Tóm tắt
Kinh tế nhích lên giúp dự báo thu tăng, nhưng Bộ trưởng Tài chính Lars Klingbeil cho biết ngân sách 2027 không có khoảng trống mới. Dù liên bang dự kiến thu nhiều hơn 4,1 tỷ EUR so với trước, tăng trưởng tốt hơn đồng nghĩa khả năng vay theo quy định bị siết, nên các ý tưởng như hạ thuế điện khó thể tự tài trợ. Ông nhấn mạnh phải tiếp tục củng cố ngân sách để tạo dư địa hành động cho tương lai.
Dự báo mới cho thấy toàn bộ khu vực nhà nước năm 2027 sẽ có thêm 10,9 tỷ EUR tiền thuế so với ước tính tháng 5; riêng thu ngân sách liên bang đạt 398,6 tỷ EUR, còn tổng thu của các cấp (gồm bang và đô thị) vượt 1 nghìn tỷ EUR. Giai đoạn đến 2030 cộng dồn tăng thêm 43,4 tỷ EUR. Dự báo do Nhóm công tác dự báo thuế (Arbeitskreis für die Steuerschätzung) thực hiện, tập hợp chuyên gia từ Chính phủ Liên bang Đức (Bundesregierung), các viện nghiên cứu kinh tế hàng đầu, Cơ quan Thống kê Liên bang Đức (Statistisches Bundesamt), Ngân hàng Liên bang Đức (Deutsche Bundesbank), Hội đồng chuyên gia về phát triển kinh tế (Sachverständigenrat für die wirtschaftliche Entwicklung) cùng đại diện các bang và đô thị; nhóm họp hai lần mỗi năm.
Số liệu khả quan dựa trên diễn biến kinh tế gần đây và các luật đã thông qua từ tháng 5. Chính phủ nâng dự báo tăng trưởng năm nay từ 0,5% lên 1,3% và năm tới từ 0,9% lên 1,1%. Kinh tế vận hành tốt hơn dù còn tác động từ khủng hoảng toàn cầu như chiến tranh ở Iran, nhờ xuất khẩu mạnh và các gói đầu tư hạ tầng, quốc phòng. Tuy vậy, từ 2028 các viện hàng đầu chỉ kỳ vọng mức tăng trưởng rất thấp.
Dự báo thu mới là nền tảng cho ngân sách liên bang 2027 đang được Quốc hội Liên bang Đức (Deutscher Bundestag) thảo luận và dự kiến thông qua cuối tháng 11. Đàm phán giữa CDU/CSU và SPD căng thẳng. Klingbeil đã khép khoảng trống 34 tỷ EUR trong dự thảo bằng tiết kiệm và kỳ vọng thu cao hơn từ thuế nhựa mới, tăng thuế thuốc lá và thuế đường, song các biện pháp này chưa hoàn tất lập pháp; CDU/CSU phản đối mạnh thuế nhựa, còn thuế đường dù đã qua Nội các Liên bang (Bundeskabinett) vẫn bị yêu cầu chỉnh sửa và có giai đoạn chuyển tiếp.
Không chỉ nguồn thu bị chất vấn, còn xuất hiện các đề xuất giảm gánh nặng ngân sách lớn. CDU/CSU muốn bù trượt bậc thuế do lạm phát (kalte Progression), ước tốn khoảng 4 tỷ EUR trong năm tới. Thủ tướng Friedrich Merz công bố sẽ hạ thuế điện xuống mức tối thiểu của EU cho hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ, với chi phí khoảng 5,4 tỷ EUR mỗi năm, nhưng chưa thống nhất cách tài trợ với Bộ trưởng Tài chính. Nhiều bang thúc ép thực hiện nhanh, trong đó có Thủ hiến Mecklenburg-Vorpommern Manuela Schwesig.
Klingbeil nói sẵn sàng tăng mức hỗ trợ người dân nếu bên đề xuất chỉ ra nguồn bù đắp. Kỳ vọng của CDU/CSU rằng dự báo thu mở thêm dư địa không thành hiện thực theo Bộ Tài chính, do phần tăng thu hạn chế và quy định phanh nợ (Schuldenbremse) với thành phần chu kỳ (Konjunkturkomponente) trong Luật Cơ bản (Grundgesetz) buộc giảm vay khi kinh tế tốt, “ngốn” phần lớn khoản tăng. Hai đảng phải quyết định trong vài tuần tới về các gói giảm gánh nặng và nguồn tài chính; phiên họp quyết định của Ủy ban Ngân sách (Haushaltsausschuss) giữa tháng 11 sẽ chốt phương án, nếu chậm trễ lịch trình của chính phủ Merz có thể bị ảnh hưởng.
