Tóm tắt
Phong trào phản đối vì chi phí sinh hoạt tiếp tục sau ngày 5/11 với quy mô lớn (công đoàn nói 1,6 triệu người, Bộ Nội vụ nói 600.000). Lời kêu gọi huy động mới diễn ra ngày 6/11 và tiếp tục ngày 7/11; Sở Cảnh sát Paris (Préfecture de police de Paris) đã chấp thuận lộ trình từ République đến Nation. Văn phòng Thủ tướng (Matignon) thông báo tổ chức “hội nghị xã hội” vào thứ Hai với công đoàn và giới chủ, đồng thời gặp các công đoàn khu vực công; chính phủ cân nhắc tăng Smic để hạ nhiệt căng thẳng.
Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez cho biết 41 trường trung học bị phong tỏa ngày 6/11 (ít hơn hôm trước) và 154 người bị bắt; theo nguồn cảnh sát, 10.500 người tham gia 183 hành động ngoài Paris. Có học sinh bị thương và 16 thành viên lực lượng an ninh bị thương. Bộ Nội vụ Pháp (Ministère de l’Intérieur) tái triển khai 70.000 cảnh sát và hiến binh ngày 7/11, cấm tụ tập ở trung tâm nhiều thành phố, cảnh báo lời kêu gọi bạo lực trên mạng, huy động các đội môtô “centaures” và 15 xe phun nước, cùng kiểm tra diện rộng như cuối tháng 10.
Các hệ lụy pháp lý gia tăng: tổng kết ngày 5/11 có 642 người bị bắt và 112 thành viên lực lượng an ninh bị thương. Luật sư của ít nhất 18 người biểu tình bị thương sẽ đệ đơn lên Tòa Công lý của Cộng hòa (Cour de Justice de la République) nhắm vào Laurent Nuñez trong vòng ba tuần. Bộ trưởng Giáo dục Édouard Geffray nêu 0,5% trường trung học bị chặn sáng 6/11. Thứ Hai, Thủ tướng Sébastien Lecornu gặp đại diện học sinh, sinh viên, rồi họp Ủy ban cải cách Parcoursup (comité de réforme de Parcoursup) với sự tham dự của Édouard Geffray và Bộ trưởng Giáo dục đại học Philippe Baptiste; các công đoàn khu vực công được mời làm việc ngày 13/11. Bộ trưởng Lao động Jean-Pierre Farandou muốn vượt “ngưỡng” 1.500 € net cho Smic, cân nhắc nghị định và hỗ trợ chi phí cho doanh nghiệp.
Nhiều biện pháp địa phương được ban hành: tại Marseille, không áp dụng lệnh giới nghiêm cuối tuần nhưng cấm mọi tập hợp đòi quyền không khai báo, chỉ có một cuộc tuần hành khai báo đi vòng ngoại vi trung tâm. Ở Paris, một chặng ngắn như Rue de Rivoli bị chặn rồi giải tỏa; giao thông công cộng dự báo gián đoạn theo thông báo của Cơ quan Giao thông Paris (RATP). Chính quyền vùng cho phép các cửa hàng tại một số quận Paris mở cửa Chủ nhật ba tuần liên tiếp để hỗ trợ phục hồi sau các vụ cướp phá ngày 17–18/10; nhiều tiểu thương ở khu République nói là “nạn nhân thường xuyên”, ước mất doanh thu 20–70%.
Các sự cố an ninh–giáo dục nối tiếp: ở Strasbourg, một hình nộm CRS bị đốt, tỉnh trưởng báo tư pháp; quanh Toulouse, trường Henri-Matisse sơ tán vì nhiều điểm cháy; tại Lyon, cổng trường Édouard-Herriot bị phóng hỏa, 8 người bị bắt; ở Nancy, hiệu phó bị xịt bột bình cứu hỏa; Saint-Nazaire, Le Mans ghi nhận phong tỏa, có trường chuyển dạy trực tuyến. Tại Brest, công an yêu cầu ba trường cung cấp sổ ảnh nhận diện học sinh, khiến công đoàn lo ngại “lập hồ sơ” quy mô lớn và tuyên bố sẽ báo cáo Ủy ban quốc gia về tin học và quyền tự do (Commission nationale de l’informatique et des libertés - Cnil). Bốn học sinh/đã tốt nghiệp ở Goussainville bị triệu tập vì gây thiệt hại ước 69.000 €.
