Văn phòng Kiểm toán Tối cao (Nejvyšší kontrolní úřad) kết luận Cộng hòa Séc hiện chưa sẵn sàng cho việc xây dựng hiệu quả mạng lưới đường sắt cao tốc dự kiến hoàn thành khoảng năm 2050. Nhà nước chưa tạo đủ điều kiện thực thi, chưa xác định nguồn tài chính, đàm phán kết nối với các nước láng giềng chưa hoàn tất và các lợi ích kỳ vọng chưa được chứng minh đầy đủ; các khoản tiết kiệm chi phí dự báo có thể thấp hơn đáng kể hoặc không xảy ra.

Cơ quan này kiểm tra việc sử dụng tiền cho công tác chuẩn bị các tuyến nhanh giai đoạn 2020 đến tháng 10/2025 tại Bộ Giao thông vận tải (Ministerstvo dopravy) và Cơ quan Quản lý Đường sắt (Správa železnic). Thời kỳ này gồm nhiệm kỳ bộ trưởng Karel Havlíček (ANO) rồi đến Martin Kupka (ODS). Bộ Giao thông vận tải phản hồi rằng kết luận đã lỗi thời vì dự án nhanh đã được cập nhật.

Theo cơ quan kiểm toán, để đạt lợi ích tiết kiệm thời gian cần có các tuyến hoàn chỉnh và hiện đại hóa nhà ga, nhưng nút đường sắt Praha dự kiến chỉ được hiện đại hóa vào năm 2047, trong khi tuyến cao tốc Praha–Brno đặt mục tiêu vận hành ngay từ năm 2036, tạo ra độ vênh về tiến độ.

Mục tiêu phát triển vùng mâu thuẫn với rút ngắn thời gian chạy do cần có các điểm dừng và nhánh rẽ; theo Tòa Thẩm kế châu Âu (European Court of Auditors), mỗi ga trung gian có thể kéo dài thời gian hành trình trung bình 4–12 phút. Tại thời điểm kiểm tra, chưa có hiệp định quốc tế nào có hiệu lực về các kết nối xuyên biên giới mới. Bộ Giao thông vận tải cho biết nay tập trung xây mạng lưới trục xương sống kết nối các hướng chính với các hành lang châu Âu để giảm tổng chi phí, dễ phân kỳ và tài trợ; cùng Cơ quan Quản lý Đường sắt tiếp tục đàm phán với đối tác nước ngoài, trong đó có biên bản ghi nhớ giữa bộ trưởng giao thông Séc và Slovakia nhằm thuận lợi hóa rút vốn EU.

Kiểm toán cũng rà soát 15 gói thầu phục vụ chuẩn bị các tuyến nhanh trị giá 2,5 tỷ korun và ghi nhận tình trạng tăng giá trúng thầu tới 126%. Theo cơ quan này, thay đổi Luật đấu thầu năm 2023 đã bỏ trần tăng giá 30% đối với gói thầu vượt ngưỡng, khiến quy trình đấu thầu mang tính hình thức, làm méo mó thị trường và tạo tiền đề chi tiêu kém hiệu quả.

Về chi phí, mức đầu tư tối thiểu cho mạng lưới cao tốc ước 737 tỷ korun; đến giữa năm ngoái, Cơ quan Quản lý Đường sắt đã chi 5,6 tỷ korun cho chuẩn bị. Dù chính phủ không thể tự trang trải từ nguồn lực nội địa, đến tháng 10 năm ngoái vẫn chưa xác định được nguồn tài chính. Bộ Giao thông vận tải cho biết tổng chi cho mạng lưới cơ bản đã giảm từ 1,2 nghìn tỷ korun xuống còn một nửa, đồng thời đàm phán hỗ trợ của Liên minh châu Âu và chuẩn bị các nguồn thay thế như PPP; mức đồng tài trợ EU dự kiến được các nước biết vào mùa thu năm nay và sẽ quyết định tiến độ các dự án.

Bộ Giao thông vận tải nhấn mạnh toàn bộ các tuyến cao tốc đang chuẩn bị đều được quy định trong mạng lưới TEN-T của Liên minh châu Âu, một văn bản mang tính ràng buộc tại Séc cũng như các nước láng giềng.