Donald Trump thông báo Mỹ đang cân nhắc giảm số binh sĩ đồn trú tại Đức và sẽ sớm quyết định, động thái có thể ảnh hưởng lớn tới an ninh châu Âu và quan hệ trong NATO. Tuyên bố được đăng trên Truth Social vài ngày sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói Mỹ bị Iran “làm nhục”.

Merz chỉ trích nhóm đàm phán của Trump là tụt hậu trong nỗ lực chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz, nói người Mỹ đã đến Islamabad rồi rời đi tay trắng; ông nhấn mạnh châu Âu “đang chịu thiệt” vì eo biển bị đóng. Tuần trước, Trump hủy chuyến công tác thứ hai của các nhà đàm phán Mỹ tới Islamabad, khiến trao đổi về chương trình hạt nhân Iran và eo biển Hormuz rơi vào bế tắc.

Trump phản pháo, cáo buộc Merz cho rằng “Iran có vũ khí hạt nhân cũng không sao” và nói Merz “không biết mình đang nói gì”. Merz bác bỏ, khẳng định quan hệ với Trump “vẫn tốt như trước”, song đe dọa rút quân Mỹ khỏi Đức làm dấy lên lo ngại tại Berlin và khắp châu Âu, giữa lúc Trump gia tăng lời đe dọa rời NATO.

Ngày 1/4, Trump nói “hoàn toàn cân nhắc” rút khỏi NATO vì các đồng minh châu Âu không tham gia chiến tranh Mỹ–Israel chống Iran và không hỗ trợ bảo đảm an ninh eo biển Hormuz. Dù bước đi như vậy bị đánh giá là thảm họa với an ninh châu Âu, khả năng thấp do luật Mỹ năm 2024 yêu cầu đa số 2/3 tại Thượng viện Hoa Kỳ (U.S. Senate) hoặc một đạo luật của Quốc hội (Congress) mới có thể rút khỏi NATO.

Các chuyên gia cho rằng Nhà Trắng (White House) có thể làm suy yếu liên minh mà không cần rút hẳn, trong đó có kịch bản rút quân Mỹ khỏi châu Âu. Mỹ hiện có hơn 68.000 quân nhân chủ lực tại châu Âu theo Trung tâm Dữ liệu về Nhân sự Quân đội (Defense Manpower Data Center - DMDC) thuộc Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ (U.S. Department of Defense). Đức là nơi đồn trú lớn nhất, hơn 35.000 người năm 2024 theo Cơ quan Nghiên cứu của Quốc hội (Congressional Research Service), còn báo chí Đức ước tính khoảng 50.000.

Trump lâu nay chỉ trích NATO vì đồng minh “dựa dẫm” khi không chi đủ cho quốc phòng. Gần đây ông còn đe dọa “xâm lược Greenland” và gọi các đồng minh là “hèn nhát” vì từ chối hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz; nhiều chuyên gia coi đây là khủng hoảng nghiêm trọng nhất của NATO từ trước tới nay. Ivo Daalder, cựu Đại diện thường trực của Mỹ tại NATO, nhận định “khó có thể thấy quốc gia châu Âu nào còn có thể và sẵn sàng tin Mỹ sẽ đến bảo vệ”.

Vài giờ trước bài đăng của Trump về quân đội ở Đức, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đã trao đổi với Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul về Iran và tầm quan trọng của việc bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz.