Tóm tắt
Chế độ cộng sản Romania giám sát chặt quan hệ với người nước ngoài, đặc biệt từ phương Tây. Hôn nhân với công dân ngoại quốc phải được Hội đồng Nhà nước (Consiliul de Stat) phê duyệt, còn Cơ quan An ninh Nhà nước (Departamentul Securității Statului) mở theo dõi, gây sức ép, thậm chí mất việc hay bị khai trừ đảng. Hội đồng Quốc gia Nghiên cứu Lưu trữ Securitate (Consiliul Național pentru Studierea Arhivelor Securității) trích tài liệu cho thấy hồ sơ thường bị kéo dài nhiều tháng, nhiều năm và phần lớn bị bác không giải thích.
Năm 1987, Securitatea Prahova a yêu cầu Serviciul I - Thông tin Nội địa (Serviciul I - Informații Interne) điều tra sinh viên Enache Dorel Paraschiv của Viện Dầu khí và Khí đốt Ploiești (Institutul de Petrol și Gaze din Ploiești), người định kết hôn với một phụ nữ nước ngoài. Mệnh lệnh do đại tá Ilie Pescaru phê chuẩn, yêu cầu rà soát kết quả học tập, thái độ, quan hệ với người nước ngoài, quan điểm xã hội–chính trị và ý định hôn nhân.
Một trường hợp điển hình: công nhân Nicoleta Aniței ở nhà máy dệt kim Sângeorz-Băi (Bistrița-Năsăud) quen tài xế xe tải người Anh Roy Tatlock năm 1987. Hồ sơ xin cưới bị bác sau một năm, cô quyết định rời Romania trái phép. Tháng 11.1988, cô ẩn trong khoang bí mật giữa các kiện áo sơ mi trên xe của Roy và rời khỏi nước; an ninh chỉ hay tin vào tháng 3.1989 sau khi BBC phát lại câu chuyện của The Sun. Sĩ quan phụ trách nắm địa bàn bị kỷ luật, cấp trên cũng bị khiển trách.
Ngày 20.3.1989, Cục I (Direcția I) của Cơ quan An ninh Nhà nước (Departamentul Securității Statului), do đại tá Gheorghe Rațiu ký, lập báo cáo: Nicoleta mất tích ngày 8.11.1988; Roy bốc hàng ở Sighișoara ngày 5.11 và xuất cảnh 9.11 qua cửa khẩu Borș, nhiều khả năng đưa cô ra ngoài. Tài liệu ghi nhận đầu tháng 12.1988 cô đã ở Anh. Trung úy Oancea Gligor bị phạt 5 ngày giam kỷ luật kèm trực, đại tá Tofană Iosif bị nhắc nhở; nội dung vụ việc được quán triệt trong lực lượng.
Vì Nicoleta là đảng viên Đảng Cộng sản Romania (Partidul Comunist Român), tổ chức đảng cấp tỉnh quyết định khai trừ. Roy Tatlock bị đưa vào diện cảnh báo, nếu trở lại Romania sẽ bị kiểm tra thông tin về hành vi đưa người vượt biên.
Một bản tin nội bộ ngày 7.3.1989 tóm lược phát thanh của BBC: The Sun đăng “phóng sự độc quyền” về hành trình thoát ly của Nicoleta. Cô trốn giữa các kiện áo đến biên giới, thoát khỏi chó nghiệp vụ, ngất xỉu rồi được Roy đỡ ở Hungary; hai người bỏ xe, đi bộ sang Áo, quá giang tới Anh. Hành trình khoảng 3.500 km kéo dài ba tháng; tại Dover, biên phòng dọa trục xuất nhưng sau khi Roy nêu rủi ro và chi phí, Nicoleta được cho nhập cảnh trong khi nhà chức trách Anh xem xét hồ sơ lưu trú.
