Các cuộc tập kích UAV của Ukraine vào cơ sở dầu khí sâu trong lãnh thổ Nga tạo nên các cột khói khổng lồ nhìn thấy từ không gian, gây hệ lụy môi trường ở ven Biển Đen, theo Hãng tin Associated Press (AP). Tuy nhiên, tác động kinh tế mà Kiev kỳ vọng lại bị thu hẹp do giá dầu tăng mạnh trong bối cảnh khủng hoảng tại Trung Đông.

Những tháng gần đây, đòn đánh vào hệ thống lọc dầu và xuất khẩu năng lượng của Nga được mở rộng từ Biển Đen tới vùng Baltic, cách xa tiền tuyến hàng trăm đến hàng nghìn km. Tại Tuapse, Báo The Guardian (The Guardian) ghi nhận nhà máy lọc dầu và cảng xuất khẩu bị tấn công bốn lần trong hơn hai tuần, gây cháy lớn và sơ tán dân; lực lượng ứng cứu báo cáo dầu sôi tràn ra đường, làm hỏng phương tiện. Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) xác nhận mục tiêu là cảng và nhà máy lọc dầu; phía Nga huy động lực lượng dập lửa và không ghi nhận thương vong.

Ukraine còn tuyên bố đánh trúng trạm bơm tại vùng Perm, cách hơn 1.500 km, và nhiều lần tập kích cảng xuất khẩu Ust-Luga trên biển Baltic. Tổng thống Volodymyr Zelenskyy nói Nga đã thiệt hại ít nhất 7 tỷ USD từ đầu năm và lưu lượng xuất khẩu ở các cảng trọng điểm suy giảm; Kiev coi đây là biện pháp bổ trợ cho các lệnh trừng phạt.

Hiệu quả kinh tế thực tế vẫn mơ hồ khi khủng hoảng năng lượng toàn cầu liên quan Iran và gián đoạn nguồn cung Trung Đông đẩy giá dầu đi lên. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (International Energy Agency - IEA) ước tính xuất khẩu dầu và sản phẩm dầu của Nga tháng 3 tăng 320.000 thùng/ngày lên 7,1 triệu thùng/ngày; doanh thu gần gấp đôi, từ 9,7 tỷ USD lên 19 tỷ USD.

Chuyên gia Chris Weafer của Công ty tư vấn Macro-Advisory Ltd. (Macro-Advisory Ltd.) nhận định các động thái của Mỹ với Iran đã vô tình giúp Nga tránh khủng hoảng tài chính tiềm tàng. Theo ông, thiệt hại vật chất thường kém nghiêm trọng so với hình ảnh bốc cháy dữ dội ở bể chứa, vốn chủ yếu gây gián đoạn ngắn ngày; còn các hạ tầng trọng yếu như trạm bơm, máy nén, hệ thống bốc dỡ được bảo vệ tốt hơn.

Về quân sự, các đòn tấn công tầm xa gây áp lực đáng kể lên hệ thống phòng không Nga và đưa hậu quả chiến sự tới những khu vực xa tiền tuyến. Bộ Quốc phòng Ukraine (Ministry of Defence of Ukraine) cho biết tầm hoạt động của UAV đã hơn gấp đôi so với năm 2022, cho phép tấn công đa hướng bằng công nghệ đơn giản, sản xuất trong nước.

Hệ lụy môi trường và sức khỏe ngày càng rõ rệt: tại Tuapse, nồng độ benzene trong không khí tăng cao khi cháy nổ, hiện tượng “mưa đen” xuất hiện, động vật phủ dầu xám, chim cá bị ảnh hưởng, cá heo dạt bờ. Ông Vladimir Slivyak, đồng chủ tịch Tổ chức môi trường Ecodefense (Ecodefense), cảnh báo dầu tràn có thể tác động dài hạn và tiếp tục bị sóng bão đưa vào bờ trong nhiều năm; dù phản ứng công chúng bị hạn chế bởi kiểm soát thông tin, hình ảnh thiệt hại lan rộng có thể dần thay đổi nhận thức tại Nga.