Lãnh đạo Iran đạt đồng thuận với Oman về một tuyến hàng hải mới qua eo biển Hormuz kèm kế hoạch thu phí quá cảnh. Trước đó, Hãng tin Bloomberg (Bloomberg) từng nêu mức đòi hỏi tới 2 triệu USD mỗi lượt, nhưng khi ấy chưa có cơ chế hệ thống hóa.

Trong cuộc chiến Iran kéo dài 160 ngày, eo biển Hormuz liên tục bị phong tỏa rồi mở lại, tàu hàng thường xuyên đối mặt nguy cơ tấn công. Cả Iran và Oman đều có quyền kiểm soát trong lãnh hải, nên việc thu phí có thể tạo nguồn thu lớn cho ngân sách hai nước.

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi nói với Hãng thông tấn Cộng hòa Hồi giáo Iran (Islamic Republic News Agency - IRNA), tuyến mới dẫn tàu vào dọc bờ biển Iran và tàu ra dọc bờ Oman, giúp Iran nắm vai trò giám sát chính thức luồng giao thông ở Vịnh Ba Tư. Kênh tin tức n-tv (n-tv) dẫn một nguồn tin khu vực lưu ý khái niệm “kiểm soát” còn cần được làm rõ.

Iran cân nhắc áp mức phí 5–7% theo giá trị hàng hóa trên tàu, trong khi Oman nhắm khoảng 3%. Trên giấy tờ, phí quá cảnh sẽ được gắn nhãn “tự nguyện” theo yêu cầu trước đó của Donald Trump, nhưng lo ngại tồn tại rủi ro tàu không nộp phí có thể đối mặt nguy cơ bị Iran tấn công.

Trước khi Mỹ và Israel không kích Tehran và các mục tiêu khác hôm 28/2, mỗi ngày khoảng 18 triệu thùng dầu thô từ các nước ven Vịnh như Bahrain, Qatar, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đi qua Hormuz, cùng với diesel, dầu hỏa và LNG. Với giả định giá 75 USD/thùng và mức phí nêu trên, Tuần báo Kinh tế Wirtschaftswoche (Wirtschaftswoche) ước Iran có thể thu hơn 50 tỷ USD mỗi năm.

Diễn biến này được xem là đòn bẽ mặt với Tổng thống Mỹ Donald Trump trước bầu cử giữa kỳ ngày 3/11, sau khi ông từng khẳng định can thiệp quân sự ở Iran chỉ kéo dài “vài tuần” và kết thúc bằng “đầu hàng vô điều kiện” của Tehran. Thỏa thuận Hormuz mới có nguy cơ dịch chuyển cán cân kinh tế khu vực theo hướng có lợi cho Iran.