Tóm tắt
Các cuộc bầu cử quốc hội trước thời hạn tại Serbia đã kết thúc trong bối cảnh cử tri tham gia đông, nhiều người xem như cuộc trưng cầu về tương lai chính trị của Aleksandar Vučić. Giới quan sát trong và ngoài nước cảnh báo khả năng gian lận và lo ngại bạo lực hậu bầu cử. Kết quả sơ bộ dự kiến xuất hiện khoảng hai giờ sau khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa lúc 20:00.
Đài truyền hình N1 (N1) dẫn Ủy ban Bầu cử Trung ương (Ústřední volební komise) cho biết đến 14:00, hơn 46% cử tri đã bỏ phiếu, so với khoảng 32% cùng giờ trong cuộc bầu cử tháng 12/2023; đến 18:00, tỷ lệ đạt 64,9%, mức cao nhất từ khi Nam Tư tan rã năm 1992. Những người xếp hàng sẽ vẫn được bỏ phiếu sau 20:00. Tại trung tâm Bělehrad xuất hiện xe chuyên dụng và chốt chặn vì “lý do an ninh”, một số cảnh sát nói với Đài RFE/RL (RFE/RL). Ý kiến cử tri chia rẽ: có người đi sớm theo lời kêu gọi của sinh viên, có người tin chỉ Vučić mới bảo đảm hòa bình và việc làm, theo Hãng tin Reuters (Reuters).
Khoảng 6,4 triệu cử tri lựa chọn giữa 18 liên danh để bầu ra quốc hội 250 ghế, nhưng truyền thông nhận định đây chủ yếu là cuộc kiểm nghiệm vị thế của Vučić. Đối thủ chính của danh sách Jednotné Srbsko là Studentská kandidátka, nhận được sự ủng hộ của một phần phe đối lập trong và ngoài nghị viện. Theo Hãng tin Associated Press (AP), Vučić và vợ chờ gần hai giờ mới đến lượt bỏ phiếu ở Bělehrad; ông bày tỏ mong muốn ngày bầu cử yên ổn, hứa tôn trọng kết quả, và tuyên bố “vox populi, vox dei”, đồng thời nói đội ngũ sẽ công bố ước tính đáng tin cậy khoảng ba giờ sau khi đóng hòm phiếu.
Trước bầu cử, bầu không khí căng thẳng, và nếu kết quả sít sao, nguy cơ đôi bên đều tự nhận chiến thắng được nhắc tới, theo AP. Bối cảnh của cuộc bỏ phiếu là gần hai năm biểu tình chống chính phủ do sinh viên khởi xướng sau thảm kịch tháng 11/2024 ở Novi Sad khiến 16 người thiệt mạng vì sập mái che nhà ga; phong trào mở rộng thành yêu cầu điều tra tham nhũng, bảo đảm độc lập các thiết chế nhà nước và chấm dứt điều mà họ gọi là chế độ của Vučić.
Phóng viên của Đài Truyền hình Séc (ČT) Andreas Papadopulos cho biết hơn 16.000 quan sát viên giám sát bầu cử, song nhiều tổ chức báo cáo bất thường tại Novi Sad, Bělehrad và cả khu vực nông thôn. Ở Pančevo, theo N1, những người đàn ông đeo mặt nạ dùng gậy tấn công một số cử tri trẻ đang xếp hàng; cảnh sát nói vụ việc liên quan đến bầu cử. Tại Zaječar, cảnh sát kiểm tra nghi vấn mua bán phiếu.
Các tổ chức quốc tế từ trước bầu cử đã bày tỏ nghi ngờ về tính công bằng, dẫn các trường hợp đe dọa và theo dõi trái phép đối với phe đối lập. Theo các tổ chức phi chính phủ, thành viên phong trào sinh viên và những người phản đối Vučić là mục tiêu của tấn công mạng và phần mềm gián điệp tinh vi như Pegasus; nhà chức trách phủ nhận.
Vučić nắm quyền từ năm 2012, thắng cử tổng thống các năm 2017 và 2022, trong khi giới chỉ trích cáo buộc hạn chế truyền thông và đối lập. Cuối tháng 9, ông từ chức tổng thống và đứng đầu danh sách Jednotné Srbsko trong cuộc bầu cử trước thời hạn với tham vọng làm thủ tướng, do hiến pháp không cho phép nhiệm kỳ tổng thống tiếp theo. Các điểm bỏ phiếu mở từ 7:00 đến 20:00, và theo AP, kết quả chính thức không có trước thứ Hai.
