Tóm tắt
Cuộc bầu cử tổng thống Brazil bước vào vòng hai giữa Luiz Inácio Lula da Silva (80 tuổi) và Thượng nghị sĩ Flávio Bolsonaro (45 tuổi). Flávio dẫn đầu vòng một với 47% phiếu, Lula được 45%; các khảo sát cho thấy chênh lệch rất nhỏ, cuộc đua cân bằng, và hệ quả vượt xa phạm vi đấu trí chính trị.
Quyết định của cử tri có tác động toàn cầu: Brazil là nền kinh tế lớn nhất châu Mỹ Latinh, là đối tác thương mại quan trọng của Hoa Kỳ và Trung Quốc, và giữ vai trò trong nhóm BRICS (BRICS). Thắng lợi của Bolsonaro có thể kéo quốc gia dịch chuyển rõ sang hữu và củng cố ảnh hưởng của chính quyền Donald Trump trong khu vực; Lula tái đắc cử sẽ duy trì quỹ đạo độc lập hơn với Washington và mở rộng hợp tác với các nước Phương Nam toàn cầu.
Thị trường tài chính theo dõi sát; việc Bolsonaro dẫn trước ở vòng một đã thổi bùng đà tăng tại Brazil nhờ kỳ vọng chính sách thân thiện với doanh nghiệp. Tuy vậy, tình trạng tài khóa vẫn là nỗi lo chính: thâm hụt ngân sách cao và nhu cầu vay mượn lớn có thể thu hẹp dư địa hạ lãi suất và làm tăng chi phí vốn cho nền kinh tế.
Về chương trình kinh tế, Bolsonaro cam kết siết chi tiêu công để tạo điều kiện hạ lãi suất, hướng đi có thể được nhà đầu tư ủng hộ. Khả năng hiện thực hóa phụ thuộc vào chi tiết chính sách, thành phần nội các tương lai và sức mạnh lập pháp. Lula nhấn mạnh tiếp nối chính sách xã hội và hỗ trợ tăng trưởng; thời ông cầm quyền, thất nghiệp ở mức tương đối thấp và kinh tế tăng, song lo ngại về chi phí sinh hoạt, nợ hộ gia đình và sức khỏe tài khóa vẫn chưa được xua tan.
Áp lực chi phí sống và tội phạm làm suy yếu lợi thế của tổng thống đương nhiệm. Nhiều gia đình oằn mình vì nợ nần và lãi vay cao; Christopher Garman từ Nhóm Eurasia (Eurasia Group) nêu cảm giác trì trệ gia tăng, với chi phí vốn cao và gánh nợ thúc đẩy một bộ phận cử tri muốn đổi hướng. Bolsonaro tận dụng bất mãn bằng lời hứa thắt chi tiêu và trấn áp băng nhóm, dù điều đó không nhất thiết phản ánh xu hướng hữu hóa sâu rộng; phán quyết cử tri có thể xoay quanh đánh giá kinh tế và kỳ vọng an ninh.
Khía cạnh đối ngoại cũng nổi bật: chính quyền Trump từ năm ngoái áp thuế và các biện pháp gây sức ép với Brasília, làm gia tăng căng thẳng song phương. Flávio Bolsonaro tuyên bố muốn siết chặt hợp tác với Washington và thúc đẩy việc trả tự do cho cha mình, cựu tổng thống Jair Bolsonaro, bị kết án vì âm mưu đảo chính, theo Thời báo Tài chính (Financial Times). Chiến thắng của ông có thể là điểm cộng chính trị cho Trump, đồng thời tạo thuận lợi cho đàm phán thương mại và hợp tác về nguyên liệu đầu vào chiến lược. Lula theo đuổi tầm nhìn khác, ưu tiên gắn kết với các nước đang phát triển và các “cường quốc tầm trung”, cũng như tăng tự chủ của Brazil trước các đại cường.
Quyết định của cử tri có tác động toàn cầu: Brazil là nền kinh tế lớn nhất châu Mỹ Latinh, là đối tác thương mại quan trọng của Hoa Kỳ và Trung Quốc, và giữ vai trò trong nhóm BRICS (BRICS). Thắng lợi của Bolsonaro có thể kéo quốc gia dịch chuyển rõ sang hữu và củng cố ảnh hưởng của chính quyền Donald Trump trong khu vực; Lula tái đắc cử sẽ duy trì quỹ đạo độc lập hơn với Washington và mở rộng hợp tác với các nước Phương Nam toàn cầu.
Thị trường tài chính theo dõi sát; việc Bolsonaro dẫn trước ở vòng một đã thổi bùng đà tăng tại Brazil nhờ kỳ vọng chính sách thân thiện với doanh nghiệp. Tuy vậy, tình trạng tài khóa vẫn là nỗi lo chính: thâm hụt ngân sách cao và nhu cầu vay mượn lớn có thể thu hẹp dư địa hạ lãi suất và làm tăng chi phí vốn cho nền kinh tế.
Về chương trình kinh tế, Bolsonaro cam kết siết chi tiêu công để tạo điều kiện hạ lãi suất, hướng đi có thể được nhà đầu tư ủng hộ. Khả năng hiện thực hóa phụ thuộc vào chi tiết chính sách, thành phần nội các tương lai và sức mạnh lập pháp. Lula nhấn mạnh tiếp nối chính sách xã hội và hỗ trợ tăng trưởng; thời ông cầm quyền, thất nghiệp ở mức tương đối thấp và kinh tế tăng, song lo ngại về chi phí sinh hoạt, nợ hộ gia đình và sức khỏe tài khóa vẫn chưa được xua tan.
Áp lực chi phí sống và tội phạm làm suy yếu lợi thế của tổng thống đương nhiệm. Nhiều gia đình oằn mình vì nợ nần và lãi vay cao; Christopher Garman từ Nhóm Eurasia (Eurasia Group) nêu cảm giác trì trệ gia tăng, với chi phí vốn cao và gánh nợ thúc đẩy một bộ phận cử tri muốn đổi hướng. Bolsonaro tận dụng bất mãn bằng lời hứa thắt chi tiêu và trấn áp băng nhóm, dù điều đó không nhất thiết phản ánh xu hướng hữu hóa sâu rộng; phán quyết cử tri có thể xoay quanh đánh giá kinh tế và kỳ vọng an ninh.
Khía cạnh đối ngoại cũng nổi bật: chính quyền Trump từ năm ngoái áp thuế và các biện pháp gây sức ép với Brasília, làm gia tăng căng thẳng song phương. Flávio Bolsonaro tuyên bố muốn siết chặt hợp tác với Washington và thúc đẩy việc trả tự do cho cha mình, cựu tổng thống Jair Bolsonaro, bị kết án vì âm mưu đảo chính, theo Thời báo Tài chính (Financial Times). Chiến thắng của ông có thể là điểm cộng chính trị cho Trump, đồng thời tạo thuận lợi cho đàm phán thương mại và hợp tác về nguyên liệu đầu vào chiến lược. Lula theo đuổi tầm nhìn khác, ưu tiên gắn kết với các nước đang phát triển và các “cường quốc tầm trung”, cũng như tăng tự chủ của Brazil trước các đại cường.