Giới báo chí phản ánh nhiều vụ việc: Thông tấn xã Pháp (Agence France-Presse - AFP) tố cáo bạo lực của lực lượng trật tự với phóng viên trong các cuộc biểu tình, nêu ca phóng viên ảnh gãy xương mác sau khi bị đánh; tòa soạn Ouest-France cho biết một phóng viên của mình bị xịt hơi cay ở Quimper. Cảnh sát quốc gia bác bỏ cáo buộc “lao vào sân hiên” tại Nantes, nói họ can thiệp để bảo vệ đồng đội bị tấn công. Hai nhà báo của Politis và Divergences chuẩn bị kiện vì bị đánh khi tác nghiệp ở Paris.
Yêu sách xã hội tiếp tục dồn dập: CFDT, qua Marylise Léon, đòi câu trả lời cụ thể và tăng Smic thêm 100 € net, cùng giải pháp cho khu vực công đang kém hấp dẫn; CGT nêu tăng lương, tăng điểm chỉ số và các biện pháp chống đắt đỏ, đáp ứng yêu sách của giới trẻ. Một số tiếng nói chính trị kêu gọi lập chỉ số lương theo lạm phát và chỉ ra mức tăng Smic của Pháp thấp hơn các nước lớn ở châu Âu; kinh tế gia Thomas Piketty nhấn mạnh ngân sách thực bình quân sinh viên sụt giảm mạnh. Ở bình diện châu Âu, các tổ chức của 7 nước kêu gọi huy động phối hợp ngày 20–22/11 xoay quanh quyền nhà ở và kiểm soát giá. Phong trào Gilets jaunes kêu gọi “6–7”, dự định tọa kháng tại Concorde nhưng bị Sở Cảnh sát Paris bác; họ tuyên bố sẽ bất tuân, trong khi khoảng 80 cuộc tập hợp dự kiến khắp Pháp vào 7/11 và 70.000 cảnh sát sẽ được huy động.
Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez cho biết 41 trường trung học bị phong tỏa ngày 6/11 (ít hơn hôm trước) và 154 người bị bắt; theo nguồn cảnh sát, 10.500 người tham gia 183 hành động ngoài Paris. Có học sinh bị thương và 16 thành viên lực lượng an ninh bị thương. Bộ Nội vụ Pháp (Ministère de l’Intérieur) tái triển khai 70.000 cảnh sát và hiến binh ngày 7/11, cấm tụ tập ở trung tâm nhiều thành phố, cảnh báo lời kêu gọi bạo lực trên mạng, huy động các đội môtô “centaures” và 15 xe phun nước, cùng kiểm tra diện rộng như cuối tháng 10.
Các hệ lụy pháp lý gia tăng: tổng kết ngày 5/11 có 642 người bị bắt và 112 thành viên lực lượng an ninh bị thương. Luật sư của ít nhất 18 người biểu tình bị thương sẽ đệ đơn lên Tòa Công lý của Cộng hòa (Cour de Justice de la République) nhắm vào Laurent Nuñez trong vòng ba tuần. Bộ trưởng Giáo dục Édouard Geffray nêu 0,5% trường trung học bị chặn sáng 6/11. Thứ Hai, Thủ tướng Sébastien Lecornu gặp đại diện học sinh, sinh viên, rồi họp Ủy ban cải cách Parcoursup (comité de réforme de Parcoursup) với sự tham dự của Édouard Geffray và Bộ trưởng Giáo dục đại học Philippe Baptiste; các công đoàn khu vực công được mời làm việc ngày 13/11. Bộ trưởng Lao động Jean-Pierre Farandou muốn vượt “ngưỡng” 1.500 € net cho Smic, cân nhắc nghị định và hỗ trợ chi phí cho doanh nghiệp.
