Tóm tắt
Tranh luận bùng lên khi Marine Le Pen khẳng định nếu đắc cử năm 2027, Pháp không thể tiếp tục hỗ trợ tài chính cho Ukraine, sau tối đa sáu tháng chuyển tiếp. Phía Emmanuel Macron phản bác, cho rằng lập trường đó đi ngược lợi ích quốc gia. Trọng tâm là câu hỏi Pháp thực sự chi bao nhiêu, với các ước tính dao động từ vài trăm triệu đến 26 tỷ EUR tùy cách tính.
Các con số khác nhau vì phạm vi khác nhau: cam kết hay đã giải ngân, quân sự hay dân sự, trực tiếp hay qua Liên minh châu Âu, viện trợ hay cho vay. Theo báo cáo thường niên, Bộ Quân lực (ministère des Armées) ước tính đến cuối 2024 tổng hỗ trợ là 8,6 tỷ EUR (5,9 tỷ quân sự trực tiếp, 0,4 tỷ quỹ song phương, 2,3 tỷ cho Cơ chế Hòa bình châu Âu (Facilité européenne pour la paix)). Nhưng báo cáo năm 2026 lại ghi 6,5 tỷ EUR tích lũy đến cuối 2025, tổng giảm dù thêm một năm, và không giải thích thay đổi phương pháp; cơ quan này cũng từ chối đưa ra con số rõ ràng khi được hỏi.
Nguồn độc lập từ Viện Kiel (Institut de Kiel) thống kê giai đoạn từ tháng 2/2022 đến mùa hè 2026 có 7,9 tỷ EUR hỗ trợ song phương của Pháp (6,2 tỷ quân sự, 0,9 tỷ nhân đạo, 0,8 tỷ tài chính). Nếu cộng phần đóng góp tương ứng của Pháp trong các chương trình của Liên minh châu Âu, ước khoảng 18,3 tỷ EUR, tổng đạt 26,2 tỷ EUR.
Khẳng định “6 tỷ EUR mỗi năm” chỉ đúng khi lấy phạm vi rộng nhất. Trải đều 26,2 tỷ EUR trên hơn bốn năm ra xấp xỉ 6 tỷ/năm, nhưng bao gồm phần qua Liên minh châu Âu và nhiều khoản là cho vay. Nếu chỉ tính hỗ trợ trực tiếp từ Pháp, tổng 7,9 tỷ EUR trong hơn bốn năm, tức dưới 2 tỷ/năm.
Lập luận “chỉ vài trăm triệu” dựa vào một số dòng ngân sách đối ngoại 2026 dưới 100 triệu EUR là không phản ánh toàn bộ. Riêng năm 2025, giá trị khí tài quân sự bàn giao (tính theo chi phí thay thế) đã là 940 triệu EUR. Trong toàn bộ thời gian chiến tranh, mọi thống kê đều vượt xa 1 tỷ EUR, nên nhận định này chỉ đúng với một vài khoản dân sự hẹp.
Một tin đồn khác cho rằng Pháp sẽ “một mình chi 140 tỷ” là sai: con số bắt nguồn từ cam kết tập thể của các thành viên châu Âu của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Canada, mỗi năm 70 tỷ EUR cho 2026 và 2027, chia cho nhiều nước. Ngoài ra, Liên minh châu Âu đã quyết định khoản vay 90 tỷ EUR cho Ukraine giai đoạn 2026–2027 (60 tỷ cho năng lực phòng thủ, 30 tỷ cho ngân sách), được tài trợ bằng vay chung của EU; Pháp chỉ chịu rủi ro theo tỷ lệ đóng góp ngân sách, khoảng 17–18%.
Về quy mô ngân sách, ngay ở kịch bản cao nhất khoảng 6 tỷ EUR/năm, hỗ trợ cho Ukraine chiếm gần 0,8% ngân sách Nhà nước 2026 là 750 tỷ EUR; so sánh, Giáo dục quốc gia là 89 tỷ EUR. Marine Le Pen cho rằng Pháp không còn khả năng tài chính; Emmanuel Macron nhấn mạnh hỗ trợ Ukraine là bảo vệ nước Pháp và cảnh báo việc “hạn chế” viện trợ sẽ dẫn đến một “hòa bình bất công”. Các con số giúp xác định phạm vi, nhưng không tự thân giải quyết tranh luận chính trị.
