Không khí từng nồng ấm giữa Marine Le Pen và Vladimir Putin đã nguội hẳn: lãnh đạo Tập hợp Quốc gia (Rassemblement national) cùng Jordan Bardella nay chỉ trích các “hành động thù địch” của Nga ở châu Âu. Bước ngoặt quan trọng được gắn với cuộc xâm lược Ukraine năm 2022, sau đó đảng cố tránh nhãn “thân Nga”.

Tại cuộc họp ở Phủ Tổng thống Pháp (Élysée) về Ukraine và các mối đe dọa hỗn hợp, Marine Le Pen không dự; Jordan Bardella đại diện Rassemblement national tham gia cùng lãnh đạo chính trị, quân sự và tình báo. Cựu đại sứ tại Nga Jean de Gliniasty (Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược – Institut de relations internationales et stratégiques) cho rằng đây không phải “lỗi”, vì đảng vẫn được đại diện cấp cao; nhiều ứng viên khác cũng vắng mặt. Sự vắng mặt giúp Le Pen giữ khoảng cách với cử tri của mình.

Ngay hôm sau, Marine Le Pen và Jordan Bardella ra tuyên bố chung lên án việc Nga đặt tài sản của doanh nghiệp châu Âu dưới quản lý và cảnh báo Moskva không thể “định đoạt” chính sách Pháp bằng đe dọa hay gây bất ổn. Họ nhấn mạnh không để bất kỳ hành động can thiệp nào khiến Pháp “tạo thuận lợi” cho mục tiêu chiến tranh của Nga tại Ukraine.

Quá khứ lại khác hẳn: năm 2014, Marine Le Pen bày tỏ “ngưỡng mộ” Vladimir Putin và Rassemblement national nhận khoản vay 9 triệu EUR từ Ngân hàng First Czech-Russian Bank (First Czech-Russian Bank) đặt tại Moskva. Năm 2017, bà gặp Putin tại Điện Kremlin (Kremlin), chỉ trích các biện pháp trừng phạt và nói quan điểm về Ukraine trùng với Nga; năm 2020, nghị sĩ châu Âu Hélène Laporte ca ngợi cuộc trưng cầu sửa hiến pháp ở Nga. Jean de Gliniasty thừa nhận giai đoạn “gần gũi” này kết thúc khi chiến tranh toàn diện nổ ra năm 2022; Jordan Bardella sau đó nói về “sự ngây thơ tập thể”.

Tháng 9 vừa rồi, Phó chủ tịch Louis Aliot phát biểu trên kênh BFMTV (BFMTV) rằng nếu nắm quyền, đảng có thể “khóa van” hỗ trợ Kiev vì nguồn lực trong nước căng thẳng, khơi lại câu hỏi về chính sách Nga của Le Pen nếu vào Điện Élysée. Jordan Bardella nhanh chóng nói Pháp vẫn “tôn trọng cam kết”, nhưng không hứa chi tiền ngoài khả năng. Marine Le Pen kêu gọi một “hội nghị lớn vì hòa bình” trên X, rồi trên kênh LCI (LCI) nêu Pháp “không thể” duy trì hỗ trợ tài chính ở mức hiện tại, song vẫn để ngỏ cung cấp trang bị hoặc huấn luyện.

Định hình chính sách tương lai vì thế không đơn giản. Tuyên bố cuối tuần khẳng định lập trường cứng rắn với can thiệp của Nga, đồng thời đề xuất tăng “kênh đối thoại ngoại giao” với Moskva và xem xét lại quy mô viện trợ cho Kiev. Theo Jean de Gliniasty, điều này phản ánh tư duy chủ quyền: tách biệt giữa lên án hành động của Nga, duy trì đối thoại với Kremlin và điều chỉnh mức dấn thân của Pháp.

Tóm lại, sự “ấm áp” của những năm trước đã phai. Rassemblement national hiện kết hợp phê phán Nga với ưu tiên lợi ích và chi phí của Pháp, để ngỏ đối thoại và điều chỉnh viện trợ Ukraine. Câu hỏi còn lại là nếu bước vào Élysée, họ sẽ dứt khoát “đoạn tuyệt” hay chỉ chọn một cuộc “ly thân” có kiểm soát.