Dự báo mới cho thấy toàn bộ khu vực nhà nước năm 2027 sẽ có thêm 10,9 tỷ EUR tiền thuế so với ước tính tháng 5; riêng thu ngân sách liên bang đạt 398,6 tỷ EUR, còn tổng thu của các cấp (gồm bang và đô thị) vượt 1 nghìn tỷ EUR. Giai đoạn đến 2030 cộng dồn tăng thêm 43,4 tỷ EUR. Dự báo do Nhóm công tác dự báo thuế (Arbeitskreis für die Steuerschätzung) thực hiện, tập hợp chuyên gia từ Chính phủ Liên bang Đức (Bundesregierung), các viện nghiên cứu kinh tế hàng đầu, Cơ quan Thống kê Liên bang Đức (Statistisches Bundesamt), Ngân hàng Liên bang Đức (Deutsche Bundesbank), Hội đồng chuyên gia về phát triển kinh tế (Sachverständigenrat für die wirtschaftliche Entwicklung) cùng đại diện các bang và đô thị; nhóm họp hai lần mỗi năm.
Số liệu khả quan dựa trên diễn biến kinh tế gần đây và các luật đã thông qua từ tháng 5. Chính phủ nâng dự báo tăng trưởng năm nay từ 0,5% lên 1,3% và năm tới từ 0,9% lên 1,1%. Kinh tế vận hành tốt hơn dù còn tác động từ khủng hoảng toàn cầu như chiến tranh ở Iran, nhờ xuất khẩu mạnh và các gói đầu tư hạ tầng, quốc phòng. Tuy vậy, từ 2028 các viện hàng đầu chỉ kỳ vọng mức tăng trưởng rất thấp.
Dự báo thu mới là nền tảng cho ngân sách liên bang 2027 đang được Quốc hội Liên bang Đức (Deutscher Bundestag) thảo luận và dự kiến thông qua cuối tháng 11. Đàm phán giữa CDU/CSU và SPD căng thẳng. Klingbeil đã khép khoảng trống 34 tỷ EUR trong dự thảo bằng tiết kiệm và kỳ vọng thu cao hơn từ thuế nhựa mới, tăng thuế thuốc lá và thuế đường, song các biện pháp này chưa hoàn tất lập pháp; CDU/CSU phản đối mạnh thuế nhựa, còn thuế đường dù đã qua Nội các Liên bang (Bundeskabinett) vẫn bị yêu cầu chỉnh sửa và có giai đoạn chuyển tiếp.
Không chỉ nguồn thu bị chất vấn, còn xuất hiện các đề xuất giảm gánh nặng ngân sách lớn. CDU/CSU muốn bù trượt bậc thuế do lạm phát (kalte Progression), ước tốn khoảng 4 tỷ EUR trong năm tới. Thủ tướng Friedrich Merz công bố sẽ hạ thuế điện xuống mức tối thiểu của EU cho hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ, với chi phí khoảng 5,4 tỷ EUR mỗi năm, nhưng chưa thống nhất cách tài trợ với Bộ trưởng Tài chính. Nhiều bang thúc ép thực hiện nhanh, trong đó có Thủ hiến Mecklenburg-Vorpommern Manuela Schwesig.
Klingbeil nói sẵn sàng tăng mức hỗ trợ người dân nếu bên đề xuất chỉ ra nguồn bù đắp. Kỳ vọng của CDU/CSU rằng dự báo thu mở thêm dư địa không thành hiện thực theo Bộ Tài chính, do phần tăng thu hạn chế và quy định phanh nợ (Schuldenbremse) với thành phần chu kỳ (Konjunkturkomponente) trong Luật Cơ bản (Grundgesetz) buộc giảm vay khi kinh tế tốt, “ngốn” phần lớn khoản tăng. Hai đảng phải quyết định trong vài tuần tới về các gói giảm gánh nặng và nguồn tài chính; phiên họp quyết định của Ủy ban Ngân sách (Haushaltsausschuss) giữa tháng 11 sẽ chốt phương án, nếu chậm trễ lịch trình của chính phủ Merz có thể bị ảnh hưởng.

