Bộ Giáo dục quốc gia (Ministère de l'Éducation nationale) dự báo đến 2035 số học sinh sẽ giảm 1,7 triệu, một “làn sóng địa chấn” theo lời Bộ trưởng Édouard Geffray. Ông kêu gọi tư duy lại “cung ứng trường lớp” dài hạn và ám chỉ nguyên tắc “không đóng trường nếu không có đồng ý của thị trưởng” có thể thay đổi, khi trao đổi với báo Le Parisien (Le Parisien).

Bậc mầm non và tiểu học chịu tác động nặng nhất với 933.000 học sinh giảm, tương đương -15,2%. Dự báo dựa trên các giả định sinh suất với ba kịch bản cao, thấp và trung bình; kịch bản trung bình cho rằng sinh suất giảm đến 2030 còn 1,5 con/phụ nữ rồi ổn định. Bản đồ kèm theo cho thấy các tỉnh giảm mạnh nhất theo kịch bản này.

Về tổ chức mạng lưới, ở nông thôn có thể gom lớp liên xã để thích ứng, còn đô thị cần rà soát “mạng lưới” trường lớp. Paris, nơi có mạng lưới trường, collège và lycée dày đặc, được dự báo mất 30% học sinh trong 10 năm, buộc phải điều chỉnh quy hoạch.

Ở bậc trung học, mức giảm nhẹ hơn nhưng vẫn lớn: 743.800 học sinh, tương đương -13,2%. Sự chênh lệch vùng đáng kể: Martinique giảm 21,3%, académie de Versailles giảm 7,4%, trong khi Guyane tăng 5,3% và Mayotte tăng 6,2%.

Công đoàn giáo viên trung học Snes-FSU (Snes-FSU) cảnh báo các dự báo không được trở thành cái cớ cho một “luật lập trình” cắt biên chế nhiều năm. Theo lập luận của họ, không thể mù quáng theo đà nhân khẩu vì còn bất bình đẳng xã hội, nghề dạy học ngày càng phức tạp và cần thêm người lớn đồng hành; bà Sophie Vénétitay nêu số liệu Dares từ 2025 rằng 300.000 giáo viên sẽ nghỉ hưu trước 2030, khi trao đổi với Hãng tin AFP (AFP).

Công đoàn giáo viên tiểu học SNUipp-FSU (SNUipp-FSU) cho rằng giữ nguyên biên chế sẽ giúp giảm sĩ số lớp. Nếu buộc phải đóng điểm trường, họ đề xuất tái bố trí giáo viên sang Mạng lưới hỗ trợ chuyên biệt cho học sinh gặp khó khăn (RASED). Trong bối cảnh 4.000 vị trí giáo viên công và tư dự kiến bị cắt vào mùa tựu trường 2026, các cuộc huy động phản đối đã diễn ra trên khắp lãnh thổ.

Phản hồi lại, Bộ trưởng Geffray cho rằng không cắt giảm lúc này chỉ là “đẩy rắc rối cho người kế nhiệm”. Ông hẹn các công đoàn ngày 21/4 cho phiên làm việc đầu tiên nhằm bàn thảo hướng xử lý trước biến động nhân khẩu học nêu trên.