Tóm tắt
Hoa Kỳ bước vào bầu cử giữa kỳ sẽ định đoạt tương lai chính trị của Donald Trump: hoặc giữ đa số ở cả hai viện của Quốc hội Hoa Kỳ (Kongres Spojených států amerických) — Hạ viện Hoa Kỳ (Sněmovna reprezentantů) và Thượng viện Hoa Kỳ (Senát Spojených států amerických) — hoặc trở thành “vịt què” dưới tay đa số Dân chủ. Kịch bản thất bại hứa hẹn đẩy ông vào thế khó đoán hơn khi đối thủ thúc đẩy các thủ tục luận tội.
Chuyển dịch đối ngoại với Ukraine khó thay đổi nhiều ngay cả nếu Dân chủ thắng, tối đa chỉ là điều chỉnh giọng điệu; trọng tâm áp lực hơn nằm ở Iran khi giá năng lượng leo thang. Giá xăng trung bình tăng gần 40% lên 4,2 USD/galon và dầu diesel tăng 74% lên 6,3 USD/galon, tương đương hơn 50 korun/lít; thực phẩm cũng đắt đỏ, lạm phát xấp xỉ 4%, làm gia tăng bức xúc của cử tri.
Cả hai đảng đều đưa nhiều gương mặt thiên cực qua vòng sơ bộ, biến cuộc bỏ phiếu thành trưng cầu về Trump, người có tỷ lệ ủng hộ khoảng 30%. Nền tảng MAGA của ông xuất hiện rạn nứt vì vụ Jeffrey Epstein chưa được giải thích thỏa đáng và cuộc chiến ở Iran bị xem là đẩy giá dầu, gây hại cho ứng viên Cộng hòa. Nhiều khu trở nên sít sao, kể cả ở các bang đỏ như Texas, Kansas, Iowa, nơi Dân chủ có cơ hội hiếm hoi.
Tuy một số khu truyền thống “an bài”, chiến tranh ở Iran và chiến tranh thương mại với Trung Quốc làm nông dân Iowa thiệt hại vì phân bón và chi phí trồng ngô tăng. Tại Texas, James Talarico đối đầu Ken Paxton vướng cáo buộc lạm dụng quyền lực và vụ ly hôn tổn hại hình ảnh; nhiều ứng viên do Trump hậu thuẫn gây tranh cãi, khiến kết quả phụ thuộc vào mức huy động cử tri và khối do dự. Thăm dò cho thấy Cộng hòa dễ mất Hạ viện nhưng có thể thắng Thượng viện. Phía Dân chủ cũng có ứng viên gây tranh cãi như Abdul El-Sayed ở Michigan; phát biểu của người ủng hộ rằng Hoa Kỳ “đáng” vụ 11/9 gây bất lợi, và ở các cuộc đua sít sao, ứng viên ít cực đoan hơn có lợi thế.
Phản ứng trước thăm dò bất lợi, Trump hứa tặng 5 000 USD nếu Cộng hòa giữ đa số ở cả hai viện nhưng không nêu nguồn, đồng thời dọa không công nhận kết quả Thượng viện tại Alaska nếu Dân chủ thắng. Bên cạnh thông lệ 60 ngày trước bầu cử hạn chế điều tra mới, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (ministerstvo spravedlnosti) vẫn mở điều tra Ilhan Omar về nghi vấn khai man khi nhập tịch; dù bà an toàn ở khu Dân chủ, động thái gây nghi ngờ tính vô tư, trong khi chính bà đôi khi chạm ranh giới bài Do Thái.
Nếu Cộng hòa thua, Dân chủ nhiều khả năng thúc đẩy luận tội, khiến Trump càng khó lường. Ông nhắc đến khả năng tuyên bố tình trạng khẩn cấp để can thiệp vào quy trình bầu cử, làm gia tăng bất định về sự yên ổn của cuộc bỏ phiếu. Dẫu vậy, yếu tố quyết định vẫn là chi phí sinh hoạt leo thang tác động trực tiếp đến cử tri.
Chuyển dịch đối ngoại với Ukraine khó thay đổi nhiều ngay cả nếu Dân chủ thắng, tối đa chỉ là điều chỉnh giọng điệu; trọng tâm áp lực hơn nằm ở Iran khi giá năng lượng leo thang. Giá xăng trung bình tăng gần 40% lên 4,2 USD/galon và dầu diesel tăng 74% lên 6,3 USD/galon, tương đương hơn 50 korun/lít; thực phẩm cũng đắt đỏ, lạm phát xấp xỉ 4%, làm gia tăng bức xúc của cử tri.
Cả hai đảng đều đưa nhiều gương mặt thiên cực qua vòng sơ bộ, biến cuộc bỏ phiếu thành trưng cầu về Trump, người có tỷ lệ ủng hộ khoảng 30%. Nền tảng MAGA của ông xuất hiện rạn nứt vì vụ Jeffrey Epstein chưa được giải thích thỏa đáng và cuộc chiến ở Iran bị xem là đẩy giá dầu, gây hại cho ứng viên Cộng hòa. Nhiều khu trở nên sít sao, kể cả ở các bang đỏ như Texas, Kansas, Iowa, nơi Dân chủ có cơ hội hiếm hoi.
Tuy một số khu truyền thống “an bài”, chiến tranh ở Iran và chiến tranh thương mại với Trung Quốc làm nông dân Iowa thiệt hại vì phân bón và chi phí trồng ngô tăng. Tại Texas, James Talarico đối đầu Ken Paxton vướng cáo buộc lạm dụng quyền lực và vụ ly hôn tổn hại hình ảnh; nhiều ứng viên do Trump hậu thuẫn gây tranh cãi, khiến kết quả phụ thuộc vào mức huy động cử tri và khối do dự. Thăm dò cho thấy Cộng hòa dễ mất Hạ viện nhưng có thể thắng Thượng viện. Phía Dân chủ cũng có ứng viên gây tranh cãi như Abdul El-Sayed ở Michigan; phát biểu của người ủng hộ rằng Hoa Kỳ “đáng” vụ 11/9 gây bất lợi, và ở các cuộc đua sít sao, ứng viên ít cực đoan hơn có lợi thế.
Phản ứng trước thăm dò bất lợi, Trump hứa tặng 5 000 USD nếu Cộng hòa giữ đa số ở cả hai viện nhưng không nêu nguồn, đồng thời dọa không công nhận kết quả Thượng viện tại Alaska nếu Dân chủ thắng. Bên cạnh thông lệ 60 ngày trước bầu cử hạn chế điều tra mới, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (ministerstvo spravedlnosti) vẫn mở điều tra Ilhan Omar về nghi vấn khai man khi nhập tịch; dù bà an toàn ở khu Dân chủ, động thái gây nghi ngờ tính vô tư, trong khi chính bà đôi khi chạm ranh giới bài Do Thái.
Nếu Cộng hòa thua, Dân chủ nhiều khả năng thúc đẩy luận tội, khiến Trump càng khó lường. Ông nhắc đến khả năng tuyên bố tình trạng khẩn cấp để can thiệp vào quy trình bầu cử, làm gia tăng bất định về sự yên ổn của cuộc bỏ phiếu. Dẫu vậy, yếu tố quyết định vẫn là chi phí sinh hoạt leo thang tác động trực tiếp đến cử tri.