Tóm tắt
Vladimir Putin đồng ý để đại diện châu Âu có mặt tại vòng đàm phán hòa bình tiếp theo về Ukraine, theo thông tin từ một phái viên Mỹ, đồng thời yêu cầu Washington làm rõ với các đồng minh châu Âu liệu họ muốn hòa bình hay chiến tranh. Quyết định này được xem như bước tiến tiềm năng, nhưng khác biệt sâu sắc giữa Moskva và các thủ đô châu Âu về cách chấm dứt cuộc xung đột gần 5 năm khiến lộ rõ khó khăn phía trước.
Steve Witkoff nói “người châu Âu sẽ tham gia cuộc họp tiếp theo”, gọi đây là thời khắc rất quan trọng, sau cuộc gặp với Putin tại Điện Kremlin (Kremlin). Cùng với Jared Kushner, ông bay sang Ireland gặp Volodimir Zelenski; nhà lãnh đạo Ukraine hoan nghênh vòng đàm phán mới có châu Âu tham dự, nhưng đồng thời ám chỉ căng thẳng khi cho biết các hạn chế mới đang ảnh hưởng hệ thống liên lạc vệ tinh do Mỹ sản xuất và cho rằng cách Hoa Kỳ bàn với Nga về một trật tự an ninh châu Âu mới là “hơi lạ”.
Trong trao đổi tại Moskva, Jared Kushner nói Washington nhận thấy “sự thay đổi lớn” từ phía châu Âu và tin việc mở rộng bàn đàm phán sẽ không cản trở tiến triển. Putin khẳng định Nga luôn sẵn sàng đối thoại với Liên minh châu Âu, nhưng cho rằng chính châu Âu đã cắt kênh liên lạc; ông cảnh báo ý tưởng đưa quân phương Tây vào Ukraine sau khi ký thỏa thuận hòa bình sẽ khiến chiến sự bùng phát lại vì Nga coi đó là mối đe dọa an ninh, và yêu cầu Mỹ phối hợp với đồng minh châu Âu để xác định lựa chọn giữa hòa bình hay chiến tranh.
Sau cuộc gặp, Iuri Ușakov không xác nhận châu Âu sẽ tham gia vòng tới và nhận định lập trường hiện tại của họ là “công thức cho một cuộc chiến vô tận”. Sau cuộc trao đổi ngắn ở Dublin, Zelenski vẫn hoan nghênh sự hiện diện của châu Âu và kỳ vọng chương trình nghị sự sẽ có biện pháp hướng tới hạ nhiệt xung đột và một lệnh ngừng bắn, nhấn mạnh cần “tháo gỡ mọi thứ” và xây dựng chương trình cho bất kỳ hình thức hạ nhiệt nào.
Đầu tuần, các cuộc đàm phán ba bên tại Abu Dhabi đánh dấu đối thoại trực tiếp do Mỹ làm trung gian đầu tiên giữa Nga và Ukraine trong 9 tháng. Hai bên ghi nhận một số tiến triển nhưng bất đồng lớn vẫn tồn tại, đặc biệt về vấn đề lãnh thổ: Nga kiểm soát khoảng 1/5 lãnh thổ Ukraine, trong khi Kyiv bác bỏ việc nhượng lại phần còn lại của vùng Donbas.
Zelenski cho biết gián đoạn dịch vụ vệ tinh Starshield là đáng kể, ảnh hưởng toàn tuyến mặt trận và cả khu vực do Nga kiểm soát; ông nói họ biết rất ít về các hạn chế, và nếu có quyết định ở Mỹ “coi lãnh thổ Ukraine như không phải của Ukraine” thì điều đó cho thấy xu hướng đáng lo. Trên Telegram, ông nêu các hạn chế có tính hệ thống làm giảm tốc độ sử dụng Starshield; Công ty SpaceX (SpaceX) từ chối bình luận.
Tại Moskva, Putin đề xuất một sứ mệnh nhân đạo chung Nga–Ukraine ở Kostiantinivka, nơi ông khẳng định do Nga kiểm soát, lấy mô hình sơ tán dân ở Oleșki làm tham chiếu; theo ông, Nga mất 5 ngày rà phá mìn quanh khu vực và còn 400–500 cư dân tại chỗ, sứ mệnh sẽ giúp thế giới thấy ai nắm quyền kiểm soát. Ușakov nói phía Mỹ hoan nghênh ý tưởng này, nhưng Kyiv lo Nga có thể lợi dụng các thỏa thuận ngừng bắn phục vụ sứ mệnh để tái tổ chức lực lượng. Dù không tiến nhiều về lãnh thổ năm nay, Nga tăng cường tấn công hạ tầng Ukraine, còn Kyiv đánh sâu vào nhà máy lọc dầu Nga gây thiếu nhiên liệu theo từng thời điểm. Putin không cho thấy dấu hiệu giảm yêu sách, kể cả vùng đệm; ông nhấn mạnh biên giới quốc gia của Nga nên là đường ranh duy nhất với Ukraine, hàm ý mục tiêu giành toàn quyền kiểm soát bốn vùng Ukraine mà Moskva tuyên bố sáp nhập năm 2022.
