Châu Âu rơi vào thế phụ thuộc lớn hơn vào doanh nghiệp Mỹ: các tập đoàn công nghệ ở Silicon Valley như công ty Apple (Apple) và công ty Google (Google) chi phối điện thoại, đám mây, AI; công ty Visa (Visa) và Mastercard (Mastercard) xử lý thanh toán; LNG của Mỹ thay phần lớn khí Nga.

Nguyên nhân không chỉ từ sức mạnh kinh tế Mỹ mà còn từ lựa chọn chính sách của châu Âu. Tạp chí The Economist (The Economist) cho rằng các quy định phức tạp, tốn kém đã kìm hãm sức cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa, trong khi các ông lớn như công ty OpenAI (OpenAI) đủ sức gánh chi phí tuân thủ mà đối thủ châu Âu nhỏ hơn không kham nổi.

Trong công nghệ, ngoài ngoại lệ đáng chú ý là công ty ASML (ASML) của Hà Lan sản xuất thiết bị chế tạo chip, châu Âu thiếu vắng các lãnh đạo toàn cầu ở AI, vũ trụ hay siêu máy tính. Ngay cả chính phủ châu Âu cũng dựa vào dịch vụ của công ty Microsoft (Microsoft), Amazon (Amazon) hay SpaceX (SpaceX), còn nỗ lực thay thế bằng giải pháp nội địa nhiều lần thất bại.

Phụ thuộc còn rõ trong tài chính: năm 2016, các ngân hàng châu Âu đã bán Visa châu Âu (Visa Europe) cho Visa sau khi Liên minh châu Âu siết biên lợi nhuận ngành này. Về năng lượng, châu Âu hiện nhập 85% nhu cầu khí, hơn 1/4 từ Mỹ, còn khai thác khí và khoáng sản quan trọng trong nước bị trì hoãn bởi quy trình cấp phép kéo dài hàng thập kỷ.

Tổng hòa của lớp lớp quy định tạo nên một bộ máy quan liêu quá tải, làm suy yếu năng lực cạnh tranh. Ủy ban châu Âu dự kiến trình gói “chủ quyền công nghệ” tháng tới, gồm: Đạo luật Phát triển Điện toán đám mây và AI (Cloud and AI Development Act) xác định tiêu chí đám mây “có chủ quyền” và đơn giản hóa xây dựng trung tâm dữ liệu; Đạo luật Chip châu Âu 2 (Chips Act 2) để giảm phụ thuộc bán dẫn; Chiến lược Mã nguồn mở (Open-Source Strategy) hỗ trợ hệ sinh thái phần mềm; và Số hóa và AI trong Năng lượng (Digitalisation and AI in Energy).

Triển vọng vẫn bỏ ngỏ: châu Âu có thể khôi phục tự chủ kinh tế, hoặc tiếp tục là “siêu cường quy định” nhưng lệ thuộc ở hạ tầng thiết yếu. Đồng thời, George Saravelos của Ngân hàng Deutsche Bank (Deutsche Bank) lưu ý điểm yếu của Mỹ: phụ thuộc vào vốn nước ngoài để tài trợ thâm hụt, khi châu Âu đang nắm khoảng 8.000 tỷ USD tài sản Mỹ.

Rebecca Patterson thuộc Hội đồng Đối ngoại (Council on Foreign Relations) gợi ý qua báo Financial Times (Financial Times) rằng châu Âu có thể phát tín hiệu cứng rắn bằng cách yêu cầu nhà đầu tư công, như các quỹ hưu trí, giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ. Anders Schelde của quỹ hưu trí AkademikerPension (AkademikerPension) nói với hãng tin Bloomberg (Bloomberg) rằng tổ chức này dự định rút hoàn toàn khỏi thị trường trái phiếu Mỹ, viện dẫn rủi ro bền vững của tài khóa Mỹ.