Tóm tắt
Tại New York, Zohran Mamdani kêu gọi chính quyền Mỹ bắt giữ Benjamin Netanjahu khi ông tới Mỹ; Donald Trump khẳng định Netanjahu “không đời nào bị bắt”. Không khí chính trị quanh chuyến đi vì thế càng thêm căng thẳng.
Netanjahu dự kiến đến Nhà Trắng (White House) vào thứ Ba sau nhiều tháng chờ lời mời, trong bối cảnh quan hệ hai đồng minh lâu năm rạn nứt. Kể từ khi chiến tranh với Iran bùng nổ hồi tháng 2, ông chưa trở lại Washington. Theo Tạp chí Politico (Politico), ông thúc đẩy cuộc gặp từ tháng 4; đám tang người thân cận, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, mở ra cơ hội và lịch hẹn được chốt vào phút chót. Trọng tâm thảo luận dự kiến là leo thang xung đột với Iran và thỏa thuận hạt nhân dân sự Mỹ–Ả Rập Xê Út.
Phía Israel là bên đầu tiên công bố lịch; Trump chỉ nhắc lướt sự kiện trong một bài phát biểu tại tiệc phóng viên ở Nhà Trắng. Nhà Trắng không trả lời vì sao lời mời đến muộn hay nội dung chi tiết. Văn phòng Netanjahu nhấn mạnh hai bên đã gặp nhau nhiều lần gần đây, ca ngợi liên minh và cho biết sẽ bàn cách giành chiến thắng và kiến tạo hòa bình lâu dài.
Dù quan hệ căng thẳng, Chính phủ Trump đang triển khai chiến dịch quân sự mạnh với Iran theo hướng Netanjahu từng thúc giục: trong hai tuần qua Mỹ không kích hằng ngày, cuối tuần tạm ngừng; điều động nhóm tàu sân bay, kêu gọi công dân rời hơn chục nước trong khu vực và cân nhắc tái khởi động tác chiến chung quy mô lớn với Israel. Trump coi đòn đánh là đòn bẩy buộc Tehran đàm phán, tuyên bố trên Kênh Fox News (Fox News) sẽ “phá mọi cây cầu” nếu Iran không ngồi vào bàn. Netanjahu góp phần thúc đẩy các đòn đầu tiên; nếu không kéo được Tehran đàm phán hay mở lại eo biển Hormuz, ông có nguy cơ bị quy trách nhiệm.
Khi chiến tranh kéo dài, giọng điệu của Trump với Netanjahu trở nên gay gắt: tại thượng đỉnh G7 ở Pháp tháng 6, ông gọi Netanjahu “điên rồ”, văng tục về khả năng phán đoán rồi nói “không có tôi thì chẳng có Israel”. Hai người gặp riêng lần cuối vào tháng 2, khi Trump dự đoán cuộc chiến chỉ 4–5 tuần; nay đã gần 5 tháng. Mục tiêu của Trump đổi hướng nhiều lần, từ chặn chương trình hạt nhân và lật đổ chế độ sang ưu tiên mở lại eo biển Hormuz. Bản ghi nhớ ngừng bắn và đàm phán giữa Washington và Tehran đạt được tháng 6 đã đổ vỡ chỉ sau một tháng.
Tâm lý trong cơ sở ủng hộ MAGA xấu đi khi thương vong Mỹ tăng; sau vụ Iran tấn công ở Jordan làm hai binh sĩ thiệt mạng đầu tháng này, Marjorie Taylor Greene công khai chỉ trích trên X. Ngay trong bộ máy Trump cũng thêm bi quan, còn mục tiêu chiến tranh Mỹ–Israel ngày càng lệch: Israel muốn tiếp tục chiến đấu, trong khi Trump gần đây thiên về ngoại giao. Dana Stroul của Viện Washington về Chính sách Cận Đông (Washington Institute for Near East Policy), từng là quan chức dân sự cao cấp phụ trách Trung Đông tại Lầu Năm Góc (Pentagon) dưới thời Biden, cho rằng nhiều quyết định gần đây của Trump không hẳn có lợi cho Israel: chấp thuận bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ, thỏa thuận hạt nhân dân sự với Ả Rập Xê Út thiếu một số cơ chế kiểm soát, gây sức ép buộc Israel rút khỏi Lebanon khi chưa bảo đảm vô hiệu hóa Hisbollah, và chính sách Syria khiến Israel lo ngại.
Netanjahu cần cuộc gặp để ổn định quan hệ với đồng minh chủ chốt, song khi ông đối mặt bầu cử lại vào tháng 10, cuộc hẹn này có thể đi kèm cái giá cao. Elisa Ewers, chuyên gia từng giữ các vị trí cao cấp trong chính phủ và Quốc hội Mỹ, nay là Fellow tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (Council on Foreign Relations), dự đoán Trump sẽ đòi Israel thuận theo đường lối Mỹ ở Lebanon, Gaza và các điểm nóng khác. Netanjahu chấp nhận rủi ro vì có thể bị Trump ép, dù bản thân việc bước vào Nhà Trắng đã là một thắng lợi biểu tượng. Bài viết gốc đăng trên Politico với sự cộng tác của Alex Gangitano, được dịch và biên tập.
