Cuối tháng 10/2025, Thủ tướng Narendra Modi thăm tàu sân bay INS Vikrant và khẳng định Hải quân Ấn Độ (Indian Navy) là lực lượng bảo vệ Ấn Độ Dương, vùng biển sống còn với Ấn Độ vì thương mại và năng lượng. Ấn Độ tổ chức tập trận MILAN 2026 từ 19-25/2 với 42 tàu, 29 máy bay từ 72 nước, gồm Iran, Mỹ, Đức, UAE, nhằm tăng cường hiệp đồng tác chiến và an ninh khu vực.

Ngay sau khi kết thúc, tàu hộ vệ IRIS Dena của Iran rời cảng Ấn Độ về nước và sáng 4/3 bị tàu ngầm tấn công nhanh của Mỹ phóng ngư lôi đánh chìm cách nam Sri Lanka khoảng 81 km, làm ít nhất 84 thủy thủ thiệt mạng. Video do Bộ Quốc phòng Mỹ (U.S. Department of Defense) công bố ghi lại khoảnh khắc tấn công, diễn ra ngay tại khu vực được coi là “sân sau” của Ấn Độ.

Iran phẫn nộ, Ngoại trưởng Abbas Araghchi gọi Dena là “khách của hải quân Ấn Độ” và lên án hành động “tàn bạo”, cảnh báo Mỹ sẽ phải hối hận về tiền lệ đã tạo. Con tàu đã nằm dưới đáy Ấn Độ Dương, và cùng với đó hình ảnh “lực lượng bảo vệ Ấn Độ Dương” của New Delhi bị tổn hại, làm lộ giới hạn quyền lực và ảnh hưởng của Ấn Độ ngay trong khu vực.

Phó Đô đốc Shekhar Sinha cho rằng Ấn Độ Dương từng khá an toàn nhưng sau vụ Dena, chiến sự Trung Đông đã chạm ngưỡng cửa Ấn Độ và “không gian tự do” bị thu hẹp. Hơn 24 giờ sau, Indian Navy ra tuyên bố đã nhận tín hiệu cầu cứu và triển khai hỗ trợ, song Hải quân Sri Lanka (Sri Lanka Navy) đã tiếp quản cứu hộ. Cả chính phủ lẫn Indian Navy không chỉ trích quyết định của Mỹ; ông Modi chỉ nhấn mạnh ủng hộ giải quyết xung đột hòa bình, trong khi lãnh đạo đối lập Mallikarjun Kharge thuộc Đảng Quốc đại (Indian National Congress) cáo buộc ông “từ bỏ lợi ích chiến lược và quốc gia”.

Vụ việc đẩy Ấn Độ vào thế kẹt giữa Iran với Mỹ, Israel và các nước Vùng Vịnh, những đối tác mà New Delhi tìm cách duy trì quan hệ thân thiết. Chỉ hai ngày trước chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, ông Modi thăm Israel và phát biểu trước Quốc hội Israel (Knesset), ôm Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Iran dưới thời cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cũng từng là đối tác, khi Ấn Độ có các khoản đầu tư chiến lược và nhân đạo; ông Modi không đưa ra lời chia buồn công khai sau vụ ám sát ông Khamenei. Câu hỏi lớn là Ấn Độ có biết trước cuộc tấn công hay bị “qua mặt” bởi tàu ngầm hạt nhân của Mỹ ngay tại vùng biển lân cận.

Đô đốc Arun Prakash nói với Đài Al Jazeera (Al Jazeera) rằng nếu Ấn Độ không được báo trước thì đó là vấn đề nghiêm trọng cho cái gọi là quan hệ đối tác chiến lược với Mỹ; còn nếu biết, New Delhi có thể bị xem là đứng về phía Mỹ và Israel chống Iran. Dù thế nào, sĩ quan hải quân về hưu C Uday Bhaskar, giám đốc Hiệp hội Nghiên cứu Chính sách (Society for Policy Studies), nhận định việc Mỹ đánh chìm tàu Iran đã làm sứt mẻ hình ảnh Ấn Độ và suy yếu uy tín của New Delhi trong bảo đảm an ninh Ấn Độ Dương.

Nhà sử học quân sự Srinath Raghavan cho rằng sự kiện phơi bày giới hạn rõ rệt trong năng lực quản lý và kiểm soát hậu quả xung đột của Ấn Độ, đồng thời nhấn mạnh việc thăm Israel ngay trước chiến sự và không lên án xung đột đã vô hình trung đặt New Delhi gần hơn với Mỹ và Israel. Uy tín cường quốc khu vực của Ấn Độ suy giảm, kéo theo hệ quả ngắn và dài hạn đối với lợi ích của New Delhi tại Trung Đông.