Trong cuộc đối đầu của Hoa Kỳ với Iran, trí tuệ nhân tạo trở thành mắt xích chủ chốt: các hệ thống xử lý thời gian thực khối dữ liệu khổng lồ, hỗ trợ chọn mục tiêu cho hơn 1.250 cuộc không kích đầu của chiến dịch; phía sau là Palantir.

Trong chiến dịch "Epic Fury", khoảng 20 binh sĩ điều khiển công cụ AI đạt hiệu quả tương đương đơn vị 2.000 nhà phân tích thời xâm lược Iraq 2003. Phần mềm của Palantir hợp nhất dữ liệu từ vệ tinh, drone, cảm biến mặt đất, máy bay trinh sát; thuật toán phát hiện mẫu, xếp hạng mối đe dọa và đề xuất kế hoạch. Bryan Clark thuộc Viện Hudson (Hudson Institute), dẫn lời trên báo The Times (The Times), ví hệ thống như phiên bản quân sự của ứng dụng gọi xe, tự ghép đơn vị phù hợp và tăng tốc lập kế hoạch không kích từ nhiều ngày xuống vài giờ.

Đột phá này bắt nguồn từ năm 2017 với Dự án Maven (Project Maven) khi Lầu Năm Góc lập cấu phần AI cho tác chiến. Bản ghi nhớ của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ (Department of Defense) công bố Đội Liên chức năng Chiến tranh Thuật toán (Algorithmic Warfare Cross-Functional Team), nhằm tự động hóa phân tích ảnh, video từ drone để nhận dạng phương tiện, hệ thống vũ khí, hạ tầng chiến lược và di chuyển bất thường, rút ngắn thời gian ra quyết định gần thời gian thực.

Từ đó, Maven trở thành trụ cột công nghệ. Tháng 5/2024, Lầu Năm Góc trao cho Palantir hợp đồng 480 triệu USD phát triển Maven Smart System, tăng tốc nhận dạng mục tiêu và trợ lực phân tích tình báo. Tự động hóa này gây tranh cãi ở Thung lũng Silicon vì lo ngại kiểm soát con người hạn chế trong quyết định sát thương, song với Lầu Năm Góc, tốc độ ra quyết định là vũ khí chiến lược.

Hoa Kỳ tăng mạnh đầu tư số và AI quân sự; ngân sách quốc phòng từ khoảng 700 tỷ USD năm 2017 lên gần 900 tỷ USD hiện nay, phần ngày càng lớn dành cho nghiên cứu AI và hạ tầng số phục vụ quân đội.

Xu hướng còn hiện rõ tại Ukraine, nơi chiến trường trở thành phòng thí nghiệm toàn cầu. Một cựu tổng tham mưu trưởng Nga nhận định kỷ nguyên "chiến tranh cơ giới hóa" do xe tăng và đội hình lớn thống trị đang khép lại, nhường chỗ cho đơn vị nhỏ, bầy drone và chiến tranh dẫn dắt bởi dữ liệu; ưu thế sẽ thuộc về lực lượng có năng lực tính toán vượt trội, chuyển dữ liệu thành quyết định tác chiến nhanh hơn.

Peter Thiel, đồng sáng lập Palantir và từng ủng hộ Donald Trump, xây dựng công ty theo triết lý quyền lực gắn với làm chủ thông tin; tên Palantir lấy cảm hứng từ "palantíri". Ông cổ vũ "cộng hòa công nghệ" nơi dữ liệu và thuật toán định hướng quyết sách. Palantir hiện vận hành Gotham cho CIA và NSA để phân tích dữ liệu lớn, còn Foundry tự động hóa quy trình trong hành chính và công nghiệp. Tại Học viện Khoa học Đạo đức và Chính trị (Académie des sciences morales et politiques) ở Paris, Thiel nhấn mạnh công nghệ đang tái định hình tương quan sức mạnh, đặc biệt trong quân sự.