Jim Farley của Ford mô tả chuyến thăm Trung Quốc khiến ông choáng váng trước phần mềm tự lái, nhận dạng khuôn mặt và mức chi phí, chất lượng vượt trội so với phương Tây, cảnh báo nếu thua cuộc cạnh tranh toàn cầu, Ford sẽ không còn tương lai. Andrew Forrest của tập đoàn khai khoáng Fortescue (Fortescue) sau chuyến đi đã từ bỏ kế hoạch tự sản xuất hệ thống truyền động xe điện.

Tại các nhà máy, dây chuyền dài hàng trăm mét lắp ráp trọn chiếc xe hầu như không có bóng người, mọi công đoạn do robot đảm trách, theo chia sẻ với báo The Telegraph (The Telegraph). Xiaomi vận hành nhà máy xe điện tự động hóa tới 90%. Greg Jackson của công ty cung cấp năng lượng Octopus (Octopus Energy) kể về “nhà máy tối” sản xuất điện thoại với quy trình gần như hoàn toàn tự động, chỉ vài người giám sát.

Trung Quốc chuyển mình từ “công xưởng giá rẻ” thành cường quốc công nghệ, dẫn đầu ở xe điện, pin, tấm pin mặt trời, turbine gió, drone và robot tiên tiến. Trong khuôn khổ “Made in China”, chính quyền địa phương áp dụng ưu đãi thuế, hoàn lại 1/5 chi phí đầu tư robot công nghiệp, thúc đẩy chính sách “jiqi huanren” – thay con người bằng máy móc.

Theo Liên đoàn Robot quốc tế (International Federation of Robotics - IFR), số robot công nghiệp tại Trung Quốc tăng từ 189.000 (2014) lên hơn hai triệu (2024). Năm qua, Trung Quốc lắp đặt 295.000 robot, nhiều hơn phần còn lại của thế giới cộng lại; Nhật Bản 44.500, Mỹ 34.200, Hàn Quốc 30.600, Đức 27.000. Mật độ robot/10.000 lao động sản xuất: Trung Quốc 567, Đức 449, Mỹ 307, Anh 104. Tự động hóa nâng năng suất và vị thế chuỗi cung ứng, đồng thời giúp ứng phó già hóa dân số, theo chuyên gia Rian Whitton của công ty tư vấn Bismarck Analysis (Bismarck Analysis).

Năng lực công nghệ và sản lượng lớn của các đối thủ Trung Quốc gây sức ép lên nhà sản xuất phương Tây. Tại Anh, doanh số tháng 9 của BYD tăng gấp 10 lần so với cùng kỳ, vượt một số thương hiệu lâu đời như Renault, Land Rover; các mẫu mới được khen vì giá thấp và trang bị tốt. Mike Hawes của Hiệp hội nhà sản xuất và kinh doanh ôtô (Society of Motor Manufacturers and Traders - SMMT) nhấn mạnh tốc độ phát triển và ra mắt mẫu xe ở Trung Quốc chỉ bằng khoảng một nửa thời gian của đa số hãng châu Âu.

Tại Mỹ, rào cản với xe điện Trung Quốc vẫn mạnh theo trang tin Futurism (Futurism), nhưng Farley nói với The Verge (The Verge) rằng Trung Quốc là “ông lớn” trong ngành xe điện xét về cạnh tranh thực tế. Sander Tordoir của Trung tâm Cải cách châu Âu (Centre for European Reform) kêu gọi châu Âu tăng triển khai robot để theo kịp đổi mới và duy trì sản xuất; robot là ngành giá trị cao, còn liên quan an ninh. Whitton lưu ý thất nghiệp có thể nghiêm trọng hơn ở những nước không tự động hóa, và nếu không hiện đại hóa, phương Tây có nguy cơ chứng kiến thêm nhiều “nhà máy tối” vì ngừng hoạt động.