Steve Witkoff nói “người châu Âu sẽ tham gia cuộc họp tiếp theo”, gọi đây là thời khắc rất quan trọng, sau cuộc gặp với Putin tại Điện Kremlin (Kremlin). Cùng với Jared Kushner, ông bay sang Ireland gặp Volodimir Zelenski; nhà lãnh đạo Ukraine hoan nghênh vòng đàm phán mới có châu Âu tham dự, nhưng đồng thời ám chỉ căng thẳng khi cho biết các hạn chế mới đang ảnh hưởng hệ thống liên lạc vệ tinh do Mỹ sản xuất và cho rằng cách Hoa Kỳ bàn với Nga về một trật tự an ninh châu Âu mới là “hơi lạ”.
Trong trao đổi tại Moskva, Jared Kushner nói Washington nhận thấy “sự thay đổi lớn” từ phía châu Âu và tin việc mở rộng bàn đàm phán sẽ không cản trở tiến triển. Putin khẳng định Nga luôn sẵn sàng đối thoại với Liên minh châu Âu, nhưng cho rằng chính châu Âu đã cắt kênh liên lạc; ông cảnh báo ý tưởng đưa quân phương Tây vào Ukraine sau khi ký thỏa thuận hòa bình sẽ khiến chiến sự bùng phát lại vì Nga coi đó là mối đe dọa an ninh, và yêu cầu Mỹ phối hợp với đồng minh châu Âu để xác định lựa chọn giữa hòa bình hay chiến tranh.
Sau cuộc gặp, Iuri Ușakov không xác nhận châu Âu sẽ tham gia vòng tới và nhận định lập trường hiện tại của họ là “công thức cho một cuộc chiến vô tận”. Sau cuộc trao đổi ngắn ở Dublin, Zelenski vẫn hoan nghênh sự hiện diện của châu Âu và kỳ vọng chương trình nghị sự sẽ có biện pháp hướng tới hạ nhiệt xung đột và một lệnh ngừng bắn, nhấn mạnh cần “tháo gỡ mọi thứ” và xây dựng chương trình cho bất kỳ hình thức hạ nhiệt nào.
Đầu tuần, các cuộc đàm phán ba bên tại Abu Dhabi đánh dấu đối thoại trực tiếp do Mỹ làm trung gian đầu tiên giữa Nga và Ukraine trong 9 tháng. Hai bên ghi nhận một số tiến triển nhưng bất đồng lớn vẫn tồn tại, đặc biệt về vấn đề lãnh thổ: Nga kiểm soát khoảng 1/5 lãnh thổ Ukraine, trong khi Kyiv bác bỏ việc nhượng lại phần còn lại của vùng Donbas.
Zelenski cho biết gián đoạn dịch vụ vệ tinh Starshield là đáng kể, ảnh hưởng toàn tuyến mặt trận và cả khu vực do Nga kiểm soát; ông nói họ biết rất ít về các hạn chế, và nếu có quyết định ở Mỹ “coi lãnh thổ Ukraine như không phải của Ukraine” thì điều đó cho thấy xu hướng đáng lo. Trên Telegram, ông nêu các hạn chế có tính hệ thống làm giảm tốc độ sử dụng Starshield; Công ty SpaceX (SpaceX) từ chối bình luận.
Tại Moskva, Putin đề xuất một sứ mệnh nhân đạo chung Nga–Ukraine ở Kostiantinivka, nơi ông khẳng định do Nga kiểm soát, lấy mô hình sơ tán dân ở Oleșki làm tham chiếu; theo ông, Nga mất 5 ngày rà phá mìn quanh khu vực và còn 400–500 cư dân tại chỗ, sứ mệnh sẽ giúp thế giới thấy ai nắm quyền kiểm soát. Ușakov nói phía Mỹ hoan nghênh ý tưởng này, nhưng Kyiv lo Nga có thể lợi dụng các thỏa thuận ngừng bắn phục vụ sứ mệnh để tái tổ chức lực lượng. Dù không tiến nhiều về lãnh thổ năm nay, Nga tăng cường tấn công hạ tầng Ukraine, còn Kyiv đánh sâu vào nhà máy lọc dầu Nga gây thiếu nhiên liệu theo từng thời điểm. Putin không cho thấy dấu hiệu giảm yêu sách, kể cả vùng đệm; ông nhấn mạnh biên giới quốc gia của Nga nên là đường ranh duy nhất với Ukraine, hàm ý mục tiêu giành toàn quyền kiểm soát bốn vùng Ukraine mà Moskva tuyên bố sáp nhập năm 2022.