Các con số khác nhau vì phạm vi khác nhau: cam kết hay đã giải ngân, quân sự hay dân sự, trực tiếp hay qua Liên minh châu Âu, viện trợ hay cho vay. Theo báo cáo thường niên, Bộ Quân lực (ministère des Armées) ước tính đến cuối 2024 tổng hỗ trợ là 8,6 tỷ EUR (5,9 tỷ quân sự trực tiếp, 0,4 tỷ quỹ song phương, 2,3 tỷ cho Cơ chế Hòa bình châu Âu (Facilité européenne pour la paix)). Nhưng báo cáo năm 2026 lại ghi 6,5 tỷ EUR tích lũy đến cuối 2025, tổng giảm dù thêm một năm, và không giải thích thay đổi phương pháp; cơ quan này cũng từ chối đưa ra con số rõ ràng khi được hỏi.
Nguồn độc lập từ Viện Kiel (Institut de Kiel) thống kê giai đoạn từ tháng 2/2022 đến mùa hè 2026 có 7,9 tỷ EUR hỗ trợ song phương của Pháp (6,2 tỷ quân sự, 0,9 tỷ nhân đạo, 0,8 tỷ tài chính). Nếu cộng phần đóng góp tương ứng của Pháp trong các chương trình của Liên minh châu Âu, ước khoảng 18,3 tỷ EUR, tổng đạt 26,2 tỷ EUR.
Khẳng định “6 tỷ EUR mỗi năm” chỉ đúng khi lấy phạm vi rộng nhất. Trải đều 26,2 tỷ EUR trên hơn bốn năm ra xấp xỉ 6 tỷ/năm, nhưng bao gồm phần qua Liên minh châu Âu và nhiều khoản là cho vay. Nếu chỉ tính hỗ trợ trực tiếp từ Pháp, tổng 7,9 tỷ EUR trong hơn bốn năm, tức dưới 2 tỷ/năm.
Lập luận “chỉ vài trăm triệu” dựa vào một số dòng ngân sách đối ngoại 2026 dưới 100 triệu EUR là không phản ánh toàn bộ. Riêng năm 2025, giá trị khí tài quân sự bàn giao (tính theo chi phí thay thế) đã là 940 triệu EUR. Trong toàn bộ thời gian chiến tranh, mọi thống kê đều vượt xa 1 tỷ EUR, nên nhận định này chỉ đúng với một vài khoản dân sự hẹp.
Một tin đồn khác cho rằng Pháp sẽ “một mình chi 140 tỷ” là sai: con số bắt nguồn từ cam kết tập thể của các thành viên châu Âu của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Canada, mỗi năm 70 tỷ EUR cho 2026 và 2027, chia cho nhiều nước. Ngoài ra, Liên minh châu Âu đã quyết định khoản vay 90 tỷ EUR cho Ukraine giai đoạn 2026–2027 (60 tỷ cho năng lực phòng thủ, 30 tỷ cho ngân sách), được tài trợ bằng vay chung của EU; Pháp chỉ chịu rủi ro theo tỷ lệ đóng góp ngân sách, khoảng 17–18%.
Về quy mô ngân sách, ngay ở kịch bản cao nhất khoảng 6 tỷ EUR/năm, hỗ trợ cho Ukraine chiếm gần 0,8% ngân sách Nhà nước 2026 là 750 tỷ EUR; so sánh, Giáo dục quốc gia là 89 tỷ EUR. Marine Le Pen cho rằng Pháp không còn khả năng tài chính; Emmanuel Macron nhấn mạnh hỗ trợ Ukraine là bảo vệ nước Pháp và cảnh báo việc “hạn chế” viện trợ sẽ dẫn đến một “hòa bình bất công”. Các con số giúp xác định phạm vi, nhưng không tự thân giải quyết tranh luận chính trị.

