Tóm tắt
Isaac Herzog tới Iași dự lễ tưởng niệm 85 năm Pogrom Iași, với an ninh tăng cường quanh Nghĩa trang Do Thái (Cimitirul Evreiesc) và trên lộ trình đoàn. Tòa thị chính Iași (Primăria Iași) chuẩn bị gần ba tuần: trải nhựa đường vào, chỉnh trang không gian công cộng, lắp cột đèn. Mức độ bảo vệ được so sánh với chuyến thăm năm 2019 của Giáo hoàng Phanxicô.
Herzog hạ cánh khoảng 10:00 bằng chuyên cơ Wing of Zion, Boeing 767, rồi tới khu Păcurari, nơi ông được đón bởi Chủ tịch Thượng viện Romania (Senatul) Mircea Abrudean và lãnh đạo địa phương. Nghi lễ hơn một giờ gồm quốc ca, cầu nguyện tưởng niệm, cải táng các nạn nhân mới phát hiện trong hố chôn tập thể và đặt vòng hoa. Ông nhấn mạnh nghĩa vụ gìn giữ ký ức, nhắc Naftali Herz Imber viết bản đầu tiên của Hatikvah – Hy vọng tại Iași, và vai trò của người Do Thái Romania như chiếc cầu nối với Israel. Nắng nóng khiến một số người, gồm cả quân nhân Lữ đoàn Cận vệ 30 “Mihai Viteazul” (Brigada 30 Gardă „Mihai Viteazul”), cần hỗ trợ y tế.
Công tác hạ tầng tập trung vào tuyến vào nghĩa trang dài khoảng 800 m, được trải nhựa nhanh, gia cố nền và mở rộng cục bộ, khác với các năm trước chỉ vá ổ gà. Một số cư dân ghi nhận chất lượng nền tốt nhưng tiếc chưa có vỉa hè. Khu vực quanh nghĩa trang phát triển bất động sản nhanh trong thập kỷ qua, song hạ tầng đường xá còn thiếu, một số tuyến do nhà đầu tư tự làm; bổ sung còn có bó vỉa, sơn kẻ và vệ sinh mặt đường, chăm sóc mảng xanh.
Khu lễ đặt tại bãi đỗ trước nghĩa trang, dựng sân khấu, lều, ghế… Huy động trang thiết bị từ nhiều đơn vị thuộc đô thị, khu giải trí và thiết chế văn hóa; công nhân cho biết đã làm bốn ngày cho sự kiện kéo dài hơn một giờ, rồi tiếp tục tháo dỡ giữa thời tiết nắng gắt.
An ninh siết chặt từ ba giờ trước lễ với hiến binh, cảnh sát và các lực lượng khác; trước đó, sĩ quan tình báo Romania và Israel rà soát kỹ, bay drone trinh sát. Trên đường Aleea Cimitir Evreiesc thiết lập nhiều chốt kiểm soát; Cơ quan Bảo vệ và Cảnh vệ (Serviciul de Protecție și Pază - SPP) cùng sĩ quan bảo vệ Israel triển khai, có tổ bám nóc tòa nhà hành chính và đội chiến thuật mang hỏa lực mạnh. Do rủi ro cao liên quan khủng bố, biểu tình và căng thẳng Trung Đông, lịch trình không công bố chi tiết; phần công khai dưới 90 phút, nhưng Herzog lưu lại Iași khoảng sáu giờ, dùng bữa trưa với lãnh đạo địa phương tại một khách sạn trung tâm và thăm Bảo tàng Pogrom (Muzeul Pogromului).
Chuyến thăm của Herzog nằm trong số rất ít chuyến thăm cấp nguyên thủ tới Iași sau Cách mạng 1989. Ngoài các tổng thống Moldova và Giáo hoàng Phanxicô, Iași từng đón Tổng thống Pháp François Mitterrand năm 1991, người đầu tiên từ phương Tây thăm Romania sau khi chế độ cộng sản sụp đổ, và khai trương Trung tâm Văn hóa Pháp tại Iași (Centrul Cultural Francez din Iași).
Herzog hạ cánh khoảng 10:00 bằng chuyên cơ Wing of Zion, Boeing 767, rồi tới khu Păcurari, nơi ông được đón bởi Chủ tịch Thượng viện Romania (Senatul) Mircea Abrudean và lãnh đạo địa phương. Nghi lễ hơn một giờ gồm quốc ca, cầu nguyện tưởng niệm, cải táng các nạn nhân mới phát hiện trong hố chôn tập thể và đặt vòng hoa. Ông nhấn mạnh nghĩa vụ gìn giữ ký ức, nhắc Naftali Herz Imber viết bản đầu tiên của Hatikvah – Hy vọng tại Iași, và vai trò của người Do Thái Romania như chiếc cầu nối với Israel. Nắng nóng khiến một số người, gồm cả quân nhân Lữ đoàn Cận vệ 30 “Mihai Viteazul” (Brigada 30 Gardă „Mihai Viteazul”), cần hỗ trợ y tế.
Công tác hạ tầng tập trung vào tuyến vào nghĩa trang dài khoảng 800 m, được trải nhựa nhanh, gia cố nền và mở rộng cục bộ, khác với các năm trước chỉ vá ổ gà. Một số cư dân ghi nhận chất lượng nền tốt nhưng tiếc chưa có vỉa hè. Khu vực quanh nghĩa trang phát triển bất động sản nhanh trong thập kỷ qua, song hạ tầng đường xá còn thiếu, một số tuyến do nhà đầu tư tự làm; bổ sung còn có bó vỉa, sơn kẻ và vệ sinh mặt đường, chăm sóc mảng xanh.
Khu lễ đặt tại bãi đỗ trước nghĩa trang, dựng sân khấu, lều, ghế… Huy động trang thiết bị từ nhiều đơn vị thuộc đô thị, khu giải trí và thiết chế văn hóa; công nhân cho biết đã làm bốn ngày cho sự kiện kéo dài hơn một giờ, rồi tiếp tục tháo dỡ giữa thời tiết nắng gắt.
An ninh siết chặt từ ba giờ trước lễ với hiến binh, cảnh sát và các lực lượng khác; trước đó, sĩ quan tình báo Romania và Israel rà soát kỹ, bay drone trinh sát. Trên đường Aleea Cimitir Evreiesc thiết lập nhiều chốt kiểm soát; Cơ quan Bảo vệ và Cảnh vệ (Serviciul de Protecție și Pază - SPP) cùng sĩ quan bảo vệ Israel triển khai, có tổ bám nóc tòa nhà hành chính và đội chiến thuật mang hỏa lực mạnh. Do rủi ro cao liên quan khủng bố, biểu tình và căng thẳng Trung Đông, lịch trình không công bố chi tiết; phần công khai dưới 90 phút, nhưng Herzog lưu lại Iași khoảng sáu giờ, dùng bữa trưa với lãnh đạo địa phương tại một khách sạn trung tâm và thăm Bảo tàng Pogrom (Muzeul Pogromului).
Chuyến thăm của Herzog nằm trong số rất ít chuyến thăm cấp nguyên thủ tới Iași sau Cách mạng 1989. Ngoài các tổng thống Moldova và Giáo hoàng Phanxicô, Iași từng đón Tổng thống Pháp François Mitterrand năm 1991, người đầu tiên từ phương Tây thăm Romania sau khi chế độ cộng sản sụp đổ, và khai trương Trung tâm Văn hóa Pháp tại Iași (Centrul Cultural Francez din Iași).
