Không gian công cộng sôi sục vì kế hoạch chấm dứt tài trợ bằng phí cho Truyền hình Séc (Česká televize) và Phát thanh Séc (Český rozhlas), kéo theo biểu tình tại thủ đô và cáo buộc từ một phần đối lập cùng các tổ chức phi lợi nhuận. Không khí tranh luận bị đầu độc bởi ngôn từ mạt sát, đi kèm băn khoăn về chi tiêu và sự nhất quán khi nói về các xung đột, bắt nguồn từ việc lẫn lộn khái niệm khiến ý nghĩa bị rỗng hóa.

Tác giả nhấn mạnh: độc lập là khả năng làm điều mình muốn bất chấp ràng buộc; Trường phái Frankfurt từng cho rằng người thật sự độc lập là những ai chủ động đứng ngoài xã hội, nhưng họ thiếu tổ chức để thay đổi hệ thống và có thể đối mặt nguy cơ bị trừng phạt vì “lang thang” hay “ký sinh” như lịch sử từng có.

Về cân bằng, truyền thông cần tạo không gian cho mọi luồng quan điểm; lối ví von “5 phút cho Hitler, 5 phút cho người Do Thái” là ngụy biện cực đoan làm sai lệch bản chất vấn đề. Trong thực hành, nên mời đại diện các trào lưu và các đảng ít nhất đã đắc cử vào hai viện quốc hội và Nghị viện châu Âu, tránh thế trận áp đảo; chuẩn mực này cũng áp dụng cho mảng bình luận, để khán giả tự quyết định, không lệ thuộc nguồn tài chính.

Không thiên vị là không đứng về phe nào trong tin tức lẫn bình luận. Lập luận kinh tế ủng hộ cân bằng và không thiên vị nhằm mở rộng công chúng; truyền hình thương mại vì thế thường đa dạng quan điểm hơn. Khi thu nhập được bảo đảm bằng phí, có nguy cơ lỏng chuẩn mực; hơn nữa phí bị coi là bất hợp lý vì cả người không xem và người đã trả cho nhà cung cấp tư nhân (vốn có kênh công) cũng phải đóng; trong thăm dò đi kèm bài, 78% độc giả trả lời “có”.

Với các tổ chức phi lợi nhuận, việc minh bạch nguồn tài trợ là chính đáng; nếu thuần thiện nguyện như hỗ trợ xã hội thì không vấn đề, nhưng cũng cần tự hỏi vì sao nhà nước không đảm đương được. Nếu hoạt động mang tính chính trị (tác động dư luận, lập pháp, sức ép công), công chúng có quyền biết ai trả tiền và vì lợi ích của ai; gán nhãn đó là cách làm “Nga”, “Hungary” hay “Slovakia” bị coi là khập khiễng. Ở Mỹ tồn tại Đạo luật Đăng ký Đại lý Nước ngoài (FARA), còn Ủy ban châu Âu (Evropská komise) đề xuất “Chỉ thị về minh bạch đại diện lợi ích thay mặt các nước thứ ba” (Directive on Transparency of Interest Representation on Behalf of Third Countries).

Trong quốc phòng, vừa phòng thủ vừa tấn công đều quan trọng, nhưng chi tiêu khi “không có tiền” là lãng phí; tác giả nhắc ngân sách gắn với Zbyněk Stanjura và việc “zreálnění” của Alena Schillerová với thâm hụt 310 tỷ korun dù đã tiết kiệm hơn 11 tỷ chi thường xuyên. Cần ưu tiên tăng trưởng và thặng dư để người dân hài lòng và ủng hộ chi tiêu quốc phòng. Chi trực tiếp cho Bộ Quốc phòng (Ministerstvo obrany) giữa các nhiệm kỳ chỉ chênh vài tỷ; khác biệt lớn nằm ở khoản tính chỗ khác như giao thông: chính phủ trước lên kế hoạch khoảng 20 tỷ, chờ xem có được tính theo phương pháp của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hay không; chính phủ mới xin khoảng 26 tỷ từ chương trình EU SAFE (EU SAFE), trong đó 23 tỷ cho hoàn thiện cao tốc D11 (dálnice D11), dự kiến sớm được duyệt và Bộ trưởng Bednárik phải giải ngân trước 2029 theo thời hạn của EU.

Đầu tư hạ tầng cũng là một phần của phòng thủ: các tuyến thông tin liên lạc và đường sá trước đây phù hợp xe tăng nhẹ, còn xe tăng phương Tây nay quá nặng, muốn không chạy trên đồng phải nâng cấp hạ tầng, đồng thời mang lại lợi ích dân sự. Về những “cảnh báo” từ Mỹ, không ai có thể bị trục xuất khỏi NATO; đòi tiền “bảo vệ” tương đương “cống nạp”; Bộ trưởng Havlíček cho biết trong các cuộc làm việc tại Mỹ không ai nêu việc này. Trong tranh luận xung đột, lạm dụng cụm từ “chúng ta đang ở trong chiến tranh” hay “thế chiến ba đã bắt đầu” (gắn với Petr Fiala, Jan Lipavský) có thể gây nhiễu và làm mất tác dụng khi cần dùng lời mạnh thật sự; luật pháp quốc tế xác định chiến tranh xâm lược bất kể ai tiến hành, và lòng trắc ẩn với mọi nạn nhân dân sự, không cần “kiểm tra hộ chiếu”, giúp củng cố không thiên vị và cân bằng.