Tóm tắt
Jean‑Luc Mélenchon và Nước Pháp Bất khuất (La France insoumise, LFI) tổ chức mít‑tinh tại Le Bourget (Seine‑Saint‑Denis) ngày 7/11/2026, thu hút khoảng 20.000 người. Sự kiện diễn ra sau khi bộ chương trình L’Avenir en commun bản mới với 1.069 đề xuất ra mắt. Khẩu hiệu, bài hát phản phát‑xít và thông điệp gửi “thanh niên Nước Pháp Mới” tạo bầu không khí quyết thắng.
Xuất hiện lúc 17 giờ, ông nhấn mạnh sức mạnh về số lượng và tuyên bố đang mở đường cho thay đổi chính trị lớn. Ông mời cả hội trường mặc niệm Pengo Bossio Wangi, nạn nhân vụ tấn công phân biệt chủng tộc ở Trappes, rồi lên án “sự búa rìu truyền thông mang tính kỳ thị” và sự dễ dãi của nhà nước. Mở đầu dành cho chống phân biệt chủng tộc: cam kết truy đuổi bằng mọi biện pháp hợp pháp, kêu gọi mỗi người biến phản kỳ thị thành việc cá nhân, và nói cần “giải phóng văn hóa” khỏi mầm mống phát‑xít; đồng thời khẳng định phải “thay đổi tất cả” trước chồng chất khủng hoảng, trước hết là khí hậu.
Ông mô tả nước Pháp đang “sôi sục xã hội”, ủng hộ các cuộc huy động của giới trẻ và muốn hạ bệ “dự án tự do kinh tế”, coi nền tảng tuyển sinh đại học Parcoursup (Parcoursup) và sự suy yếu của giáo dục công là biểu tượng. Ông hứa chi 10 tỷ EUR để cải tạo cơ sở vật chất và trao quyền bầu cử từ 16 tuổi. Về phản ứng của chính phủ với biểu tình, ông nói tới một giai đoạn “hấp hối macroniste”, lên án “bạo lực cảnh sát”, và gọi dự án của LFI là “bản cáo trạng 10 năm cách mạng tự do”. Ông cho rằng đã đến lúc đổi mới toàn diện.
Chuyển sang kinh tế, ông cho rằng mô hình toàn cầu hiện tại không còn chấp nhận được, dự báo “sụp đổ hệ thống tài chính quốc tế” và hứa “tháo dỡ những pháo đài của hệ thống thối nát”, trong khi các đảng hữu chỉ lặp lại “các bài thuốc tự do” đã tạo ra 1.200 tỷ thâm hụt và làm xói mòn thành quả xã hội. Ông công kích Tập hợp Quốc gia (Rassemblement national, RN) là lực lượng thù địch nhất với quyền xã hội, rồi nêu đối sách: kích cầu bằng tiêu dùng đại chúng và huy động hàng tỷ từ tiết kiệm hướng tới nhu cầu sinh thái – xã hội. Ngắn hạn, ông đề nghị lập tức chặn giá, tăng SMIC, lập chỉ số lương theo lạm phát và bảo đảm tiếp cận các nhu yếu phẩm.
Về địa‑chính trị, trước những chỉ trích từ phe xã hội‑dân chủ và Đảng Xanh (Les Ecologistes), ông khẳng định Pháp không nên ở trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hay tham gia “các cuộc chiến của Mỹ”, mà phải xây dựng một mặt trận không liên kết toàn cầu và theo đuổi “chủ nghĩa toàn cầu thay thế”. Ông kêu gọi giải trừ hạt nhân và vũ khí sinh học. Với chiến tranh ở Ukraine, ông nói sẽ thực sự tham gia giải quyết cuộc xâm lược của Nga, ám chỉ khả năng nhượng bộ lãnh thổ, nhất là tại Donbass, thông qua trưng cầu ý dân; còn với xung đột Israel‑Palestine, ông tuyên bố sẽ hành động để cứu trợ người Palestine, chống diệt chủng ở Gaza và chống sáp nhập Bờ Tây, thậm chí điều tàu Pháp hộ tống các đội thuyền dân sự nếu cần.
Ông coi trí tuệ nhân tạo là “thách thức sinh tồn”, cảnh báo nguy cơ Pháp thành “thuộc địa số của Mỹ” hay “công viên trung tâm dữ liệu”, và muốn áp đặt hoãn tạm thời với thiết bị nước ngoài. Về xã hội, ông nhắc lại mục tiêu “100% Sécu” trong y tế. Trên phương diện thể chế, ông cổ vũ một Đệ lục Cộng hòa đặt trên nền “chủ quyền nhân dân thường trực”.
Ở cấp độ Liên minh châu Âu, LFI đòi giảm 5 tỷ EUR phần đóng góp của Pháp năm 2027, không nhằm tiết kiệm mà để tạo thế mặc cả đổi các chính sách, sẵn sàng ưu tiên viện trợ phát triển và chủ quyền số thay vì quốc phòng; nếu không được đáp ứng, theo nghị sĩ Aurélien Taché, chính phủ LFI có thể đơn phương cắt giảm hoặc tạm ngừng đóng góp dù điều này là bất hợp pháp. Trước thăm dò bất lợi trước Marine Le Pen, ông cam kết chiến đấu “đến giây cuối cùng” và từ chối “giảm độ đối kháng”, khẳng định mình là người gìn giữ “đoàn kết dân tộc” trước cả nạn phân biệt chủng tộc lẫn bỏ mặc tự do kinh tế. Lựa chọn Le Bourget cũng mang tính biểu tượng, gợi lại bài diễn văn 2012 của François Hollande chống “thế giới tài chính” và cuộc vận động 1988 của François Mitterrand, nhân vật mà Mélenchon vẫn coi là nguồn cảm hứng trong bối cảnh ông từng có hơn ba thập niên gắn bó với Đảng Xã hội.
