Donald Trump phân phát cho Israel và các đồng minh một dự thảo thỏa thuận nhằm củng cố đình chiến với Iran, trong bối cảnh Washington và Tehran tìm cách ngăn các vi phạm mới có thể làm đổ vỡ tiến trình đàm phán ở thời khắc nhạy cảm.

Dự thảo, theo báo The Guardian, nêu việc mở lại eo biển Hormuz cho thương mại, dỡ phong tỏa của Mỹ với các cảng Iran và giải phóng khoảng 12 tỷ USD tài sản bị đóng băng. Song song, Ngoại trưởng Pakistan Mohammad Ishaq Dar sẽ đến Washington để trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhằm thúc đẩy đàm phán gián tiếp Mỹ–Iran.

Tình hình vẫn căng thẳng khi Tehran tấn công một căn cứ Mỹ ở Kuwait sau khi Washington trước đó đánh trúng một hoạt động bằng drone bị cho là của Iran gần Hormuz. Các sự cố mới cho thấy đình chiến rất mong manh và việc đạt thỏa thuận cuối cùng còn nhiều trở ngại.

Theo dự thảo, thương mại qua Hormuz sẽ trở lại mức trước xung đột trong 30 ngày, còn đàm phán về chương trình hạt nhân kéo dài tối đa 60 ngày, bàn về kho urani làm giàu cao, tạm dừng một số hoạt động làm giàu và giám sát bởi Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Iran sẽ chính thức từ bỏ việc sử dụng vũ khí hạt nhân. Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói các bên gần đạt đồng thuận nhưng còn bất đồng về câu chữ liên quan kho urani và tương lai chương trình hạt nhân.

Trung Quốc yêu cầu mọi thỏa thuận phải được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc phê chuẩn. Bản hiện tại bị xem là khó với Israel vì thiếu ràng buộc hạt nhân ngay lập tức và gắn đình chiến vĩnh viễn với tình hình Lebanon. Văn bản bảo đảm đi lại không thu phí qua Hormuz, trong khi Iran lại tìm thỏa thuận riêng với Oman về phí “dịch vụ hàng hải”. Trump cảnh báo sẽ “hủy diệt” Oman nếu nước này nhận thỏa thuận thu phí với Tehran.

Hải quân Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết 26 tàu hàng và tàu chở dầu đã qua Hormuz trong 24 giờ, mọi tàu phải xin phép trước. Bốn tàu tắt thiết bị nhận dạng bị chặn, hai bị buộc quay đầu, hai bị giữ. Các kênh gián tiếp do Pakistan và Qatar làm trung gian vẫn mở, nhưng bất kỳ sự cố hàng hải mới nào cũng có thể làm sụp đổ đình chiến đạt được ngày 8/4. Giá dầu tăng khoảng 2% nhưng vẫn dưới 100 USD/thùng.

Tại Moskva, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Ali Bagheri yêu cầu chuyển tài sản bị đóng băng vào tài khoản Iran không kèm điều kiện. Chính quyền Mỹ trừng phạt Cơ quan Iran phụ trách Eo biển Vịnh Ba Tư (Iranian Authority for the Persian Gulf Strait) – tổ chức mới quản lý luồng hàng hải qua Hormuz; Bộ Tài chính Mỹ (U.S. Department of the Treasury) cảnh báo Oman có thể bị trừng phạt nếu ủng hộ thu phí. Trong nước, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei kêu gọi tránh chia rẽ và giải quyết khó khăn kinh tế. Ân xá Quốc tế (Amnesty International) cho biết hơn 6.000 người đã bị bắt từ khi chiến dịch của Mỹ và Israel khởi phát ngày 28/2, gồm người biểu tình, nhà báo, luật sư, nhà hoạt động và thành viên các nhóm thiểu số.