Tóm tắt
Nội các Liên bang (Bundeskabinett) thông qua dự thảo cải cách cơ quan tình báo do Bộ trưởng Nội vụ Liên bang Alexander Dobrindt thuộc Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CSU) trình, nhằm đối phó hiệu quả hơn với đe dọa lai từ Moskva. Tổng thống Cơ quan Tình báo Liên bang (Bundesnachrichtendienst - BND) Martin Jäger nhấn mạnh cần có khả năng đáp trả để “bên kia cũng cảm nhận được sức ép”. Trước đây các cơ quan chủ yếu thu thập thông tin, nay sẽ có “quyền can thiệp giới hạn”.
Với BND, dự luật cho phép không chỉ xâm nhập hệ thống CNTT nước ngoài và chuyển hướng dữ liệu để ngăn chặn tấn công mạng, mà còn thực hiện “hackback” nhằm vô hiệu hóa hệ thống tấn công, ví dụ phá hoại một nhà máy drone của Nga khi đáp ứng điều kiện pháp lý.
Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp Liên bang (Bundesamt für Verfassungsschutz) được định hướng tập trung hơn vào truy tìm và trấn áp chủ động gián điệp, khủng bố. Cơ quan này có thể bí mật xâm nhập máy tính, điện thoại của mục tiêu để đọc trao đổi và rà soát thiết bị toàn diện; trong một số trường hợp, được phép vào nhà để thay thế linh kiện chất nổ bằng bột vô hại.
Cơ chế kiểm soát trung tâm sẽ do Hội đồng Kiểm soát Độc lập (Unabhängige Kontrollrat) đảm nhiệm, gồm các luật gia giàu kinh nghiệm. Cơ quan này thực hiện thẩm định trước đối với biện pháp giám sát cường độ cao và giám sát liên tục về bảo vệ dữ liệu.
Quy trình lập pháp yêu cầu Quốc hội Liên bang Đức (Deutscher Bundestag) thông qua. Sau đó, Hội đồng Liên bang (Bundesrat) có thể kích hoạt Ủy ban Hòa giải (Vermittlungsausschuss), nhưng luật không thuộc diện cần sự chấp thuận của Bundesrat.
Cải cách diễn ra trong bối cảnh âm mưu tấn công bằng drone nhằm vào sân bay Leipzig bị ngăn chặn; chưa rõ Nga có đứng sau hay không, song nhiều dấu vết hướng về Moskva. Kể từ 2022, các hoạt động chiến tranh trong bóng tối của Nga tại châu Âu, gồm tấn công mạng, chiến dịch tin giả và phá hoại, ngày càng mở rộng, trong đó có Đức.
Ông Dobrindt nhiều lần cho rằng Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp cần trở thành “cơ quan tình báo thực thụ” trước tình hình gia tăng gián điệp, phá hoại và nguy cơ tấn công. Các cơ quan tình báo Đức hiện có thẩm quyền hạn chế hơn so với Mỹ và nhiều nước châu Âu khác, trong khi giới phê bình lo ngại rạn mờ nguyên tắc tách bạch giữa nhiệm vụ của tình báo và cảnh sát.
Với BND, dự luật cho phép không chỉ xâm nhập hệ thống CNTT nước ngoài và chuyển hướng dữ liệu để ngăn chặn tấn công mạng, mà còn thực hiện “hackback” nhằm vô hiệu hóa hệ thống tấn công, ví dụ phá hoại một nhà máy drone của Nga khi đáp ứng điều kiện pháp lý.
Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp Liên bang (Bundesamt für Verfassungsschutz) được định hướng tập trung hơn vào truy tìm và trấn áp chủ động gián điệp, khủng bố. Cơ quan này có thể bí mật xâm nhập máy tính, điện thoại của mục tiêu để đọc trao đổi và rà soát thiết bị toàn diện; trong một số trường hợp, được phép vào nhà để thay thế linh kiện chất nổ bằng bột vô hại.
Cơ chế kiểm soát trung tâm sẽ do Hội đồng Kiểm soát Độc lập (Unabhängige Kontrollrat) đảm nhiệm, gồm các luật gia giàu kinh nghiệm. Cơ quan này thực hiện thẩm định trước đối với biện pháp giám sát cường độ cao và giám sát liên tục về bảo vệ dữ liệu.
Quy trình lập pháp yêu cầu Quốc hội Liên bang Đức (Deutscher Bundestag) thông qua. Sau đó, Hội đồng Liên bang (Bundesrat) có thể kích hoạt Ủy ban Hòa giải (Vermittlungsausschuss), nhưng luật không thuộc diện cần sự chấp thuận của Bundesrat.
Cải cách diễn ra trong bối cảnh âm mưu tấn công bằng drone nhằm vào sân bay Leipzig bị ngăn chặn; chưa rõ Nga có đứng sau hay không, song nhiều dấu vết hướng về Moskva. Kể từ 2022, các hoạt động chiến tranh trong bóng tối của Nga tại châu Âu, gồm tấn công mạng, chiến dịch tin giả và phá hoại, ngày càng mở rộng, trong đó có Đức.
Ông Dobrindt nhiều lần cho rằng Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp cần trở thành “cơ quan tình báo thực thụ” trước tình hình gia tăng gián điệp, phá hoại và nguy cơ tấn công. Các cơ quan tình báo Đức hiện có thẩm quyền hạn chế hơn so với Mỹ và nhiều nước châu Âu khác, trong khi giới phê bình lo ngại rạn mờ nguyên tắc tách bạch giữa nhiệm vụ của tình báo và cảnh sát.
