Tóm tắt
Mirosław Oczkoś nhận định Władysław Kosiniak‑Kamysz không thể thực hiện kế hoạch “tái khởi động” đối với Tòa Hiến pháp (Trybunał Konstytucyjny). Ông nhấn mạnh “sẽ không có tái khởi động”, mô tả tình hình như hai luồng sáng lao thẳng vào nhau, hàm ý bế tắc và đối đầu không tránh khỏi.
Trước đó, Phó thủ tướng kiêm chủ tịch Đảng Nông dân Ba Lan (PSL) đề xuất sửa đổi Hiến pháp nhằm hạ nhiệt căng thẳng quanh Tòa Hiến pháp và khôi phục một tòa án hiến pháp độc lập cho người dân.
Theo Oczkoś, “tái khởi động” chỉ là một khẩu hiệu chính trị thuận tiện. Ngay cả giả định Liên minh Công dân (KO) và Luật và Công lý (PiS) có thể thỏa thuận — điều ông coi là phi thực tế — cũng không mang lại lợi ích cho hai bên, và dù phù hợp cách tiếp cận dung hòa của PSL, Kosiniak‑Kamysz khó thành công.
Ngoài PSL, nhiều đảng như Liên đoàn (Konfederacja), Đảng Cùng nhau (Partia Razem), Phát triển Plus (Rozwój Plus) hay Ba Lan 2050 (Polska 2050) cũng đưa ra các phương án “tái khởi động hiến pháp”. Tuy vậy, Oczkoś cho rằng không đề xuất nào khả thi, vì trong bối cảnh phân cực, các lực lượng lớn mới là bên hưởng lợi.
Kế hoạch của Kosiniak‑Kamysz đăng trên X nêu: Đại hội Quốc gia (Zgromadzenie Narodowe) với tối thiểu 3/5 tổng số thành viên, theo đề nghị của Hội đồng Tư pháp Quốc gia (Krajowa Rada Sądownictwa), sẽ chấm dứt nhiệm kỳ của tất cả thẩm phán Tòa Hiến pháp, đồng thời xác nhận tính hợp lệ việc bổ nhiệm của họ; các thẩm phán này chuyển sang trạng thái hưu trí, kế đó chọn mới toàn bộ theo sửa đổi Hiến pháp.
Ông đề xuất thẩm phán mới do Đại hội Quốc gia bầu theo đề nghị của Chủ tịch Hạ viện (Marszałek Sejmu), sau khi tham vấn Đệ nhất Chánh án Tòa án Tối cao (Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego), Chủ tịch Tòa án Hành chính Tối cao (Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego) và các cơ quan tự quản nghề luật toàn quốc, với sự chấp thuận trước của Tổng thống Cộng hòa Ba Lan (Prezydent Rzeczypospolitej). Tòa Hiến pháp gồm 15 thẩm phán, nhiệm kỳ so le 3, 6 và 9 năm (mỗi nhóm 5 người), tuyên thệ trước Đại hội Quốc gia; theo ông, chỉ cách này mới có thể phục hồi niềm tin và bảo đảm trật tự xã hội.
Bất chấp đề án chi tiết, Oczkoś vẫn khẳng định “không có tái khởi động”: ngoài các đảng nhỏ, không ai thật sự muốn thúc đẩy, và xu hướng phân cực khiến thỏa hiệp trở nên bất khả, báo hiệu đối đầu tiếp diễn quanh Tòa Hiến pháp.
Trước đó, Phó thủ tướng kiêm chủ tịch Đảng Nông dân Ba Lan (PSL) đề xuất sửa đổi Hiến pháp nhằm hạ nhiệt căng thẳng quanh Tòa Hiến pháp và khôi phục một tòa án hiến pháp độc lập cho người dân.
Theo Oczkoś, “tái khởi động” chỉ là một khẩu hiệu chính trị thuận tiện. Ngay cả giả định Liên minh Công dân (KO) và Luật và Công lý (PiS) có thể thỏa thuận — điều ông coi là phi thực tế — cũng không mang lại lợi ích cho hai bên, và dù phù hợp cách tiếp cận dung hòa của PSL, Kosiniak‑Kamysz khó thành công.
Ngoài PSL, nhiều đảng như Liên đoàn (Konfederacja), Đảng Cùng nhau (Partia Razem), Phát triển Plus (Rozwój Plus) hay Ba Lan 2050 (Polska 2050) cũng đưa ra các phương án “tái khởi động hiến pháp”. Tuy vậy, Oczkoś cho rằng không đề xuất nào khả thi, vì trong bối cảnh phân cực, các lực lượng lớn mới là bên hưởng lợi.
Kế hoạch của Kosiniak‑Kamysz đăng trên X nêu: Đại hội Quốc gia (Zgromadzenie Narodowe) với tối thiểu 3/5 tổng số thành viên, theo đề nghị của Hội đồng Tư pháp Quốc gia (Krajowa Rada Sądownictwa), sẽ chấm dứt nhiệm kỳ của tất cả thẩm phán Tòa Hiến pháp, đồng thời xác nhận tính hợp lệ việc bổ nhiệm của họ; các thẩm phán này chuyển sang trạng thái hưu trí, kế đó chọn mới toàn bộ theo sửa đổi Hiến pháp.
Ông đề xuất thẩm phán mới do Đại hội Quốc gia bầu theo đề nghị của Chủ tịch Hạ viện (Marszałek Sejmu), sau khi tham vấn Đệ nhất Chánh án Tòa án Tối cao (Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego), Chủ tịch Tòa án Hành chính Tối cao (Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego) và các cơ quan tự quản nghề luật toàn quốc, với sự chấp thuận trước của Tổng thống Cộng hòa Ba Lan (Prezydent Rzeczypospolitej). Tòa Hiến pháp gồm 15 thẩm phán, nhiệm kỳ so le 3, 6 và 9 năm (mỗi nhóm 5 người), tuyên thệ trước Đại hội Quốc gia; theo ông, chỉ cách này mới có thể phục hồi niềm tin và bảo đảm trật tự xã hội.
Bất chấp đề án chi tiết, Oczkoś vẫn khẳng định “không có tái khởi động”: ngoài các đảng nhỏ, không ai thật sự muốn thúc đẩy, và xu hướng phân cực khiến thỏa hiệp trở nên bất khả, báo hiệu đối đầu tiếp diễn quanh Tòa Hiến pháp.