Cử tri Hoa Kỳ sẽ bầu cử vào tháng 11, trong khi thăm dò bất lợi cho đảng Cộng hòa. Donald Trump tuyên bố mỗi người Mỹ trưởng thành sẽ nhận 5.000 USD (khoảng 104.000 CZK) nếu đảng ông thắng Quốc hội Hoa Kỳ (Kongres Spojených států amerických), gọi đây là “cổ tức Trump”. Cam kết bị coi là dạng mua chuộc phiếu bầu, dù khó cấu thành tội phạm theo nghĩa pháp lý, và đặt câu hỏi liệu đây là tiền lệ mới hay sự trở lại một truyền thống cũ.

Trump tìm cách biến cuộc bầu cử thành một cuộc trưng cầu về cá nhân mình, kêu gọi cử tri “hãy tưởng tượng đang bầu cho tôi”. Trong số nhiều hứa hẹn, khoản 5.000 USD là nổi bật nhất, song việc huy động nguồn tiền và khả năng được Quốc hội thông qua vẫn mơ hồ.

Trước đó, ông từng viết trên Truth Social rằng sẽ thu về hàng nghìn tỷ USD nhờ thuế quan và chi trả 2.000 USD cho mỗi người Mỹ (trừ nhóm thu nhập cao). Khi Elon Musk nêu ý tưởng Cơ quan Hiệu quả Chính phủ (Úřad pro efektivitu vlády, DOGE) tiết kiệm chi tiêu để phát 5.000 USD cho người dân, Trump bày tỏ ủng hộ.

Trong lịch sử thế kỷ 19 ở Hoa Kỳ, mua phiếu trực tiếp từng phổ biến, từ tiền mặt, rượu, đồ ăn đến khám bác sĩ. Về sau, luật cấm mua phiếu, lá phiếu kín, sự chuyên nghiệp hóa bộ máy nhà nước, vai trò của báo chí và việc mở rộng quyền bầu cử đã làm suy yếu nạn thân hữu và tham nhũng tràn lan.

Theo hướng đi hiện nay, Trump bị mô tả là phục sinh chính trị thân hữu trong hình thức hiện đại: nhà nước có thể thưởng rộng rãi cho cử tri dù khó kiểm chứng hành vi bỏ phiếu. Xu hướng này càng dễ xảy ra nếu bộ máy công quyền bị chính trị hóa và chuyên gia bị gạt ra, tạo điều kiện ưu ái người ủng hộ.

Trump được cho là ngưỡng mộ nước Mỹ thế kỷ 19 với mở rộng lãnh thổ, phát triển kinh tế và chủ trương thuế quan, nên không ngần ngại áp dụng phong cách chính trị cứng rắn. Tranh cãi đạo đức xoay quanh việc “mua chuộc” có vẻ không khiến ông bận tâm.