Căng thẳng thuế quan Mỹ - EU trở lại khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ nâng thuế nhập khẩu ô tô con và xe tải từ EU lên 25%, gạt bỏ thỏa thuận 15% đạt được mùa hè trước. Đòn này giáng vào ngành ô tô châu Âu vốn suy yếu tại Trung Quốc và đe dọa mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu nhiều thập kỷ.

Mức tăng thêm 10 điểm phần trăm sẽ tác động không đồng đều; theo cổng thông tin chuyên ngành Automobilwoche (Automobilwoche), kẻ thua thiệt lớn là Volkswagen vì sản xuất tại Mỹ rất ít. Nhà máy Chattanooga chỉ có công suất khoảng 175 nghìn xe/năm, thấp hơn Mercedes-Benz ở Alabama (263 nghìn) và BMW tại Nam Carolina (450 nghìn). Volkswagen lâu nay chọn lắp ráp rẻ hơn ở Mexico để cung cấp cho thị trường Mỹ, cách làm cũng được Honda, Toyota, General Motors và Ford sử dụng; mỗi năm khoảng 4 triệu xe sản xuất tại Mexico, phần lớn xuất sang Mỹ, theo Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Đức (Germany Trade & Invest).

Nếu thuế tăng lên 25%, gánh nặng đối với các thương hiệu trong tập đoàn, gồm cả Škoda Auto, ước khoảng 4 tỷ EUR, theo giám đốc tài chính Arno Antlitz. Tập đoàn lại đang khó khăn: quý I doanh số giảm 7% còn 2 triệu xe với biên lợi nhuận 3%; doanh số tại Trung Quốc giảm 20% xuống 549 nghìn xe và tại Bắc Mỹ giảm 9% còn 206 nghìn, trong khi ở châu Âu đạt khoảng 1 triệu.

Đối với Cộng hòa Séc, chuyên gia của hãng tư vấn EY (EY) Petr Knap cho biết xuất khẩu trực tiếp ô tô sang Mỹ chỉ chiếm 0,8% xuất khẩu ô tô, nên ít bị ảnh hưởng trực tiếp, nhưng rủi ro chuỗi cung ứng là đáng kể. Các doanh nghiệp Séc cung cấp linh kiện trị giá hàng tỷ korun cho các hãng Đức, những hãng này nhiều khả năng sẽ tiếp tục cắt giảm xuất khẩu sang Mỹ. Nguy cơ lan sang các nhà cung cấp hệ thống điện tử, hộp số và phanh trong nước.

Một số doanh nghiệp đã cảnh báo kịch bản xấu: Motor Jikov xuất khẩu bộ phận xe golf sang Mỹ cho biết nếu không đạt thỏa hiệp và thuế mới có hiệu lực, sản phẩm đắt thêm 20% sẽ khiến họ mất cạnh tranh và có thể buộc phải dừng sản xuất tại Séc, theo đồng sở hữu Miroslav Dvořák, cũng là phó chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Ô tô (Sdružení automobilového průmyslu). Chủ Brano Pavel Juříček nhận định mức thuế 20% là “masive”, cắt sâu cả hãng xe lẫn nhà cung ứng, vượt xa khả năng “thắt lưng buộc bụng” 7–10% thông thường.

Thiệt hại với Đức có thể gần 15 tỷ EUR (khoảng 365 tỷ korun), theo Viện Kinh tế Thế giới Kiel (Kielský institut pro světové hospodářství - IfW); Chủ tịch Moritz Schularick cảnh báo tổn thất sản lượng có thể tăng gấp đôi về dài hạn. Knap nhận định Séc khó có dư địa hành động; EU cân nhắc đáp trả nhưng dư địa hạn chế. Trump không nêu rõ EU vi phạm thỏa thuận thế nào; một số ý kiến quy nguyên nhân cho căng thẳng xuyên Đại Tây Dương gia tăng, trong đó có sự thất vọng gần đây của ông với mức độ ủng hộ của châu Âu trong xung đột Trung Đông và các chỉ trích nhắm vào Thủ tướng Đức Friedrich Merz (CDU).