Nhiều biện pháp địa phương được ban hành: tại Marseille, không áp dụng lệnh giới nghiêm cuối tuần nhưng cấm mọi tập hợp đòi quyền không khai báo, chỉ có một cuộc tuần hành khai báo đi vòng ngoại vi trung tâm. Ở Paris, một chặng ngắn như Rue de Rivoli bị chặn rồi giải tỏa; giao thông công cộng dự báo gián đoạn theo thông báo của Cơ quan Giao thông Paris (RATP). Chính quyền vùng cho phép các cửa hàng tại một số quận Paris mở cửa Chủ nhật ba tuần liên tiếp để hỗ trợ phục hồi sau các vụ cướp phá ngày 17–18/10; nhiều tiểu thương ở khu République nói là “nạn nhân thường xuyên”, ước mất doanh thu 20–70%.
Các sự cố an ninh–giáo dục nối tiếp: ở Strasbourg, một hình nộm CRS bị đốt, tỉnh trưởng báo tư pháp; quanh Toulouse, trường Henri-Matisse sơ tán vì nhiều điểm cháy; tại Lyon, cổng trường Édouard-Herriot bị phóng hỏa, 8 người bị bắt; ở Nancy, hiệu phó bị xịt bột bình cứu hỏa; Saint-Nazaire, Le Mans ghi nhận phong tỏa, có trường chuyển dạy trực tuyến. Tại Brest, công an yêu cầu ba trường cung cấp sổ ảnh nhận diện học sinh, khiến công đoàn lo ngại “lập hồ sơ” quy mô lớn và tuyên bố sẽ báo cáo Ủy ban quốc gia về tin học và quyền tự do (Commission nationale de l’informatique et des libertés - Cnil). Bốn học sinh/đã tốt nghiệp ở Goussainville bị triệu tập vì gây thiệt hại ước 69.000 €.
Giới báo chí phản ánh nhiều vụ việc: Thông tấn xã Pháp (Agence France-Presse - AFP) tố cáo bạo lực của lực lượng trật tự với phóng viên trong các cuộc biểu tình, nêu ca phóng viên ảnh gãy xương mác sau khi bị đánh; tòa soạn Ouest-France cho biết một phóng viên của mình bị xịt hơi cay ở Quimper. Cảnh sát quốc gia bác bỏ cáo buộc “lao vào sân hiên” tại Nantes, nói họ can thiệp để bảo vệ đồng đội bị tấn công. Hai nhà báo của Politis và Divergences chuẩn bị kiện vì bị đánh khi tác nghiệp ở Paris.
Yêu sách xã hội tiếp tục dồn dập: CFDT, qua Marylise Léon, đòi câu trả lời cụ thể và tăng Smic thêm 100 € net, cùng giải pháp cho khu vực công đang kém hấp dẫn; CGT nêu tăng lương, tăng điểm chỉ số và các biện pháp chống đắt đỏ, đáp ứng yêu sách của giới trẻ. Một số tiếng nói chính trị kêu gọi lập chỉ số lương theo lạm phát và chỉ ra mức tăng Smic của Pháp thấp hơn các nước lớn ở châu Âu; kinh tế gia Thomas Piketty nhấn mạnh ngân sách thực bình quân sinh viên sụt giảm mạnh. Ở bình diện châu Âu, các tổ chức của 7 nước kêu gọi huy động phối hợp ngày 20–22/11 xoay quanh quyền nhà ở và kiểm soát giá. Phong trào Gilets jaunes kêu gọi “6–7”, dự định tọa kháng tại Concorde nhưng bị Sở Cảnh sát Paris bác; họ tuyên bố sẽ bất tuân, trong khi khoảng 80 cuộc tập hợp dự kiến khắp Pháp vào 7/11 và 70.000 cảnh sát sẽ được huy động.