Theo Hội đồng Quốc gia Nghiên cứu Lưu trữ Securitate (Consiliul Național pentru Studierea Arhivelor Securității), nếu bị trao trả, Nicoleta có thể lĩnh án tù 6 tháng đến 3 năm vì vượt biên, thậm chí chấp hành tại nơi làm việc. Vụ việc cho thấy nhà nước xem các mối quan hệ xuyên biên giới là rủi ro an ninh, phản ứng bằng giám sát, trì hoãn pháp lý và kỷ luật nội bộ.
Năm 1987, Securitatea Prahova a yêu cầu Serviciul I - Thông tin Nội địa (Serviciul I - Informații Interne) điều tra sinh viên Enache Dorel Paraschiv của Viện Dầu khí và Khí đốt Ploiești (Institutul de Petrol și Gaze din Ploiești), người định kết hôn với một phụ nữ nước ngoài. Mệnh lệnh do đại tá Ilie Pescaru phê chuẩn, yêu cầu rà soát kết quả học tập, thái độ, quan hệ với người nước ngoài, quan điểm xã hội–chính trị và ý định hôn nhân.
Một trường hợp điển hình: công nhân Nicoleta Aniței ở nhà máy dệt kim Sângeorz-Băi (Bistrița-Năsăud) quen tài xế xe tải người Anh Roy Tatlock năm 1987. Hồ sơ xin cưới bị bác sau một năm, cô quyết định rời Romania trái phép. Tháng 11.1988, cô ẩn trong khoang bí mật giữa các kiện áo sơ mi trên xe của Roy và rời khỏi nước; an ninh chỉ hay tin vào tháng 3.1989 sau khi BBC phát lại câu chuyện của The Sun. Sĩ quan phụ trách nắm địa bàn bị kỷ luật, cấp trên cũng bị khiển trách.
Ngày 20.3.1989, Cục I (Direcția I) của Cơ quan An ninh Nhà nước (Departamentul Securității Statului), do đại tá Gheorghe Rațiu ký, lập báo cáo: Nicoleta mất tích ngày 8.11.1988; Roy bốc hàng ở Sighișoara ngày 5.11 và xuất cảnh 9.11 qua cửa khẩu Borș, nhiều khả năng đưa cô ra ngoài. Tài liệu ghi nhận đầu tháng 12.1988 cô đã ở Anh. Trung úy Oancea Gligor bị phạt 5 ngày giam kỷ luật kèm trực, đại tá Tofană Iosif bị nhắc nhở; nội dung vụ việc được quán triệt trong lực lượng.
Vì Nicoleta là đảng viên Đảng Cộng sản Romania (Partidul Comunist Român), tổ chức đảng cấp tỉnh quyết định khai trừ. Roy Tatlock bị đưa vào diện cảnh báo, nếu trở lại Romania sẽ bị kiểm tra thông tin về hành vi đưa người vượt biên.
Một bản tin nội bộ ngày 7.3.1989 tóm lược phát thanh của BBC: The Sun đăng “phóng sự độc quyền” về hành trình thoát ly của Nicoleta. Cô trốn giữa các kiện áo đến biên giới, thoát khỏi chó nghiệp vụ, ngất xỉu rồi được Roy đỡ ở Hungary; hai người bỏ xe, đi bộ sang Áo, quá giang tới Anh. Hành trình khoảng 3.500 km kéo dài ba tháng; tại Dover, biên phòng dọa trục xuất nhưng sau khi Roy nêu rủi ro và chi phí, Nicoleta được cho nhập cảnh trong khi nhà chức trách Anh xem xét hồ sơ lưu trú.
Theo Hội đồng Quốc gia Nghiên cứu Lưu trữ Securitate (Consiliul Național pentru Studierea Arhivelor Securității), nếu bị trao trả, Nicoleta có thể lĩnh án tù 6 tháng đến 3 năm vì vượt biên, thậm chí chấp hành tại nơi làm việc. Vụ việc cho thấy nhà nước xem các mối quan hệ xuyên biên giới là rủi ro an ninh, phản ứng bằng giám sát, trì hoãn pháp lý và kỷ luật nội bộ.