Ảnh minh hoạ: ông Nguyễn Thái Ngọc. Minh hoạ AI

Với sự phát triển chóng mặt của trí tuệ nhân tạo (AI), ngày càng có nhiều chuyên gia đưa ra những dự báo mang tính cách mạng về tương lai của nền kinh tế và xã hội. Một trong những nhận định táo bạo nhất là: tiền sẽ không còn giữ vai trò quan trọng như ngày nay.

Nếu đây chỉ là quan điểm của các học giả, nhà tương lai học hay các nhà xã hội học, có lẽ phần lớn chúng ta sẽ chưa thực sự quan tâm. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, Elon Musk – người giàu nhất thế giới và cũng được xem là một trong những bộ óc  có ảnh hưởng nhất hiện nay – đã  đưa ra nhận định tương tự.

Theo Fortune, trong một cuộc trò chuyện với Peter Diamandis, Chủ tịch Quỹ XPrize, Elon Musk đã chia sẻ tầm nhìn của mình về tương lai. Ông cho rằng AI và robot sẽ sản xuất khối lượng hàng hóa và dịch vụ khổng lồ, vượt xa nhu cầu của con người. Khi đó, chi phí sản xuất sẽ giảm mạnh, nguồn cung trở nên dồi dào và tiền bạc sẽ dần mất đi vai trò hiện tại.

"Tôi nghĩ đến một thời điểm nào đó trong tương lai, tiền bạc sẽ không còn quan trọng nữa", Musk nhận định.

Khi Peter Diamandis hài hước hỏi rằng liệu có phải ngay lúc Musk trở thành nghìn tỷ phú thì tiền bạc lại bắt đầu mất giá trị hay không, Musk trả lời ngắn gọn: "Đúng vậy, gần như thế."

Theo Musk, trong tương lai số lượng robot có thể vượt xa số lượng con người. Khi đó, quy mô nền kinh tế sẽ không còn bị giới hạn bởi sức lao động của con người mà phụ thuộc vào năng suất của AI và robot. Sản lượng kinh tế toàn cầu có thể đạt tới mức chưa từng có trong lịch sử.

Điều này dẫn tới một số câu hỏi rất thú vị.

Liệu chúng ta có đang tiến gần hơn tới mô hình xã hội từng được mô tả bằng nguyên tắc: "làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu"?

Và khi đó, những nỗ lực không ngừng nghỉ của chúng ta ngày hôm nay để tích lũy tiền bạc,  và các loại tài sản khác liệu còn mang nhiều ý nghĩa như hiện nay hay không? Elon Musk thậm chí cho rằng trong một thế giới nơi AI và robot có thể tạo ra sự dư thừa vật chất ở quy mô chưa từng có, ngay cả khối tài sản hàng nghìn tỷ USD của ông cũng sẽ không còn mang nhiều ý nghĩa. 

Nếu AI có thể tạo ra gần như mọi thứ, thì thứ gì sẽ trở thành tài sản quý giá nhất của con người?

Nguyen Thai Ngoc
Praha