Netanjahu dự kiến đến Nhà Trắng (White House) vào thứ Ba sau nhiều tháng chờ lời mời, trong bối cảnh quan hệ hai đồng minh lâu năm rạn nứt. Kể từ khi chiến tranh với Iran bùng nổ hồi tháng 2, ông chưa trở lại Washington. Theo Tạp chí Politico (Politico), ông thúc đẩy cuộc gặp từ tháng 4; đám tang người thân cận, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, mở ra cơ hội và lịch hẹn được chốt vào phút chót. Trọng tâm thảo luận dự kiến là leo thang xung đột với Iran và thỏa thuận hạt nhân dân sự Mỹ–Ả Rập Xê Út.
Phía Israel là bên đầu tiên công bố lịch; Trump chỉ nhắc lướt sự kiện trong một bài phát biểu tại tiệc phóng viên ở Nhà Trắng. Nhà Trắng không trả lời vì sao lời mời đến muộn hay nội dung chi tiết. Văn phòng Netanjahu nhấn mạnh hai bên đã gặp nhau nhiều lần gần đây, ca ngợi liên minh và cho biết sẽ bàn cách giành chiến thắng và kiến tạo hòa bình lâu dài.
Dù quan hệ căng thẳng, Chính phủ Trump đang triển khai chiến dịch quân sự mạnh với Iran theo hướng Netanjahu từng thúc giục: trong hai tuần qua Mỹ không kích hằng ngày, cuối tuần tạm ngừng; điều động nhóm tàu sân bay, kêu gọi công dân rời hơn chục nước trong khu vực và cân nhắc tái khởi động tác chiến chung quy mô lớn với Israel. Trump coi đòn đánh là đòn bẩy buộc Tehran đàm phán, tuyên bố trên Kênh Fox News (Fox News) sẽ “phá mọi cây cầu” nếu Iran không ngồi vào bàn. Netanjahu góp phần thúc đẩy các đòn đầu tiên; nếu không kéo được Tehran đàm phán hay mở lại eo biển Hormuz, ông có nguy cơ bị quy trách nhiệm.
Khi chiến tranh kéo dài, giọng điệu của Trump với Netanjahu trở nên gay gắt: tại thượng đỉnh G7 ở Pháp tháng 6, ông gọi Netanjahu “điên rồ”, văng tục về khả năng phán đoán rồi nói “không có tôi thì chẳng có Israel”. Hai người gặp riêng lần cuối vào tháng 2, khi Trump dự đoán cuộc chiến chỉ 4–5 tuần; nay đã gần 5 tháng. Mục tiêu của Trump đổi hướng nhiều lần, từ chặn chương trình hạt nhân và lật đổ chế độ sang ưu tiên mở lại eo biển Hormuz. Bản ghi nhớ ngừng bắn và đàm phán giữa Washington và Tehran đạt được tháng 6 đã đổ vỡ chỉ sau một tháng.
Tâm lý trong cơ sở ủng hộ MAGA xấu đi khi thương vong Mỹ tăng; sau vụ Iran tấn công ở Jordan làm hai binh sĩ thiệt mạng đầu tháng này, Marjorie Taylor Greene công khai chỉ trích trên X. Ngay trong bộ máy Trump cũng thêm bi quan, còn mục tiêu chiến tranh Mỹ–Israel ngày càng lệch: Israel muốn tiếp tục chiến đấu, trong khi Trump gần đây thiên về ngoại giao. Dana Stroul của Viện Washington về Chính sách Cận Đông (Washington Institute for Near East Policy), từng là quan chức dân sự cao cấp phụ trách Trung Đông tại Lầu Năm Góc (Pentagon) dưới thời Biden, cho rằng nhiều quyết định gần đây của Trump không hẳn có lợi cho Israel: chấp thuận bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ, thỏa thuận hạt nhân dân sự với Ả Rập Xê Út thiếu một số cơ chế kiểm soát, gây sức ép buộc Israel rút khỏi Lebanon khi chưa bảo đảm vô hiệu hóa Hisbollah, và chính sách Syria khiến Israel lo ngại.
Netanjahu cần cuộc gặp để ổn định quan hệ với đồng minh chủ chốt, song khi ông đối mặt bầu cử lại vào tháng 10, cuộc hẹn này có thể đi kèm cái giá cao. Elisa Ewers, chuyên gia từng giữ các vị trí cao cấp trong chính phủ và Quốc hội Mỹ, nay là Fellow tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (Council on Foreign Relations), dự đoán Trump sẽ đòi Israel thuận theo đường lối Mỹ ở Lebanon, Gaza và các điểm nóng khác. Netanjahu chấp nhận rủi ro vì có thể bị Trump ép, dù bản thân việc bước vào Nhà Trắng đã là một thắng lợi biểu tượng. Bài viết gốc đăng trên Politico với sự cộng tác của Alex Gangitano, được dịch và biên tập.