Xuất hiện lúc 17 giờ, ông nhấn mạnh sức mạnh về số lượng và tuyên bố đang mở đường cho thay đổi chính trị lớn. Ông mời cả hội trường mặc niệm Pengo Bossio Wangi, nạn nhân vụ tấn công phân biệt chủng tộc ở Trappes, rồi lên án “sự búa rìu truyền thông mang tính kỳ thị” và sự dễ dãi của nhà nước. Mở đầu dành cho chống phân biệt chủng tộc: cam kết truy đuổi bằng mọi biện pháp hợp pháp, kêu gọi mỗi người biến phản kỳ thị thành việc cá nhân, và nói cần “giải phóng văn hóa” khỏi mầm mống phát‑xít; đồng thời khẳng định phải “thay đổi tất cả” trước chồng chất khủng hoảng, trước hết là khí hậu.
Ông mô tả nước Pháp đang “sôi sục xã hội”, ủng hộ các cuộc huy động của giới trẻ và muốn hạ bệ “dự án tự do kinh tế”, coi nền tảng tuyển sinh đại học Parcoursup (Parcoursup) và sự suy yếu của giáo dục công là biểu tượng. Ông hứa chi 10 tỷ EUR để cải tạo cơ sở vật chất và trao quyền bầu cử từ 16 tuổi. Về phản ứng của chính phủ với biểu tình, ông nói tới một giai đoạn “hấp hối macroniste”, lên án “bạo lực cảnh sát”, và gọi dự án của LFI là “bản cáo trạng 10 năm cách mạng tự do”. Ông cho rằng đã đến lúc đổi mới toàn diện.
Chuyển sang kinh tế, ông cho rằng mô hình toàn cầu hiện tại không còn chấp nhận được, dự báo “sụp đổ hệ thống tài chính quốc tế” và hứa “tháo dỡ những pháo đài của hệ thống thối nát”, trong khi các đảng hữu chỉ lặp lại “các bài thuốc tự do” đã tạo ra 1.200 tỷ thâm hụt và làm xói mòn thành quả xã hội. Ông công kích Tập hợp Quốc gia (Rassemblement national, RN) là lực lượng thù địch nhất với quyền xã hội, rồi nêu đối sách: kích cầu bằng tiêu dùng đại chúng và huy động hàng tỷ từ tiết kiệm hướng tới nhu cầu sinh thái – xã hội. Ngắn hạn, ông đề nghị lập tức chặn giá, tăng SMIC, lập chỉ số lương theo lạm phát và bảo đảm tiếp cận các nhu yếu phẩm.
Về địa‑chính trị, trước những chỉ trích từ phe xã hội‑dân chủ và Đảng Xanh (Les Ecologistes), ông khẳng định Pháp không nên ở trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hay tham gia “các cuộc chiến của Mỹ”, mà phải xây dựng một mặt trận không liên kết toàn cầu và theo đuổi “chủ nghĩa toàn cầu thay thế”. Ông kêu gọi giải trừ hạt nhân và vũ khí sinh học. Với chiến tranh ở Ukraine, ông nói sẽ thực sự tham gia giải quyết cuộc xâm lược của Nga, ám chỉ khả năng nhượng bộ lãnh thổ, nhất là tại Donbass, thông qua trưng cầu ý dân; còn với xung đột Israel‑Palestine, ông tuyên bố sẽ hành động để cứu trợ người Palestine, chống diệt chủng ở Gaza và chống sáp nhập Bờ Tây, thậm chí điều tàu Pháp hộ tống các đội thuyền dân sự nếu cần.
Ông coi trí tuệ nhân tạo là “thách thức sinh tồn”, cảnh báo nguy cơ Pháp thành “thuộc địa số của Mỹ” hay “công viên trung tâm dữ liệu”, và muốn áp đặt hoãn tạm thời với thiết bị nước ngoài. Về xã hội, ông nhắc lại mục tiêu “100% Sécu” trong y tế. Trên phương diện thể chế, ông cổ vũ một Đệ lục Cộng hòa đặt trên nền “chủ quyền nhân dân thường trực”.
Ở cấp độ Liên minh châu Âu, LFI đòi giảm 5 tỷ EUR phần đóng góp của Pháp năm 2027, không nhằm tiết kiệm mà để tạo thế mặc cả đổi các chính sách, sẵn sàng ưu tiên viện trợ phát triển và chủ quyền số thay vì quốc phòng; nếu không được đáp ứng, theo nghị sĩ Aurélien Taché, chính phủ LFI có thể đơn phương cắt giảm hoặc tạm ngừng đóng góp dù điều này là bất hợp pháp. Trước thăm dò bất lợi trước Marine Le Pen, ông cam kết chiến đấu “đến giây cuối cùng” và từ chối “giảm độ đối kháng”, khẳng định mình là người gìn giữ “đoàn kết dân tộc” trước cả nạn phân biệt chủng tộc lẫn bỏ mặc tự do kinh tế. Lựa chọn Le Bourget cũng mang tính biểu tượng, gợi lại bài diễn văn 2012 của François Hollande chống “thế giới tài chính” và cuộc vận động 1988 của François Mitterrand, nhân vật mà Mélenchon vẫn coi là nguồn cảm hứng trong bối cảnh ông từng có hơn ba thập niên gắn bó với Đảng Xã hội.