Tóm tắt
Tại hội nghị thượng đỉnh không chính thức ở Dublin, lãnh đạo Liên minh châu Âu thống nhất để Đức, Pháp, Vương quốc Anh, Ý và Ba Lan cùng các thiết chế EU đại diện châu Âu trong đàm phán với Nga và Ukraina nhằm chấm dứt chiến tranh. Chủ tịch Hội đồng châu Âu (European Council) António Costa hoan nghênh mọi nỗ lực ngoại giao, còn Ursula von der Leyenová nhấn mạnh sự đoàn kết và mục tiêu cuối cùng là hòa bình cho Ukraina.
Đại diện cấp cao phụ trách đối ngoại của EU Kaja Kallasová cảnh báo nguy cơ rơi vào “cái bẫy” nghị sự của Nga nếu bàn rộng về kiến trúc an ninh, khẳng định ưu tiên trước hết là đạt lệnh ngừng bắn, thay vì các thỏa thuận an ninh bao quát.
Từ phía Hoa Kỳ, Jared Kushner ám chỉ Vladimir Putin sẵn sàng chấp nhận sự tham gia của châu Âu, song Moskva sau đó bác bỏ. DPA nhắc lại trước nay Đức, Pháp và Vương quốc Anh đóng vai trò chủ đạo trong nỗ lực ngoại giao châu Âu, với Ý và Ba Lan thường xuyên hậu thuẫn nhờ quy mô quân đội và kinh tế.
Các cuộc thảo luận ở Dublin xoay quanh vai trò của châu Âu trong hỗ trợ Ukraina và bảo vệ an ninh châu lục giữa các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian. Phía Mỹ gây lo ngại khi nêu ý tưởng xây dựng “kiến trúc an ninh” mới cho châu Âu tại Abu Dhabi; trong khi Putin từ lâu tìm cách thay đổi khuôn khổ hiện hữu và làm suy yếu Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương. Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói không cần bàn lại trật tự an ninh vì đã tồn tại.
Thủ tướng Slovakia Robert Fico hoan nghênh thỏa thuận về thành phần đại diện châu Âu, coi đây là “bước tiến lớn”. Ông nêu chi tiết phái đoàn gồm hai đại diện của Hội đồng châu Âu, một đại diện của Ủy ban châu Âu (European Commission) và đại diện của năm nước: Vương quốc Anh, Đức, Ba Lan, Ý, Pháp.
Theo Fico, thảo luận về “mandate” của phái đoàn sẽ còn tiếp tục tại cuộc gặp “liên minh những nước sẵn sàng” ở Berlin ngày 19/11, với Slovakia tham dự với tư cách quan sát viên. Ông dự báo đàm phán kết thúc chiến tranh sẽ rất khó khăn, nhưng châu Âu phải thể hiện đứng về phía hòa bình.
Fico lưu ý lệnh bắt giữ quốc tế đối với Putin có thể khiến các cuộc gặp cấp cao chỉ có thể diễn ra ngoài lãnh thổ EU hoặc ở nước không công nhận lệnh này. Bất đồng lãnh thổ cũng là trở ngại: Moskva đòi toàn bộ Donbas, còn Kyiv bác bỏ và muốn ngừng bắn theo đường ranh hiện tại. Slovakia sẽ tiếp tục hỗ trợ nhân đạo và có thể cung cấp thiết bị dọn dẹp hậu quả tấn công vào hạ tầng đường sắt, nhưng sẽ không tham gia khoản vay quân sự cho Ukraina.
Đại diện cấp cao phụ trách đối ngoại của EU Kaja Kallasová cảnh báo nguy cơ rơi vào “cái bẫy” nghị sự của Nga nếu bàn rộng về kiến trúc an ninh, khẳng định ưu tiên trước hết là đạt lệnh ngừng bắn, thay vì các thỏa thuận an ninh bao quát.
Từ phía Hoa Kỳ, Jared Kushner ám chỉ Vladimir Putin sẵn sàng chấp nhận sự tham gia của châu Âu, song Moskva sau đó bác bỏ. DPA nhắc lại trước nay Đức, Pháp và Vương quốc Anh đóng vai trò chủ đạo trong nỗ lực ngoại giao châu Âu, với Ý và Ba Lan thường xuyên hậu thuẫn nhờ quy mô quân đội và kinh tế.
Các cuộc thảo luận ở Dublin xoay quanh vai trò của châu Âu trong hỗ trợ Ukraina và bảo vệ an ninh châu lục giữa các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian. Phía Mỹ gây lo ngại khi nêu ý tưởng xây dựng “kiến trúc an ninh” mới cho châu Âu tại Abu Dhabi; trong khi Putin từ lâu tìm cách thay đổi khuôn khổ hiện hữu và làm suy yếu Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương. Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói không cần bàn lại trật tự an ninh vì đã tồn tại.
Thủ tướng Slovakia Robert Fico hoan nghênh thỏa thuận về thành phần đại diện châu Âu, coi đây là “bước tiến lớn”. Ông nêu chi tiết phái đoàn gồm hai đại diện của Hội đồng châu Âu, một đại diện của Ủy ban châu Âu (European Commission) và đại diện của năm nước: Vương quốc Anh, Đức, Ba Lan, Ý, Pháp.
Theo Fico, thảo luận về “mandate” của phái đoàn sẽ còn tiếp tục tại cuộc gặp “liên minh những nước sẵn sàng” ở Berlin ngày 19/11, với Slovakia tham dự với tư cách quan sát viên. Ông dự báo đàm phán kết thúc chiến tranh sẽ rất khó khăn, nhưng châu Âu phải thể hiện đứng về phía hòa bình.
Fico lưu ý lệnh bắt giữ quốc tế đối với Putin có thể khiến các cuộc gặp cấp cao chỉ có thể diễn ra ngoài lãnh thổ EU hoặc ở nước không công nhận lệnh này. Bất đồng lãnh thổ cũng là trở ngại: Moskva đòi toàn bộ Donbas, còn Kyiv bác bỏ và muốn ngừng bắn theo đường ranh hiện tại. Slovakia sẽ tiếp tục hỗ trợ nhân đạo và có thể cung cấp thiết bị dọn dẹp hậu quả tấn công vào hạ tầng đường sắt, nhưng sẽ không tham gia khoản vay quân sự cho Ukraina.