Đài truyền hình N1 (N1) dẫn Ủy ban Bầu cử Trung ương (Ústřední volební komise) cho biết đến 14:00, hơn 46% cử tri đã bỏ phiếu, so với khoảng 32% cùng giờ trong cuộc bầu cử tháng 12/2023; đến 18:00, tỷ lệ đạt 64,9%, mức cao nhất từ khi Nam Tư tan rã năm 1992. Những người xếp hàng sẽ vẫn được bỏ phiếu sau 20:00. Tại trung tâm Bělehrad xuất hiện xe chuyên dụng và chốt chặn vì “lý do an ninh”, một số cảnh sát nói với Đài RFE/RL (RFE/RL). Ý kiến cử tri chia rẽ: có người đi sớm theo lời kêu gọi của sinh viên, có người tin chỉ Vučić mới bảo đảm hòa bình và việc làm, theo Hãng tin Reuters (Reuters).
Khoảng 6,4 triệu cử tri lựa chọn giữa 18 liên danh để bầu ra quốc hội 250 ghế, nhưng truyền thông nhận định đây chủ yếu là cuộc kiểm nghiệm vị thế của Vučić. Đối thủ chính của danh sách Jednotné Srbsko là Studentská kandidátka, nhận được sự ủng hộ của một phần phe đối lập trong và ngoài nghị viện. Theo Hãng tin Associated Press (AP), Vučić và vợ chờ gần hai giờ mới đến lượt bỏ phiếu ở Bělehrad; ông bày tỏ mong muốn ngày bầu cử yên ổn, hứa tôn trọng kết quả, và tuyên bố “vox populi, vox dei”, đồng thời nói đội ngũ sẽ công bố ước tính đáng tin cậy khoảng ba giờ sau khi đóng hòm phiếu.
Trước bầu cử, bầu không khí căng thẳng, và nếu kết quả sít sao, nguy cơ đôi bên đều tự nhận chiến thắng được nhắc tới, theo AP. Bối cảnh của cuộc bỏ phiếu là gần hai năm biểu tình chống chính phủ do sinh viên khởi xướng sau thảm kịch tháng 11/2024 ở Novi Sad khiến 16 người thiệt mạng vì sập mái che nhà ga; phong trào mở rộng thành yêu cầu điều tra tham nhũng, bảo đảm độc lập các thiết chế nhà nước và chấm dứt điều mà họ gọi là chế độ của Vučić.
Phóng viên của Đài Truyền hình Séc (ČT) Andreas Papadopulos cho biết hơn 16.000 quan sát viên giám sát bầu cử, song nhiều tổ chức báo cáo bất thường tại Novi Sad, Bělehrad và cả khu vực nông thôn. Ở Pančevo, theo N1, những người đàn ông đeo mặt nạ dùng gậy tấn công một số cử tri trẻ đang xếp hàng; cảnh sát nói vụ việc liên quan đến bầu cử. Tại Zaječar, cảnh sát kiểm tra nghi vấn mua bán phiếu.
Các tổ chức quốc tế từ trước bầu cử đã bày tỏ nghi ngờ về tính công bằng, dẫn các trường hợp đe dọa và theo dõi trái phép đối với phe đối lập. Theo các tổ chức phi chính phủ, thành viên phong trào sinh viên và những người phản đối Vučić là mục tiêu của tấn công mạng và phần mềm gián điệp tinh vi như Pegasus; nhà chức trách phủ nhận.
Vučić nắm quyền từ năm 2012, thắng cử tổng thống các năm 2017 và 2022, trong khi giới chỉ trích cáo buộc hạn chế truyền thông và đối lập. Cuối tháng 9, ông từ chức tổng thống và đứng đầu danh sách Jednotné Srbsko trong cuộc bầu cử trước thời hạn với tham vọng làm thủ tướng, do hiến pháp không cho phép nhiệm kỳ tổng thống tiếp theo. Các điểm bỏ phiếu mở từ 7:00 đến 20:00, và theo AP, kết quả chính thức không có trước thứ Hai.