Donald Trump tuyên bố muốn can dự vào việc chọn người kế nhiệm Đại giáo chủ Iran sau khi ông bị sát hại trong giờ đầu cuộc chiến, đồng thời bác bỏ con trai của Hāmeneī. Iran phản ứng cứng rắn, tăng cường tấn công bằng UAV và tên lửa vào các nước lân cận và Israel, Hezbollah hoạt động mạnh ở Liban; có cáo buộc về các đòn đánh liên quan tới Cộng hòa Síp, Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan. Thị trường thế giới chao đảo, giá nhiên liệu leo thang khi Iran đóng Eo biển Hormuz. Tábor Áron được hỏi vì sao Mỹ mở chiến dịch, mục tiêu là gì và Trump có thể rút lui thế nào nếu bất lợi.

Theo ông, Washington đi “hai làn”: triển khai sức mạnh hải quân và song song đàm phán kiểu ngoại giao cưỡng bức, đặt điều kiện nếu Tehran không nhượng bộ sẽ có hành động quân sự. Jared Kushner tham gia các kênh thương thuyết; phía Oman nói thỏa thuận đã ở rất gần, còn phía Mỹ cho rằng Iran chỉ nhích ở hồ sơ hạt nhân và từ chối bàn về chương trình tên lửa. Không có mối đe dọa tức thì buộc phải “đánh phủ đầu”, nhiều khả năng Nhà Trắng đã định trước mốc thời gian, nếu không có tiến triển thì tấn công.

Israel là đối tác chủ động. Phát biểu gây tranh cãi của Marco Rubio làm dấy lên hình ảnh Washington bị lôi kéo vì Tel Aviv chắc chắn sẽ ra tay; sau đó được đính chính, nhưng áp lực khu vực từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ả Rập Xê-út cũng hiện hữu. Theo nguồn tin, chiến dịch dự kiến cuối tháng 3–đầu tháng 4, song một cuộc điện đàm giữa Benjamin Netanjahu và Trump với tin tình báo về cuộc họp có mặt lãnh tụ tối cao khiến lịch được đẩy sớm.

Tábor Áron cho rằng Trump có thể đã kỳ vọng kịch bản “nhanh, gọn” như Venezuela, nhưng tính toán sai. Sau các đợt đáp trả kiềm chế trước đây, Tehran có thể kết luận rằng nhún nhường chỉ khuyến khích đối phương, nhất là khi đối mặt nỗ lực “chặt đầu” lãnh đạo sẽ chọn leo thang tối đa. Ngay cả sau các báo cáo kín, nhiều nghị sĩ trong Quốc hội Mỹ (Congress) vẫn bất bình vì thiếu kế hoạch rõ ràng, và lẽ ra Washington phải dự trù phương án Iran mở rộng xung đột trong khu vực.

Về cú sốc năng lượng, dù là nhà sản xuất dầu số một, Mỹ không nằm ngoài tác động của tắc nghẽn tuyến hàng hải và cú hích lạm phát toàn cầu. Đồng minh thêm dễ tổn thương, nên kéo dài gián đoạn qua Eo biển Hormuz không phù hợp lợi ích Washington.

Trump nêu các mục tiêu rất rộng: ngăn Iran có vũ khí hạt nhân, triệt hạ năng lực tên lửa, làm tê liệt quân đội và chặn đòn đánh của mạng lưới ủy nhiệm. Những mục tiêu này gần với ưu tiên của Israel; về chính trị, có thể đến một thời điểm Trump tuyên bố “mục tiêu đã đạt” để rút lui. Lật đổ chế độ không được công khai đặt ra; kinh nghiệm cho thấy ném bom khó làm sụp đổ chính quyền. Ý tưởng vũ trang lực lượng người Kurd gặp rào cản cả về hiệu quả lẫn phản ứng của Thổ Nhĩ Kỳ.

So sánh với chiến dịch của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Nam Tư năm 1999, ông nhắc lại cảm giác “thành công dễ dàng” từng đánh lừa giới hoạch định chiến lược, trong khi Iraq và Afghanistan chứng minh sự bền bỉ hậu can thiệp mới là thách thức. Lần này, chính quyền Mỹ ít xây dựng liên minh và biện minh pháp lý; ngay cả lãnh đạo Canada thừa nhận theo chữ nghĩa luật quốc tế đây là hành động trái phép. Dư luận Mỹ phân hóa theo phe phái, hiệu ứng “rally ’round the flag” không thấy rõ; gần bầu cử giữa kỳ, một cuộc chiến kéo dài và tác động kinh tế lan tỏa có thể gây hại nhiều hơn lợi. Triển vọng Nobel Hòa bình cho Trump được đánh giá là không có.