Tóm tắt
Sau đe dọa mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump, các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt xung đột với Iran tiếp tục. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Qatar (Qatar Ministry of Foreign Affairs) Madschid al-Ansari nói các kênh trung gian đã tiến triển đáng kể và kỳ vọng sớm có giải pháp cho lưu thông tại eo biển Hormuz. Song song, tại Rome, Israel và Liban tiếp tục các cuộc trao đổi để triển khai thêm thỏa thuận an ninh song phương.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết có khả năng tái mở eo biển trong hôm nay hoặc ngày mai, kỳ vọng tàu thuyền được đi lại tự do. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói Bộ Ngoại giao Mỹ (U.S. Department of State) đang tham gia các cuộc thảo luận giữa Iran và Oman, đã có tiến bộ nhưng chưa đạt thỏa thuận cuối cùng. Phía Qatar cũng nhận định đột phá có thể đến trong vài ngày hoặc vài giờ. Trump gây sức ép nhằm đi tới giải pháp đàm phán, ưu tiên mở eo biển trước rồi mới bàn về chương trình hạt nhân Iran; hiện hai bên chỉ trao đổi qua trung gian, chưa tiếp xúc trực tiếp.
Iran đưa ra phương án “vòng tròn” cho tàu hàng: vào eo biển theo tuyến bắc qua lãnh hải Iran và rời theo tuyến nam qua lãnh hải Oman. Báo New York Times (The New York Times) dẫn nguồn Iran và Mỹ mô tả thêm chi tiết đề xuất này. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Mỹ bày tỏ dè dặt: giải pháp có thể bị xem là nhượng bộ và hiện còn nhiều thủy lôi Iran ở vùng biển Oman, đòi hỏi phải phối hợp với Tehran để đảm bảo hành lang an toàn.
Cách bố trí hai tuyến sẽ cho phép Iran kiểm soát tàu vào Vịnh Ba Tư, có thể từ chối tàu chiến, đồng thời mở đường thu phí qua lại. Đây là các điểm gây tranh luận trong nội bộ Mỹ khi cân nhắc giữa bảo đảm lưu thông hàng hải và hạn chế gia tăng ảnh hưởng của Iran tại eo biển chiến lược nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman.
Dù chưa có đụng độ trực tiếp Mỹ–Iran, một tàu hàng tiếp tục bị tấn công rạng sáng thứ Ba cách Al Chasab (Oman) khoảng 37 km về đông bắc, theo Hoạt động Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UK Maritime Trade Operations - UKMTO). Lưu lượng tàu qua eo Hormuz ngày thứ Hai chỉ còn 9 chiếc, giảm mạnh so với trung bình 16 chiếc/ngày tuần trước, theo nhà cung cấp dữ liệu Kpler (Kpler). Ở Bab al-Mandab, đe dọa và tấn công từ lực lượng Houthi tại Yemen nhắm vào Saudi Arabia tiếp tục làm gián đoạn tuyến hàng hải.
Xung đột được gọi là “chiến tranh với Iran” cũng làm leo thang va chạm giữa Israel và lực lượng Hezbollah thân Iran tại Liban, khiến hơn 4.000 người thiệt mạng theo giới chức địa phương. Israel và Liban lần đầu sau nhiều thập kỷ tiến hành đàm phán chính trị trực tiếp, với vòng mới tại Rome bàn việc triển khai thỏa thuận an ninh, trong đó hệ thống đường hầm ngầm của Hezbollah là trọng tâm. Washington làm trung gian, hướng tới một lộ trình giải quyết tách khỏi ảnh hưởng trực tiếp của Iran; Hezbollah không tham gia đàm phán. Khung thỏa thuận mới nhất dự kiến Israel rút quân khỏi Nam Liban và giải trừ vũ khí Hezbollah, nhưng chưa điểm nào được thực thi; đây là vòng đàm phán thứ bảy và dự kiến kéo dài đến thứ Năm.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết có khả năng tái mở eo biển trong hôm nay hoặc ngày mai, kỳ vọng tàu thuyền được đi lại tự do. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói Bộ Ngoại giao Mỹ (U.S. Department of State) đang tham gia các cuộc thảo luận giữa Iran và Oman, đã có tiến bộ nhưng chưa đạt thỏa thuận cuối cùng. Phía Qatar cũng nhận định đột phá có thể đến trong vài ngày hoặc vài giờ. Trump gây sức ép nhằm đi tới giải pháp đàm phán, ưu tiên mở eo biển trước rồi mới bàn về chương trình hạt nhân Iran; hiện hai bên chỉ trao đổi qua trung gian, chưa tiếp xúc trực tiếp.
Iran đưa ra phương án “vòng tròn” cho tàu hàng: vào eo biển theo tuyến bắc qua lãnh hải Iran và rời theo tuyến nam qua lãnh hải Oman. Báo New York Times (The New York Times) dẫn nguồn Iran và Mỹ mô tả thêm chi tiết đề xuất này. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Mỹ bày tỏ dè dặt: giải pháp có thể bị xem là nhượng bộ và hiện còn nhiều thủy lôi Iran ở vùng biển Oman, đòi hỏi phải phối hợp với Tehran để đảm bảo hành lang an toàn.
Cách bố trí hai tuyến sẽ cho phép Iran kiểm soát tàu vào Vịnh Ba Tư, có thể từ chối tàu chiến, đồng thời mở đường thu phí qua lại. Đây là các điểm gây tranh luận trong nội bộ Mỹ khi cân nhắc giữa bảo đảm lưu thông hàng hải và hạn chế gia tăng ảnh hưởng của Iran tại eo biển chiến lược nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman.
Dù chưa có đụng độ trực tiếp Mỹ–Iran, một tàu hàng tiếp tục bị tấn công rạng sáng thứ Ba cách Al Chasab (Oman) khoảng 37 km về đông bắc, theo Hoạt động Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UK Maritime Trade Operations - UKMTO). Lưu lượng tàu qua eo Hormuz ngày thứ Hai chỉ còn 9 chiếc, giảm mạnh so với trung bình 16 chiếc/ngày tuần trước, theo nhà cung cấp dữ liệu Kpler (Kpler). Ở Bab al-Mandab, đe dọa và tấn công từ lực lượng Houthi tại Yemen nhắm vào Saudi Arabia tiếp tục làm gián đoạn tuyến hàng hải.
Xung đột được gọi là “chiến tranh với Iran” cũng làm leo thang va chạm giữa Israel và lực lượng Hezbollah thân Iran tại Liban, khiến hơn 4.000 người thiệt mạng theo giới chức địa phương. Israel và Liban lần đầu sau nhiều thập kỷ tiến hành đàm phán chính trị trực tiếp, với vòng mới tại Rome bàn việc triển khai thỏa thuận an ninh, trong đó hệ thống đường hầm ngầm của Hezbollah là trọng tâm. Washington làm trung gian, hướng tới một lộ trình giải quyết tách khỏi ảnh hưởng trực tiếp của Iran; Hezbollah không tham gia đàm phán. Khung thỏa thuận mới nhất dự kiến Israel rút quân khỏi Nam Liban và giải trừ vũ khí Hezbollah, nhưng chưa điểm nào được thực thi; đây là vòng đàm phán thứ bảy và dự kiến kéo dài đến thứ Năm.
