Phát biểu tại căn cứ Île Longue ở Brest, Emmanuel Macron công bố lộ trình “răn đe nâng cao”, mở ra khả năng để các đối tác châu Âu tham gia vào các hoạt động và diễn tập liên quan đến răn đe hạt nhân của Pháp. Ông khẳng định răn đe là “bất khả xâm phạm” của Pháp, không chia sẻ định nghĩa về “lợi ích sống còn” và không chia sẻ quyết định, kế hoạch hay triển khai đòn hạt nhân; cảnh báo hạt nhân vẫn do Pháp toàn quyền cân nhắc và thực hiện, giữ ranh giới dứt khoát giữa thông thường và hạt nhân.

Trong khuôn khổ “răn đe nâng cao”, tám nước châu Âu gồm Đức, Bỉ, Đan Mạch, Hy Lạp, Hà Lan, Ba Lan, Vương quốc Anh và Thụy Điển đã nhận lời tham gia phần “épaulement” thông thường, có thể tiếp nhận Lực lượng không quân chiến lược (Forces aériennes stratégiques) của Pháp để phân tán sâu trong lục địa, tăng độ phức tạp cho đối phương. Cơ chế này có thể bao gồm “tín hiệu răn đe” vượt ngoài biên giới Pháp và sự tham gia thông thường của lực lượng đồng minh trong các hoạt động hạt nhân; mùa đông vừa qua, các quan chức cấp cao Anh lần đầu dự một bài tập của Forces aériennes stratégiques. Sáng kiến được triển khai minh bạch với Hoa Kỳ và phối hợp chặt chẽ với Vương quốc Anh, bổ sung cho sứ mệnh hạt nhân của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (OTAN).

Macron tuyên bố tăng số lượng đầu đạn trong kho hạt nhân và sẽ không còn công bố số liệu chi tiết như trước, nhấn mạnh đây không phải cuộc chạy đua vũ trang mà là yêu cầu “tối thiểu đủ dùng” trong bối cảnh an ninh mới. Ông xác nhận chiếc tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo tiếp theo sẽ mang tên L’Invincible và dự kiến hoạt động từ năm 2036, như một phần của chương trình hiện đại hóa lực lượng răn đe.

Về năng lực thông thường, ông kêu gọi “phân bổ nỗ lực công bằng”, nêu ba trụ cột châu Âu cần tăng cường để quản lý leo thang dưới ngưỡng hạt nhân: cảnh báo sớm (kết hợp vệ tinh, radar), phòng không mở rộng với chống tên lửa và chống máy bay không người lái, cùng năng lực tấn công tầm sâu. Pháp, Đức và Vương quốc Anh sẽ hợp tác các dự án tên lửa tầm rất xa trong khuôn khổ sáng kiến European Long Range Strike Approach (ELSA) cùng với Ý, Ba Lan và Thụy Điển, nhằm bổ sung các lựa chọn đối phó thông thường.

Ngay sau bài phát biểu, Paris và Berlin ra tuyên bố về “hợp tác chặt chẽ hơn” trong lĩnh vực răn đe hạt nhân; Đức sẽ tham gia các bài tập hạt nhân của Pháp ngay trong năm nay, có các chuyến thăm chung tới những cơ sở chiến lược và cùng phát triển năng lực thông thường với đối tác châu Âu. Hai bên khẳng định hợp tác này bổ sung, không thay thế, răn đe hạt nhân của OTAN và cơ chế chia sẻ hạt nhân của OTAN, đồng thời tuân thủ luật pháp quốc tế, bao gồm Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Macron mô tả môi trường an ninh toàn cầu đang gia tăng xung đột và rủi ro vượt ngưỡng hạt nhân: chiến tranh Nga–Ukraine, chiến dịch của Hoa Kỳ và Israel tại Iran, căng thẳng Pakistan–Afghanistan, cùng các điểm nóng Ấn Độ–Pakistan và Iran–Israel, cộng với sự “vô trách nhiệm” của Nga tại Ukraine và hỗ trợ từ Triều Tiên. Ông lưu ý phụ thuộc ngày càng lớn của Nga vào Trung Quốc và nhấn mạnh châu Âu có thể đối mặt tình huống tương tự, cần chuẩn bị năng lực riêng để xử lý trước khi vượt ngưỡng hạt nhân.

Về trật tự kiểm soát vũ khí, ông nhận định “bãi đổ nát” các quy tắc: Hoa Kỳ chấm dứt hiệp ước chống tên lửa đạn đạo, Hoa Kỳ và Nga kết thúc hiệp ước về lực lượng hạt nhân tầm trung, New START hết hiệu lực gần đây, và Nga hủy phê chuẩn hiệp ước cấm thử hạt nhân vốn chưa từng được Hoa Kỳ phê chuẩn. Macron phê phán việc châu Âu từng để an ninh phụ thuộc vào các quy tắc do bên thứ ba đặt ra rồi bị chính họ đơn phương dỡ bỏ, kêu gọi tái thiết bộ quy tắc mới, để người châu Âu giành lại quyền định đoạt vận mệnh thống nhất của mình; ông kết luận nửa thế kỷ tới sẽ là “kỷ nguyên của vũ khí hạt nhân” và cam kết tiếp tục chương trình đổi mới lực lượng chiến lược đến hết nhiệm kỳ 2027.