳ vọng tiến trình PNRR mang tính kỹ thuật và cam kết OECD sẽ được giữ vững, sau các cuộc trao đổi nhằm trấn an đối tác châu Âu.
Về khía cạnh thể chế, ông ghi nhận vấn đề nhiệm kỳ của một số bộ trưởng lâm thời đã hết là câu chuyện hiến pháp cần đánh giá thêm. Với Cơ quan Dịch vụ Không lưu Romania (ROMATSA), ông không bình luận về thẩm phán mà nhấn mạnh sự bất tương xứng trong Luật chống phân biệt đối xử và Luật của Cơ quan Liêm chính Quốc gia (Agenția Națională de Integritate - ANI). Tại Hội đồng Tối cao Quốc phòng (Consiliul Suprem de Apărare a Țării - CSAT), các phương án dự phòng đã được tính đến nếu phán quyết của Tòa Phúc thẩm (Curtea de Apel) được Tòa Tối cao (Înalta Curte) xác nhận.
Ông nói sẵn sàng làm trung gian tại Điện Cotroceni (Palatul Cotroceni) nếu được yêu cầu; hiện các bên vẫn thảo luận và đã có một phần linh hoạt, song chưa đủ đa số. Ông nhấn mạnh sẽ chỉ định ngay khi có 233 phiếu; cho biết “không hiểu vì sao Chính phủ Tomac không qua được” trước đó; và về việc Ilie Bolojan thay đổi thông điệp, ông mong muốn sự thẳng thắn khi PNL ủng hộ một chính phủ thiểu số PSD. Về liên minh tại Nghị viện châu Âu, ông dự định quyết định giữa Renew và PPE vào 1/1/2027; về khả năng một thủ tướng của Liên minh vì Thống nhất Người Romania (Alianța pentru Unirea Românilor - AUR), ông nói chỉ có ý nghĩa khi ngay lúc đề cử đã tồn tại đa số.
